त्वमागतोसि देवेंद्र किमर्थं तन्न वेद्मयहम्॥ ९.
देवेंद्रा, तू इथे आला आहेस, पण कशासाठी आलास हे मला माहीत नाही.
शक्रस्तद्वचनं श्रुत्वा ह्यश्रुपूर्णाकुलेक्षणः ९.
हे ऐकून इंद्राच्या डोळ्यांत पाणी आलं आणि त्याचा चेहरा गोंधळलेला दिसू लागला.
बले त्वं किं न जानासि कार्याकार्यविचारणाम् ९.
बळी, तुला काय करावं आणि काय करू नये याचा विचार करता येत नाही का?
शरणागतं च विप्रं च रोगिणं वृद्धमेव च ९.
जो शरण आला आहे, ब्राह्मण, आजारी माणूस आणि वृद्ध—
शरणागतशब्देन आगतस्तव सन्निधौ एवमुक्तो नारदेन तदा दैत्यपतिः स्वयम्॥ ९.
‘शरण आलेला’ या शब्दाचा अर्थ म्हणजे तो तुझ्या जवळ आला आहे; असं नारदाने त्या वेळी दैत्यांच्या राजाला सांगितलं.
विमृश्य परया बुद्ध्या कार्याकार्यविचारणाम् लोकपालैः समेतं च तथा सुरगणैः सह॥ ९.
योग्य-अयोग्याचा विचार फार समजूतदारपणे करून, लोकपाल आणि देवांच्या सोबत—
प्रत्ययार्थं च सत्त्वानि ह्यनेकानि व्रतानि वै ९.
विश्वासासाठी अनेक व्रते आणि नियम पाळले गेले.
एवं स समयं कृत्वा शक्रः स्वार्थपरायणः ९.
अशा रीतीने करार करून, स्वार्थासाठी इंद्राने—
एवं निवसतस्तस्य सुतलेऽपि शतक्रतोः संस्मृत्य वचनं विष्णोर्विमृश्य च पुनःपुनः॥ ९.
शतक्रतु सुतलात राहत असताना, तो वारंवार विष्णूच्या शब्दांचा आठव करून त्याचा विचार करत होता.
एकदा तु सभामध्य आसीनो देवराट्स्वयम् ९.
एकदा देवांचा राजा स्वतः सभेच्या मध्यभागी बसला होता—
प्राप्तव्यानि त्वया वीर अस्माकं च त्वया बले ९.
वीरा बळी, तुला आणि आपल्याला तुझ्या मार्फत जे मिळवायचं आहे—
गतानि तत्क्षणादेव सागरे पतितानि वै ९.
त्या क्षणीच ती सर्व सागरात पडून हरवली.
तेषां चोद्धरणे दैत्य रत्नानामिह सागरात् ९.
त्या रत्नांना सागरातून काढण्यासाठी, हे दैत्य—
बलिः प्रवर्तितस्तेन शक्रेण सुरसूदनः ९.
देवतांचा संहार करणाऱ्या इंद्राने बळीला त्या कामासाठी प्रवृत्त केलं.
तदा नभोगता वाणी मेघगंभीरनिःस्वना ९.
तेव्हा आकाशातून ढगांसारखी गडगडणारी एक वाणी ऐकू आली.
भवतां बलवृद्धिश्च भविष्यति न संशयः॥ ९.
तुमचं बळ नक्कीच वाढेल—यात शंका नाही.
मंदरं चैव मंथानं रज्जुं कुरुत वासुकिम् ९.
मंदार पर्वताला मंथनदंड करा आणि वासुकीला दोरी म्हणून वापरा.
नभोगतां च तां वाणीं निशम्याथ तदाःसुराः ९.
मग ती आकाशवाणी ऐकून, देवांनी—
पातालान्निर्गताः सर्वे तदा तेऽथ सुरासुराः ९.
त्या वेळी सर्व देव आणि दैत्य पाताळातून बाहेर आले.
दैत्याश्च कोटिसंख्याकास्तथा देवा न संशयः ९.
दैत्यांची संख्या कोट्यवधी होती, आणि देवही तितकेच होते, यात शंका नाही.
सरत्नं वर्तुलाकारं स्थूलं चैव महाप्रभम् ९.
तेथे एक मोठा, गोल आकाराचा, रत्नांनी मढवलेला आणि तेजस्वी असा पर्वत होता.
चंदनैः पारिजातैश्च नागपुन्नागचंपकैः ९.
तो पर्वत चंदन, पारिजात, नाग, पुन्नाग आणि चंपक यांसारख्या झाडांनी सुशोभित होता.
महाशैलं दृष्ट्वा ते सुरसत्तमाः ९.
तो महान पर्वत पाहून देवांपैकी श्रेष्ठ असणारे सर्व जण,
अद्रे सुरा वयं सर्वे विज्ञप्तुमिह चागताः ९.
'हे पर्वता, आम्ही सर्व देव येथे एक विनंती करण्यासाठी आलो आहोत,' असे म्हणाले.
एवमुक्तस्तदा शैलो दवैर्दैत्यैः स मंदरः ९.
त्यावेळी देव आणि दैत्यांनी असे सांगितल्यावर, तो मंदार पर्वत उत्तर देऊ लागला.
तेन रूपेण रूपी स पर्वतो मंदराचलः ९.
मग मंदार पर्वत त्याच रूपात प्रकट झाला.
तदा बलिरुवाचेदं प्रस्तावसदृशं वचः ९.
मग बळीने त्या प्रसंगाला योग्य अशी वाणी बोलली.
अस्माभिः सह कार्यार्थे भव त्वं मंदराचल ९.
'हे मंदार पर्वता, या कार्यात आमच्यासोबत सहभागी हो.'
तथेति मत्वा तद्वाक्यं देवानां कार्यसिद्धये ९.
देवांच्या कार्यसिद्धीसाठी त्यांचे शब्द मान्य करून, मंदार पर्वत तयार झाला.
छेदितौ च त्वया पक्षौ वज्रेण शतपर्वणा ९.
'तुझे दोन्ही पंख वज्राने छाटले गेले होते.'