इन्द्रं समागतं श्रुत्वा इंद्रसेनो रुषान्वितः ९.
इंद्र आला आहे हे ऐकून, इंद्रसेन क्रोधाने भरून गेला.
नारदेन तदा दैत्या बलिश्च बलिनां वरः ९.
त्या वेळी नारदाने, दैत्य आणि बलवान बळी यांना सांगितले.
ऋषेस्तस्यैव वचनात्त्यक्तमन्युर्बलिस्तदा ९.
त्या ऋषीच्या शब्दांमुळे बळीने आपला राग सोडला.
इन्द्रसेनेन दृष्टोऽसौ लोकपालैः समावृतः ९.
इंद्रसेनाने त्याला लोकपालांनी वेढलेला पाहिले.
कस्मादिहागतः शक्र सुतलं प्रति कथ्यताम्॥ तस्यैतद्वचनं श्रुत्वा स्मयमान उवाचतम्.। ९.
"शक्रा, तू इथे का आला आहेस? सुतलामध्ये येण्याचे कारण सांग." त्याची ही वचने ऐकून, तो हसत उत्तरला.
वयं कश्यपदायादा यूयं सर्वे तथैव च ९.
"आम्ही सर्व कश्यपांचे वंशज आहोत, आणि तुम्हीही तसेच आहात.
मम राज्यं क्षणेनैव नीतं दैववशात्तवया गतानि तत्क्षणादेव यत्नानीतानि वै त्वया॥ ९.
माझे राज्य क्षणात दैवाने गेले, आणि तुझे राज्य त्याच क्षणी तुझ्या प्रयत्नाने मिळाले.
तस्माद्विमर्शः कर्तव्यः पुरुषेण विपश्चिता ९.
म्हणून, शहाण्या माणसाने विचारपूर्वक वागावे.
किं तु मे बत उक्तेन जाने न च तवाग्रतः ९.
पण, अरेरे, मी हे बोलून काय उपयोग? मला माहिती आहे, पण तुझ्यासमोर नाही.
एतच्छ्रुत्वा तु शक्रस्य वाक्यं वाक्यविदां वरः ९.
शक्राच्या या वचनांचे, वाक्पटूंत श्रेष्ठ असलेल्या त्याने ऐकले.
त्वमागतोसि देवेंद्र किमर्थं तन्न वेद्मयहम्॥ ९.
देवेंद्रा, तू इथे आला आहेस, पण कशासाठी आलास हे मला माहीत नाही.
शक्रस्तद्वचनं श्रुत्वा ह्यश्रुपूर्णाकुलेक्षणः ९.
हे ऐकून इंद्राच्या डोळ्यांत पाणी आलं आणि त्याचा चेहरा गोंधळलेला दिसू लागला.
बले त्वं किं न जानासि कार्याकार्यविचारणाम् ९.
बळी, तुला काय करावं आणि काय करू नये याचा विचार करता येत नाही का?
शरणागतं च विप्रं च रोगिणं वृद्धमेव च ९.
जो शरण आला आहे, ब्राह्मण, आजारी माणूस आणि वृद्ध—
शरणागतशब्देन आगतस्तव सन्निधौ एवमुक्तो नारदेन तदा दैत्यपतिः स्वयम्॥ ९.
‘शरण आलेला’ या शब्दाचा अर्थ म्हणजे तो तुझ्या जवळ आला आहे; असं नारदाने त्या वेळी दैत्यांच्या राजाला सांगितलं.
विमृश्य परया बुद्ध्या कार्याकार्यविचारणाम् लोकपालैः समेतं च तथा सुरगणैः सह॥ ९.
योग्य-अयोग्याचा विचार फार समजूतदारपणे करून, लोकपाल आणि देवांच्या सोबत—
प्रत्ययार्थं च सत्त्वानि ह्यनेकानि व्रतानि वै ९.
विश्वासासाठी अनेक व्रते आणि नियम पाळले गेले.
एवं स समयं कृत्वा शक्रः स्वार्थपरायणः ९.
अशा रीतीने करार करून, स्वार्थासाठी इंद्राने—
एवं निवसतस्तस्य सुतलेऽपि शतक्रतोः संस्मृत्य वचनं विष्णोर्विमृश्य च पुनःपुनः॥ ९.
शतक्रतु सुतलात राहत असताना, तो वारंवार विष्णूच्या शब्दांचा आठव करून त्याचा विचार करत होता.
एकदा तु सभामध्य आसीनो देवराट्स्वयम् ९.
एकदा देवांचा राजा स्वतः सभेच्या मध्यभागी बसला होता—
प्राप्तव्यानि त्वया वीर अस्माकं च त्वया बले ९.
वीरा बळी, तुला आणि आपल्याला तुझ्या मार्फत जे मिळवायचं आहे—
गतानि तत्क्षणादेव सागरे पतितानि वै ९.
त्या क्षणीच ती सर्व सागरात पडून हरवली.
तेषां चोद्धरणे दैत्य रत्नानामिह सागरात् ९.
त्या रत्नांना सागरातून काढण्यासाठी, हे दैत्य—
बलिः प्रवर्तितस्तेन शक्रेण सुरसूदनः ९.
देवतांचा संहार करणाऱ्या इंद्राने बळीला त्या कामासाठी प्रवृत्त केलं.
तदा नभोगता वाणी मेघगंभीरनिःस्वना ९.
तेव्हा आकाशातून ढगांसारखी गडगडणारी एक वाणी ऐकू आली.
भवतां बलवृद्धिश्च भविष्यति न संशयः॥ ९.
तुमचं बळ नक्कीच वाढेल—यात शंका नाही.
मंदरं चैव मंथानं रज्जुं कुरुत वासुकिम् ९.
मंदार पर्वताला मंथनदंड करा आणि वासुकीला दोरी म्हणून वापरा.
नभोगतां च तां वाणीं निशम्याथ तदाःसुराः ९.
मग ती आकाशवाणी ऐकून, देवांनी—
पातालान्निर्गताः सर्वे तदा तेऽथ सुरासुराः ९.
त्या वेळी सर्व देव आणि दैत्य पाताळातून बाहेर आले.
दैत्याश्च कोटिसंख्याकास्तथा देवा न संशयः ९.
दैत्यांची संख्या कोट्यवधी होती, आणि देवही तितकेच होते, यात शंका नाही.