आपूरितदिशाभोगा तेजस्तत्सोढुमक्षमः
तिच्या तेजाने सर्व दिशा भरून गेल्या, ते तेज सहन करणे अशक्य होते,
अथ तेजो निजं घोरं प्रज्वलत्सोढुमक्षमम्
मग तिचे स्वतःचे भयंकर तेज प्रज्वलित झाले, जे कोणालाही सहन होत नव्हते,
उपायेन निहंतव्यो दुष्टोऽयं महिषासुरः
काही तरी उपायाने या दुष्ट महीषासुराचा नाश करायलाच हवा,
दूतोक्तिभिः समाकृष्य मृद्वीभिर्मर्मवृत्तिभिः
दूताच्या मधुर पण नेमक्या शब्दांनी त्याला आकर्षित करून,
अधर्मवृत्तियुक्तानां धर्मवाक्यपरिश्रवात् 1.3.1.10.
अधर्माने वागणाऱ्यांना धर्माचे बोल ऐकायला मिळाले,
अथवा धर्मबुद्धिस्सन्यदि शांतो भविष्यति
किंवा मन धर्माकडे वळले, तर शांतता मिळेल,
तपस्यद्भिः सदा कार्यः कोपत्यागः फलान्वितः
जे नेहमी तप करतात, त्यांनी राग सोडला तर त्याचे फळ नक्कीच मिळते,
इति संचिंत्य सा गौरी नाम्ना सुरगुरुं मुनिम्
असे विचार करून गौरीने देवगुरू त्या ऋषीला नाव घेऊन संबोधले,
गच्छ त्वं मायया युक्तो महर्षे वानरानन
माया अंगी धरून, वानरमुखी महर्षे, तू जा,
मैव त्वमरुणाद्रीशमुपपीडय दुर्मते
अरे मूढा, तू अरुण पर्वताच्या अधिपतीला त्रास देऊ नकोस.
न कलेरुपतापोऽत्र नासुरैरपि पीडनम्
इथे ना कलियुगाची वेदना आहे, ना असुरांचं त्रास आहे.
पूर्वजन्मकृतैः पुण्यैर्लब्धवीर्यमहोदयः
पूर्वजन्मी केलेल्या पुण्यामुळे तुला मोठं बळ आणि समृद्धी मिळाली आहे.
शिवेन दत्ता विभवास्तव पूर्वतपोबलात्
तुझ्या पूर्वीच्या तपामुळे शंकराने तुला हे वैभव दिलं आहे.
अत्र धर्मात्मनां वासः शिवभक्तिमतां सदा
इथे नेहमी धर्मप्रिय आणि शंकरभक्त लोकांचं वास्तव्य असतं.
ऐश्वर्य्यमतुलं प्राप्तो बलमन्यद्दुरासदम् 1.3.1.10.
तुला अतुल्य ऐश्वर्य आणि जिंकता न येणारे दुसरं बळ मिळालं आहे.
मया कन्या पुनर्दृष्टा विशेषादबला मता
ती कन्या मला पुन्हा दिसली आणि ती अगदी दुर्बल वाटली.
अथवा युक्तिभेदैस्त्वं शास्त्रैर्वा शिवसंमतैः
किंवा, वेगवेगळ्या युक्त्या किंवा शंकरमान्य शास्त्रांनी तू—
येन लोकान्समस्तांस्त्वं बाधसे बलगर्वितः
—ज्यामुळे बळावर गर्व करून तू सगळ्या लोकांना त्रास देतोस.
आनीय सकलं सैन्यमग्रे स्थापय सायुधम्
आपलं सगळं सैन्य शस्त्रांसह पुढे आण आणि समोर उभं कर.
मच्छस्त्र परिकृत्तस्य ससैन्यस्य तवायुषः
माझ्या शस्त्राने तुझं आणि तुझ्या सैन्याचं आयुष्य संपलं की—
वार्यमाणोऽपि पूर्वेण कर्मणा प्रेरितो जनः
पूर्वीच्या कर्मामुळे थांबवला गेला तरी माणूस कर्मानेच पुढे ढकलला जातो.
त्वयापि करुणावाक्यं वक्तव्यं किल भूरिभिः
तुलाही खूपदा करुणेचे शब्द बोलावेच लागतात.
इति गौर्या समादिष्टा वाचं कपिमुखो मुनिः
गौरीने असं सांगितल्यावर, माकडासारख्या चेहऱ्याच्या त्या ऋषीने बोलायला सुरुवात केली.
सोऽपि सर्वं समाकर्ण्य क्रोधवेगसमाकुलः
त्याने सगळं ऐकल्यावर त्याला रागाचा जोर चढला.
अथ सैन्यं निजं सर्वं समाहूय दुराशयः 1.3.1.10.
मग त्या दुष्टाने आपलं सगळं सैन्य बोलावलं—
युगांतसमयोद्वेलचतुरर्णवसंनिभम्
ते सैन्य युगाच्या शेवटी उसळणाऱ्या चार समुद्रांसारखं दिसत होतं.
अथ गौरी समालोक्य दैत्यानां सैन्यमद्भुतम्
मग गौरीने दैत्यांचं ते अद्भुत सैन्य पाहिलं—
एकपादाक्षिचरणा लंबकर्णपयोधराः
त्यांना एक पाय, एक डोळा, एक पाऊल होतं; कान आणि स्तन खाली लोंबकळत होते.
अहं ग्रसामि सकलमपर्याप्तमिदं मम
मी हे सर्व गिळून टाकते, पण तरीही मला ते अपुरेच वाटते.
किं त्वयात्र पुनः कार्यं वीक्ष्य त्वं तिष्ठ केवलम्
पण आता तुझं इथे अजून काय काम आहे? फक्त उभं राहून पाहा.