निद्रापायगता यद्वदुत्थितास्ते तदाऽसुराः १४.
जसे झोपेतून उठल्यावर माणसे जागी होतात, तसेच त्या वेळी असुरही उठले.
जीवितेन किमद्यैव मम नास्ति प्रयोजनम् १४.
आता मला या जीवनाचा काहीच उपयोग उरलेला नाही.
बलिनोक्तं वचः श्रुत्वा शुक्रो वचनमब्रवीत् १४.
बलिने असे बोलल्यावर शुक्राचार्यांनी पुढील शब्द सांगितले.
ये शस्त्रेण हताः सद्यो म्रियमाणा व्रजंति वै १४.
जे शस्त्राने मारले गेले, ते मरताना लगेचच जातात.
एवमाश्वासयामास बलिनं भृगुनंदनः १४.
भृगुवंशीय शुक्राचार्यांनी बलिला अशा प्रकारे धीर दिला.
तथा दैत्य गताः सर्वे भृगुणा च प्रचोदिताः १४.
तसेच भृगुच्या प्रेरणेने सर्व दैत्यही निघून गेले.
राज्यं प्राप्तो हि देवेंद्रः कथितस्ते गुरुं विना १५.
इंद्राने गुरुशिवाय राज्य मिळवले, हे मी तुम्हाला सांगितले आहे.
केन प्रणोदितश्चेंद्रो बभूव चिरमासने १५.
इंद्राला सिंहासनावर दीर्घकाळ बसण्यासाठी कोणाची प्रेरणा मिळाली?
गुरुणापि विना राज्यं कृतवान्स शचीपतिः १५.
शचीपती इंद्राने गुरु नसतानाही राज्य सांभाळले.
विश्वकर्मसुतो विप्रा विश्वरूपो महानृपः १५.
हे ब्राह्मणहो, विश्वकर्म्याचा पुत्र विश्वरूप हा मोठा राजा होता.
तस्मिन्यज्ञेऽवदानैश्च यजने असुरान्सुरान् १५.
त्या यज्ञात त्याने अर्पणांच्या माध्यमातून असुरांनाही आणि देवतांनाही पूजले.
देवान्ददाति साक्रोशं दैत्यांस्तूष्णीमथाददात् १५.
देवतांना तो मोठ्याने जाहीर करून देत असे, पण दैत्यांना मात्र शांतपणे देत असे.
एकदा तु महेंद्रेण सूचितो गुरुलाघवात् १५.
एकदा महेंद्राच्या सांगण्यावरून, मोठेपणा आणि लहानपणाचा विचार करून,
दैत्यानां कार्यसिद्ध्यर्थमवदानं प्रयच्छति १५.
दैत्यांचे कार्य साधावे म्हणून त्याने त्यांना अर्पण दिले.
इति मत्वा तदा शक्रो वज्रेण शतपर्वणा १५.
हे लक्षात घेऊन, त्यावेळी शक्राने शंभर टोकांच्या वज्राने प्रहार केला.
येनाकरोत्सोमपानमजायंत कपिंजलाः १५.
त्या कृतीमुळे सोमपान घडले आणि कपींजल पक्षी जन्माला आले.
अन्याननादजायंत तित्तिरा विश्वरूपिणः १५.
इतर आवाजांमधून तित्तिरी नावाचे विविध रूपांचे पक्षी जन्मले.
ब्रह्महत्या तदोद्भूता दुर्धर्षा च भयावहा १५.
त्या वेळी ब्रह्महत्या नावाचा भयंकर आणि भीतीदायक पाप निर्माण झाले.
ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्वंगनागमः १५.
ब्रह्महत्या, मद्यपान, चोरी आणि गुरुपत्नीशी संबंध —
नामव्याहरणं विष्णोर्यतस्तद्विषया मतिः १५.
विष्णूचे नाव उच्चारण — हे सर्व मनाच्या क्षेत्रात येते.
ततो भयेन महता पलायनपरोऽभवत् १५.
म्हणून मोठ्या भीतीने तो पळून जाण्याचा विचार करू लागला.
यतो धावति साऽधावत्तिष्ठंतमनुतिष्ठति आयाति तावत्सहसा इंद्रोऽप्यप्सु न्यमज्जत॥ १५.
तो जिथे जाई तिथे ती मागे जाई; तो थांबला की तीही थांबे; तो पुढे गेला की तीही वेगाने जवळ येई, आणि मग इंद्र पाण्यात शिरला.
शीघ्रत्वेन यथा विप्राश्चिरंतनजलेचरः॥ १५.
तो इतक्या वेगाने पळाला, जसे ब्राह्मण दीर्घकाळ पाण्यात राहतात.
एवं दिव्यशतं पूर्णं वर्षाणां च शचीपतेः अराजकं तदा जातं नाकपृष्ठे भयावहम्॥ १५.
अशा प्रकारे शचीपतीसाठी दिव्य शंभर वर्षे राजा नसल्याने, त्या काळी स्वर्गात भीतीचे वातावरण होते.
तदा चिंतान्विता देवा ऋषयोऽपि तपस्विनः १५.
त्या वेळी देवता आणि तप करणारे ऋषी सगळेच चिंतेने ग्रस्त झाले.
एकोऽपि ब्रह्महा यत्र राष्ट्रे वसति निर्भयः १५.
ज्या राज्यात एक जरी ब्रह्महत्यारा निर्भयपणे राहतो —
राजा पापयुतो यस्मिन्राष्ट्रे वसति तत्र वै १५.
ज्या राज्यात पापी राजा वास करतो —
भवंति बहवोऽनर्थाः प्रजानां नाशहेतवे १५.
त्या ठिकाणी अनेक संकटे येतात आणि प्रजेचा विनाश होतो.
तथा प्रकृतयो राज्ञः शुचजित्वेन प्रतिष्ठिताः नानाविधैर्महातापैः सोपद्रवमभूज्जगत्॥ १५.
राजाच्या मंत्र्यांनी अत्यंत प्रामाणिकपणे वागून, जगावर अनेक प्रकारच्या कठीण संकटांचा आणि त्रासांचा भार आणला.
अश्वमेधशतेनैव प्राप्तं राज्यं महत्तरम् शक्रस्य च महाभाग यथावत्कथयस्व न॥ १५.
शंभर अश्वमेध यज्ञांनी मोठं राज्य मिळालं; हे महाभागा, मला इंद्राचं राज्य कसं आहे ते नीट सांग.