स्वीयेन कर्मणा दक्षो हतो ब्रह्मन्न संशयः॥ ५.
ब्रह्मन्, दक्ष स्वतःच्या कर्मामुळे मारला गेला, यात काहीच शंका नाही.
परेषां क्लेशदं कर्म न कार्यं तत्कदाचन ५.
इतरांना दुःख देणारे कर्म कधीच करू नये.
एवमुक्त्वा तदा रुद्रो ब्रह्मणा सहितः सुरैः ५.
असे म्हणून, त्या वेळी रुद्र ब्रह्मा आणि देवांसह—
रुद्रस्तदा ददर्शाय वीरभद्रेण यत्कृतम् ५.
त्या वेळी रुद्राने वीरभद्राने काय केले ते पाहिले.
तदान्य ऋषयः सर्वे पितरश्च तथाविधाः ५.
तेव्हा इतर सर्व ऋषी आणि पितरही तसेच—
त्रोटिता लुंचिताश्चैव मृताः केचिद्रणाजिरे॥ ५.
काही जखमी, काहींचे केस उपटलेले आणि काही रणांगणात मृत पडलेले होते.
शंभुं समागतं दृष्ट्वा वीरभद्रो गणैः सह ५.
शंभू आलेले पाहून, वीरभद्र आपल्या गणांसह पुढे गेला.
दृष्ट्वा पुरः स्थितं रुद्रो वीरभद्रं महाबलम् ५.
महाबली वीरभद्र समोर उभा असलेला पाहून, रुद्र—
दक्षमानय शीघ्रं भो येनेदं कृतमीदृशम् ५.
ज्याने हे सर्व केले, त्याने दक्षाला लवकर इथे आण.
एवमुक्तः शंकरेण वीरभद्रस्त्वरान्वितः ५.
शंकरांनी असे सांगितल्यावर, वीरभद्र घाईने निघाला.
तदोक्तः शंकरेणैव वीरभद्रो महामनाः ५.
शंकरांनी सांगितल्याप्रमाणे, महात्मा वीरभद्र—
दास्यामि जीवनं वीर कुटिलस्यापि चाधुना ५.
वीरा, आता मी वाकड्या मनाच्या त्यालाही जीवन देईन.
मया शिरो हुतं चाग्नौ तदानीमेव शंकर ५.
त्या क्षणीच, शंकरा, मी माझं डोकं अग्नीत समर्पित केलं.
इति ज्ञात्वा ततो रुद्रः कबंधोपरि चाक्षिपत् ५.
हे ओळखून, रुद्राने ते डोकं कपाळ नसलेल्या धडावर ठेवले.
स दक्षो जीवितं लेभे प्रसादाच्छंकरस्य च तुष्टाव प्रणतो भूत्वा शंकरं लोकशंकरम्॥ ५.
शंकराच्या कृपेने दक्षाला पुन्हा प्राण मिळाले; तो नम्र झाला आणि जगाचा कल्याण करणारा शंकराचे स्तुती करू लागला.
नमामि देवं वरदं वरेण्यं नमामि देवेश्वरं सनातनम् ५.
मी वर देणाऱ्या, श्रेष्ठ अशा देवाला वंदन करतो; मी सनातन देवाधिदेवाला वंदन करतो.
नमामि विश्वेश्वरविश्वरूपं सनातनं ब्रह्म निजात्मरूपम् ५.
मी विश्वाचा स्वामी, विश्वरूप, सनातन, ब्रह्म आणि स्वतःचे खरे रूप असणाऱ्या त्या प्रभूला वंदन करतो.
दक्षेण संस्तुतो रुद्रो बभाषे प्रहसन्रहः॥ ५.
दक्षाने स्तुती केल्यावर, रुद्राने हसत-हसत एकांतात बोलले.
चतुर्विधा भजंते मां जनाः सुकृतिनः सदा ५.
नेहमी चार प्रकारचे पुण्यवान लोक माझी उपासना करतात.
तस्मान्मे ज्ञानिनः सर्वे प्रियाः स्युर्नात्र संशयः ५.
म्हणून, सर्व ज्ञानी लोक मला प्रिय आहेत—याबद्दल काहीच शंका नाही.
केवलं कर्मणा त्वं हि संसारात्तर्तुमिच्छसि॥ ५.
फक्त कर्मानेच तू या संसारातून मुक्त व्हावं असं इच्छितोस.
न वेदैश्च न दानैश्च न यज्ञैस्तपसा क्वचित् ५.
ना वेदांनी, ना दानांनी, ना यज्ञांनी, ना तपाने कधीच—
तस्माज्ज्ञानपरो भूत्वा कुरु कर्म्म समाहितः ५.
म्हणून, ज्ञानाला महत्त्व देऊन, एकाग्रतेने कर्म कर.
उपदिष्टस्तदा तेन शंभुना परमेष्ठिना ५.
तेव्हा, परमेश्वर शंभूने त्याला उपदेश केला.
ब्रह्मणापि तथा सर्वे भृग्वाद्याश्च महर्षयः ५.
तसेच ब्रह्मा आणि भृगु वगैरे सर्व महर्षींनीही उपदेश केला.
गतः पितामहो ब्रह्मा ततश्च सदनं स्वकम्॥ ५.
मग पितामह ब्रह्मा आपल्या निवासस्थानी परत गेला.
दक्षोपि च स्वयं वाक्यात्परं बोधमुपागतः। शिवध्यानपरो भूत्वा तपस्तेपे महामनाः॥ ५.
त्या शब्दांमुळे दक्षाने परम ज्ञान मिळवलं; तो शिवध्यानात मग्न राहून, मोठ्या मनाने तपस्या करू लागला.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन संक्षेव्यो भगवाञ्छिवः॥ ५.
म्हणून, सर्व प्रयत्नांनी भगवंत शिवाची उपासना करावी.
संमार्जनं च कुर्वंति नरा ये च शिवांगणे ५.
जे पुरुष शिवाच्या अंगणात साफसफाई करतात—
ये शिवस्य प्रयच्छति दर्प्पणं सुमहाप्रभम् ५.
जे शिवाला तेजस्वी आरसा अर्पण करतात—