केवलं कर्मणा त्वं हि संसारात्तर्तुमिच्छसि॥ ५.
फक्त कर्मानेच तू या संसारातून मुक्त व्हावं असं इच्छितोस.
न वेदैश्च न दानैश्च न यज्ञैस्तपसा क्वचित् ५.
ना वेदांनी, ना दानांनी, ना यज्ञांनी, ना तपाने कधीच—
तस्माज्ज्ञानपरो भूत्वा कुरु कर्म्म समाहितः ५.
म्हणून, ज्ञानाला महत्त्व देऊन, एकाग्रतेने कर्म कर.
उपदिष्टस्तदा तेन शंभुना परमेष्ठिना ५.
तेव्हा, परमेश्वर शंभूने त्याला उपदेश केला.
ब्रह्मणापि तथा सर्वे भृग्वाद्याश्च महर्षयः ५.
तसेच ब्रह्मा आणि भृगु वगैरे सर्व महर्षींनीही उपदेश केला.
गतः पितामहो ब्रह्मा ततश्च सदनं स्वकम्॥ ५.
मग पितामह ब्रह्मा आपल्या निवासस्थानी परत गेला.
दक्षोपि च स्वयं वाक्यात्परं बोधमुपागतः। शिवध्यानपरो भूत्वा तपस्तेपे महामनाः॥ ५.
त्या शब्दांमुळे दक्षाने परम ज्ञान मिळवलं; तो शिवध्यानात मग्न राहून, मोठ्या मनाने तपस्या करू लागला.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संक्षेव्यो भगवाञ्छिवः॥ ५.
म्हणून, सर्व प्रयत्नांनी भगवंत शिवाची उपासना करावी.
संमार्जनं च कुर्वंति नरा ये च शिवांगणे ५.
जे पुरुष शिवाच्या अंगणात साफसफाई करतात—
ये शिवस्य प्रयच्छति दर्प्पणं सुमहाप्रभम् ५.
जे शिवाला तेजस्वी आरसा अर्पण करतात—
चामराणि प्रयच्छंति देवदेवस्य शूलिनः ५.
देवांचा देव असलेल्या त्रिशूळधारी महादेवाला लोक चामर अर्पण करतात.
दीपदानं प्रयच्छंति महादेवालये नराः ५.
महादेवाच्या मोठ्या मंदिरात लोक दिवे अर्पण करतात.
धूपं ये वै प्रयच्छन्ति शिवाय परमात्मने ५.
जे लोक परमात्मा शिवाला धूप अर्पण करतात,
नैवेद्यं ये प्रयच्छंति भकया हरिहराग्रतः ५.
जे भक्तिभावाने हरि आणि हराच्या समोर नैवेद्य ठेवतात,
भग्नं शिवालयं ये च प्रकुर्वंति नरोत्तमाः ५.
आणि जे श्रेष्ठ पुरुष तुटलेले शिवमंदिर दुरुस्त करतात,
नूतनं ये प्रकृर्वंति इष्टकैरश्मनापि वा यशो भूमौ द्विजश्रेष्ठा कार्या विचारणा॥ ५.
किंवा जे नवीन मंदिर विटांनी किंवा दगडांनी बांधतात, त्यांची कीर्ती या पृथ्वीवर नक्कीच लक्षात ठेवावी, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.
कारयंति च ये विप्राः प्रासादं बहुभूमिकम् ५.
आणि जे ब्राह्मण अनेक मजल्यांचे मंदिर बांधायला लावतात,
शुद्धं धवलितं ये च कुर्वन्ति हरमंदिरम् ५.
आणि जे हराचे मंदिर स्वच्छ आणि शुभ्र करतात,
वितानं ये प्रयच्छति नराः सुकृतिनोपि हि ५.
जे पुण्यवान लोक मंदिरात छत्र अर्पण करतात,
ये च नादमयीं घंटां निबध्नंति शिवालये ५.
आणि जे शिवमंदिरात धातूची घंटा लावतात,
एककालं द्विकालं वा त्रिकालं चानुपश्यति ५.
जो कोणी एकदा, दोनदा किंवा तीनदा पूजा करतो,
श्रद्धावान्भजते यो वा शिवाय परमात्मने ५.
किंवा जो श्रद्धेने परमात्मा शिवाची भक्ती करतो,
अत्रैवोदाहरंतीम मितिहासं पुरातनम् ५.
येथे मी एक प्राचीन कथा उदाहरण म्हणून सांगतो.
पुरा कृतयुगे ह्यसीदिन्द्रसेनो नराधिपः ५.
पूर्वी कृतयुगात इंद्रसेन नावाचा एक राजा होता.
अब्रह्मण्यः सदा क्रूरः केवलासुतृपः सदा ५.
तो नेहमी ब्राह्मणांचा अनादर करणारा, क्रूर आणि दुसऱ्याच्या धनाचा लोभी होता.
परस्त्रीलं पटोऽत्यंतं परद्रव्येषु लोलुपः ५.
तो नेहमी दुसऱ्याच्या स्त्रियांकडे आसक्त आणि दुसऱ्याच्या संपत्तीवर लोभी होता.
गुरुलत्पगतोत्यर्थं सदा सौवर्णतस्करः ५.
तो धनासाठी आपल्या गुरूच्याही कडून सोनं चोरायचा.
एवं बहुविधं राज्यं चकार स दुरात्मवान् ५.
अशा अनेक प्रकारे त्या दुष्ट मनाच्या राजाने आपले राज्य चालवले.
तदा याम्यैश्च नीतोऽसाविंद्रसेनो दुरात्मवान् ५.
त्या वेळी यमाच्या सेवकांनी त्या दुष्ट मनाच्या इंद्रसेनाला घेऊन गेले.
यमेन दृष्टस्तत्रासाविंद्रसेनोग्रतः स्थितः ५.
तेथे इंद्रसेनाने समोर यमधर्मराज उभा आहे असे पाहिले.