प्रपंचरचनां हित्वा बुद्धो भव महामते १.
सृष्टीची चिंता सोडून, तू जागृत हो, बुद्धिमान.
एवं प्रबोधितस्तेन शंभुना परमेष्ठिना शिवेन सह संगम्य परमानंदसंप्लुतः॥ १.
शंभू या परमेश्वराने जागृत केल्यावर, तो शिवाशी एकरूप झाला आणि परमआनंदाने भरला.
दक्षोपि हि रुषाऽऽविष्टऋषिभिः परिवारितः १.
दक्षही संतापाने भरून, ऋषींच्या वेढ्यात तसाच झाला.
श्रद्धां विहाय परमां शिवपूजकानां निंदापरः स हि बभूव नराधमश्च १.
परम श्रद्धा सोडून, तो शिवपूजकांची निंदा करण्यात मग्न झाला आणि सर्वात नीच मनुष्य बनला.
एकदा तु तदा तेन यज्ञः प्रारंभितो महान् २.
त्या वेळी त्याने एक महान यज्ञ सुरू केला.
ऋषयो विविधास्तत्र वशिष्ठाद्याः समागताः २.
विविध ऋषी, वसिष्ठपासून सुरुवात करून, तेथे जमले.
दधीचो भगवान्व्यासो भरद्वाजोऽथ गौतमः २.
भगवान दधीची, व्यास, भरद्वाज आणि गौतमही उपस्थित होते.
तथा सर्वे सुरगणा लोकपालस्तथाऽपरे विद्याधराश्च गंधर्वाः किंनराप्सरसां गणाः॥ २.
तसेच सर्व देवगण, लोकपाल, विद्या धारी, गंधर्व, किन्नर आणि अप्सरांचा समूहही तेथे होता.
सप्तलोकात्समानीतो ब्रह्मा लोकपितामहः २.
सातही लोकांतून ब्रह्मा, लोकांचे पितामह, आणला गेला.
देवेन्द्रो हि समानीत इंद्राण्या सह सुप्रभः २.
तेजस्वी इंद्र, इंद्राणी सोबत, तेथे आणला गेला.
कुबेरः पुष्पकारूढो मृगाऽऽरूढोऽथ मारुतः २.
कुबेर पुष्पकावर बसला, आणि वायूदेव हरणावर बसला.
एते सर्वे समायाता यज्ञवाटे द्विजन्मनः २.
हे सर्व द्विजजन्मी यज्ञस्थळी एकत्र आले.
भवनानि महार्हाणि सुप्रभाणि महांति च २.
ते घरं फारच सुंदर, तेजस्वी आणि भव्य होती.
तेषु सर्वेषु धिष्ण्येषु यथाजोषं समास्थिताः॥ २.
त्या सर्व निवासस्थानी प्रत्येकाने आपल्या इच्छेनुसार जागा घेतली.
वर्त्तमाने महायज्ञे तीर्थे कनखले तथा २.
कनखळ या पवित्र स्थळी मोठा यज्ञ चालू होता.
दीक्षायुक्तस्तदा दक्षः कृतकौतुकमंगलः २.
त्या वेळी दक्ष दीक्षेत मग्न होता आणि शुभ उत्सव व विधी केले.
रेजे महत्त्वेन तदा सुहृद्भिः परितः सदा २.
तेव्हा तो नेहमी मित्रांनी वेढलेला, आपल्या मोठेपणाने चमकत होता.
एते सुरेशा ऋषयो महत्तराः सलोकपालाश्च समागतास्तव २.
हे देवांचे अधिपती, महान ऋषी आणि लोकपाल तुझ्यासाठी एकत्र आले आहेत.
येनैव सर्वाण्यपि मंगलानि जातानि शंसंति महाविपश्चितः २.
ज्यामुळे सर्व शुभ गोष्टी उत्पन्न झाल्या असे सांगितले जाते, हे महाज्ञानी.
अमंगलान्येव च मंगलानि भवंति येनाधिकृतानि दक्ष २.
ज्यामुळे अशुभ गोष्टीही शुभ होतात, हे दक्ष.
तस्मात्त्वयैव कर्तव्यमाह्वानं परमेष्ठिना २.
म्हणून सर्वोच्च परमेश्वराच्या आज्ञेने, तुलाच आमंत्रण द्यावे लागेल.
सर्वैरेव हि गंतव्यं यत्र देवो महेश्वरः॥ २.
जिथे महेश्वर देव आहे, तिथे सर्वांनीच जावे.
दाक्षायण्या समेतं तमानयध्वं त्वरान्विताः २.
त्याला दक्षायणीसह लवकर आणा.
यस्य स्मृत्या च नामोक्त्या समग्रं सुकृतं भवेत् २.
ज्याच्या स्मरणाने किंवा नाव उच्चारल्याने सर्व पुण्य पूर्ण होते.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्रहसन्नाह दुष्टधीः २.
ती वाक्य ऐकून, वाईट मनाचा तो हसून म्हणाला:
यस्मिन्वेदाश्च यज्ञाश्च कर्माणिविविधानि च २.
ज्याच्यात वेद, यज्ञ आणि विविध कर्मे वसलेली आहेत.
सत्यलोकात्समायातो ब्रह्मा लोकपितामहः २.
सत्यलोकातून ब्रह्मा, लोकांचे पितामह, आला.
तथा सुरगणैः साकमागतः सुरराट् स्वयम् २.
तसेच, देवांचा राजा स्वतः देवगणांसह आला.
येये यज्ञोचिताः शांतास्तेते सर्वे समागताः २.
जे शांत आणि यज्ञाला वाहिलेली आहेत, ते सर्व इथे एकत्र आले आहेत.
अत्रैव च किमस्माकं रुद्रेणापि प्रयोजनम्. २.
आपल्याला इथे रुद्राची काय गरज आहे?