सरत्नं वर्तुलाकारं स्थूलं चैव महाप्रभम् ९.
तेथे एक मोठा, गोल आकाराचा, रत्नांनी मढवलेला आणि तेजस्वी असा पर्वत होता.
चंदनैः पारिजातैश्च नागपुन्नागचंपकैः ९.
तो पर्वत चंदन, पारिजात, नाग, पुन्नाग आणि चंपक यांसारख्या झाडांनी सुशोभित होता.
महाशैलं दृष्ट्वा ते सुरसत्तमाः ९.
तो महान पर्वत पाहून देवांपैकी श्रेष्ठ असणारे सर्व जण,
अद्रे सुरा वयं सर्वे विज्ञप्तुमिह चागताः ९.
'हे पर्वता, आम्ही सर्व देव येथे एक विनंती करण्यासाठी आलो आहोत,' असे म्हणाले.
एवमुक्तस्तदा शैलो दवैर्दैत्यैः स मंदरः ९.
त्यावेळी देव आणि दैत्यांनी असे सांगितल्यावर, तो मंदार पर्वत उत्तर देऊ लागला.
तेन रूपेण रूपी स पर्वतो मंदराचलः ९.
मग मंदार पर्वत त्याच रूपात प्रकट झाला.
तदा बलिरुवाचेदं प्रस्तावसदृशं वचः ९.
मग बळीने त्या प्रसंगाला योग्य अशी वाणी बोलली.
अस्माभिः सह कार्यार्थे भव त्वं मंदराचल ९.
'हे मंदार पर्वता, या कार्यात आमच्यासोबत सहभागी हो.'
तथेति मत्वा तद्वाक्यं देवानां कार्यसिद्धये ९.
देवांच्या कार्यसिद्धीसाठी त्यांचे शब्द मान्य करून, मंदार पर्वत तयार झाला.
छेदितौ च त्वया पक्षौ वज्रेण शतपर्वणा ९.
'तुझे दोन्ही पंख वज्राने छाटले गेले होते.'
तदा देवासुराः सर्वे स्तूयमाना महाचलम् ९.
मग सर्व देव आणि दैत्य त्या महान पर्वताचे स्तुती करू लागले.
क्षीरार्णवं नेतुकामा ह्यशक्तास्ते ततोऽभवन् ९.
ते सर्वजण पर्वत क्षीरसागराकडे नेण्याची इच्छा बाळगूनही, त्यांना ते शक्य झाले नाही.
केचिद्भग्ना मृताः केचित्केचिन्मूर्छापरा भवन् ९.
काही जण जखमी होऊन मरण पावले, काही बेशुद्ध पडले.
ेवं भग्नोद्यमा जाता असुराःसुरदानवाः ९.
अशा प्रकारे देव, दैत्य आणि दानव थकून आणि निराश झाले.
रक्षरक्ष महाविष्णो शरणागतवत्सल ९.
'रक्षा कर, रक्षा कर, हे महाविष्णू, शरण आलेल्यांवर प्रेम करणारा!'
देवानां कार्यसिद्ध्यर्थं प्रादुर्भूतो हरिस्तदा ९.
मग देवांचे कार्य साध्य व्हावे म्हणून हरि तेथे प्रकट झाला.
लीलया पर्वतश्रेष्ठमुत्तभ्यारोपयत्क्षणात् ९.
त्याने सहजपणे, क्षणार्धातच, तो सर्वोत्तम पर्वत उचलून योग्य जागी ठेवला.
तत उत्थाय तान्देवान्क्षीरोस्योत्तरं तटम् ९.
मग ते सर्व देव उठून क्षीरसागराच्या उत्तरेकडील काठावर गेले.
तदा सर्वे सुरगणाः स्वागत्य असुरैः सह ९.
त्या वेळी सर्व देव आणि असुर तिथे एकत्र जमले.
मंथानं मंदरं चैव वासुकिं रज्जुमेव च ९.
त्यांनी मंथनासाठी मंदार पर्वत आणि दोरीसाठी वासुकी नाग आणला.
क्षीराब्धेर्मथ्यमानस्य पर्वतो हि रसातलम् उद्धृतस्तत्क्षणादेव तदद्भुतमिवाभवत्॥ ९.
जेव्हा क्षीरसागर मंथन होत होता, तेव्हा पर्वत खाली रसातळात गेला, पण लगेचच वर उचलला गेला—हे पाहून सर्वांना आश्चर्य वाटले.
भ्राम्यमाणस्ततः शैलो नोदितः सुरदानवैः ९.
पर्वत फिरवला जात असतानाही, देव आणि दानवांच्या प्रयत्नामुळे तो बुडला नाही.
परमात्मा तदा विष्णुराधारो मंदरस्य च ९.
त्या वेळी परमात्मा विष्णू मंदाराचा आधार झाला.
तदा सुरासुराः सर्वे ममंथुः क्षीरसागरम् ९.
मग सर्व देव आणि असुरांनी मिळून क्षीरसागराचे मंथन केले.
पृष्ठकंठोरुजान्वंतः कमठस्य महात्मनः उभयोर्घर्षणादेव वडवाग्निः समुत्थितः॥ ९.
त्या महान कूर्माच्या पाठीवर, मान, मांड्या आणि गुडघ्यांवर झालेल्या घर्षणामुळे समुद्रातील ज्वाळा निर्माण झाली.
हलाहलं च संजातं तदॄष्ट्वा नारदेन हि ९.
आणि तेव्हा घातक हलाहल विष निर्माण झाले, जे नारदाने पाहिले.
न कार्यं मथनं चाब्धेर्भवद्भिरधुनाऽखिलैः तद्विस्मृतिं च वोयातं वीरभद्रेण यत्कृतम्॥ ९.
आता तुम्ही सर्वांनी क्षीरसागराचे मंथन थांबवावे; वीरभद्राने जे केले ते विसरू नका.
तस्माच्छिवः स्मर्यतां चाशु देवाः परः पराणामपि वा परश्च ९.
म्हणून, हे देवांनो, लवकरच शंकराचे स्मरण करा, जो सर्वश्रेष्ठांमध्येही श्रेष्ठ आहे.
ते मथ्यमानास्त्वरिता देवाः स्वात्मार्थसाधकाः ९.
ते देव आपले उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी उत्सुकतेने मंथन करत राहिले.
उपदेशैश्च बहुभिर्नोपदेश्याः कदाचन ९.
अनेक उपदेश मिळूनही, त्यांना कोणीही थांबवू शकले नाही.