विमुञ्चतातिथिं श्रांतं क्षुत्पिपासा समन्वितम्
भुकेने आणि तहाने त्रस्त झालेल्या त्या दमलेल्या पाहुण्याला सोडून द्या.
सीमाशलस्थितान्वीरांस्तानादिश्य बलाधिकान्
तीने पर्वताच्या सीमेवर उभ्या असलेल्या बलाढ्य वीरांना तसे सांगितले.
तस्यां तपत्यां तन्वंग्यां न तापः कश्चिदप्यभूत्
ती कृशांग गौरी तप करत असताना तिला कोणताही त्रास झाला नाही.
विरोधीनि च सत्त्वानि मुमुचुः पूर्वमत्सरम्
शत्रुत्व असलेली सुद्धा सर्व जीव पूर्वीचे वैर सोडून दिले.
योजनद्वयपर्यंतं सीमाशैलेषु संस्थितैः 1.3.1.10.
पर्वताच्या सीमेवर दोन योजनांपर्यंत जे उभे होते—
नोदभूत्कश्चन त्रासो न च दृष्टो भयोदयः
कोणालाही भीती वाटली नाही, किंवा कुठेही भयाचा लवलेशही दिसला नाही.
कृतार्था मुनयः सर्वे प्रशंसंतो नगात्मजाम्
सर्व सिद्ध ऋषी पर्वतकन्येचे कौतुक करीत होते.
सा च गौरी तपो घोरं कुर्वती च दिवानिशम्
गौरी दिवस-रात्र कठोर तप करत होती.
महिषश्च महावीर्यो मृगयां कर्तुमुद्यतः
महाबलवान महिष शिकार करण्यासाठी निघाला.
दैत्यसैन्यसमायुक्तो मृगयूथान्यनेकशः
राक्षसांच्या सैन्यासह तो अनेक वन्य प्राण्यांच्या कळपांचा पाठलाग करू लागला.
धन्विभिर्बलिभिर्वीरैर्मृगाः केचिदनुद्रुताः
मजबूत आणि धनुष्यबाणांनी सज्ज असलेल्या वीरांनी काही प्राणी पळवले.
अनुव्रजन्तो दितिजा मृगांस्तान्हंतुमुद्यताः
दितीचे पुत्र त्या प्राण्यांचा पाठलाग करत, त्यांना मारण्यासाठी निघाले.
किमत्रेति तदा पृष्टा बटुका दुष्टदानवैः
तेव्हा दुष्ट दानव मुलांनी 'हे काय आहे?' असे विचारले.
न केनचित्प्रवेष्टव्यं बलिना मुनिसेवितम्
ही जागा ऋषींच्या वावराची आहे, म्हणून कितीही बलवान असला तरी कुणालाही इथे प्रवेश करता येणार नाही.
इति तेषां वचः श्रुत्वा बलिनो दुष्टदानवाः 1.3.1.10.
त्यांच्या बोलण्याचे ऐकून, बलवान आणि दुष्ट दानवांनी...
मायया पक्षिरूपास्ते प्रविश्याश्रममादरात्
मायेने त्यांनी पक्ष्यांचे रूप घेतले आणि आदराने आश्रमात प्रवेश केला.
सा पुनर्ल्लसितारण्ये सर्वर्तुकुसुमान्विते
ती पुन्हा फुलांनी सजलेल्या, सर्व ऋतूंच्या फुलांनी भरलेल्या जंगलात भटकत होती.
रूपलावण्यते तस्या निश्चयं तपसि स्थितम्
तिचे सौंदर्य आणि मोहिनी तिच्या तपामुळे दृढपणे स्थिर झाले होते.
स स्मरार्तो वृद्धरूपः प्रविवेशाश्रमं तदा
कामाने व्याकुळ झालेला तो वृद्धाचे रूप घेऊन त्या वेळी आश्रमात गेला.
वृद्धोऽपृच्छत्किमर्थं तु तपोऽस्या इति तास्तथा
त्या वृद्धाने विचारले, 'तू हे तप कशासाठी करतेस?' अशा प्रकारे त्यांनी विचारणा केली.
परं स बलवान्कांतो न कदापि प्रसीदति
तो अत्यंत बलवान आणि देखणा आहे, पण कधीच कुणावर कृपा करत नाही.
अपूर्वप्रभुणा तेन नवोपकरणं महत्
अपूर्व अधिकाराने त्याने एक नवीन आणि मोठे अर्पण केले.
भाजनरपि साद्यस्कैर्न्यस्तः पक्वैश्च शालिभिः
भांड्यात ताज्या धान्यांसह शिजवलेला भात ठेवला होता.
अपूर्वदृष्टविभवैः कार्यं स्यादुपकारणम्
अपूर्व संपत्तीमुळे, मदतीने हे कार्य पूर्ण होईल.
इति तासां वचः श्रुत्वा विहसन्महिषोऽभ्यधात् मदीया सकलां भूतिं शृणु बाले तपस्विनि ।। 1.3.1.10.
त्यांच्या बोलण्याचे ऐकून, महिषाने हसत म्हणाले, 'बाळे, तपस्विनी, माझी सर्व संपत्ती ऐक.'
महिषोऽहं महावीरो दैत्येन्द्रः सुरवंदितः
मी महिष आहे, मोठा वीर, दैत्यांचा राजा आणि देवांनी सन्मानित.
अनन्यवीरसद्भावो मय्येव भुजशुष्मणा
अद्वितीय शौर्य फक्त माझ्यातच आहे, माझ्या बाहूंच्या बळावर.
भज मां तव भर्त्तारं प्राणिनां तपसः फलम्
माझा स्वीकार तुझ्या पती म्हणून कर, कारण तपाचा खरा फल म्हणजे मीच आहे.
सृजामि तपसा चाहं विश्वकर्माणमादितः
तपामुळे मी आदिकाळापासून विश्वाचा कारागीर निर्माण करतो.
नवभिर्निधिभिः प्राप्तैः पार्श्वस्थैर्नित्यदा मम
नऊ निधी नेहमी मिळतात आणि ते माझ्या जवळ असतात.