इति ते करुणेशस्य महिमोक्तो महत्तरः
अशी करुणेश्वराची मोठी महिमा तुला सांगितली आहे.
मोक्षद्वारेश्वरं चैव स्वर्गद्वोरेश्वरं तथा
मुक्तिद्वारेश्वर आणि स्वर्गद्वारेश्वर हेही आहेत.
ज्योतीरूपेश्वरं लिंगं काश्यामन्यत्प्रकाशते 4.2.94.
काशीत, तेजस्वी रूपातील एक दुसरे शिवलिंग प्रकट होते.
चक्रपुष्करिणी तीरे ज्योतीरूपेश्वरं परम्
चक्रपुष्करणीच्या काठी, तेजस्वरूप परमेश्वर प्रकट होतो.
यदा भागीरथी गंगा तत्र प्राप्ता सरिद्वरा
जेव्हा भागीरथी गंगा, सर्वात श्रेष्ठ नदी, तिथे आली,
पुरा विष्णौ तपत्यत्र तल्लिंगं स्वयमेव हि
पूर्वी, विष्णू तिथे तपस्या करत असताना, ते लिंग आपोआप प्रकट झाले.
चक्रपुष्करिणी तीरे ज्योतीरूपेश्वरं तदा
मग चक्रपुष्करणीच्या काठी, तेजस्वरूप भगवान प्रकट झाले.
एतेष्वपि च लिंगेषु चतुर्दशसु सत्तम
हे श्रेष्ठा, या चौदा लिंगांमध्येही,
ओंकारादीनि लिंगानि यान्युक्तानि चतुर्दश
ओंकारापासून सुरू होणारी चौदा लिंगे सांगितली आहेत.
षदत्रिंशत्तत्त्वरूपोसौ लिगेष्वेषु सदाशिवः
सदाशिव हे या लिंगांमध्ये छत्तीस तत्त्वांचे मूर्तिमंत रूप आहेत.
क्षेत्रस्य तत्त्वमेतद्धि षट्त्रिंशल्लिंगरूप्यहो
हे क्षेत्राचे खरे स्वरूप म्हणजे छत्तीस लिंगरूपेच आहेत.
मुने रहस्यभूतानि र्लिगान्येतानि निश्चितम् 4.2.94.
मुनी, ही लिंगे नक्कीच गूढ स्वरूपाची आहेत.
मोक्षक्षेत्रमिंदं काशी लिंगैरेतैर्मेहामते
हे बुद्धिमान, या लिंगांमुळे काशी हे मोक्षाचे क्षेत्र आहे.
आनंदकाननं शंभोः क्षेत्रमेतदनादिमत्
शंभूचे हे क्षेत्र म्हणजे आनंदाचे अरण्य, आणि ते अनादी आहे.
योगसिद्धिरिहास्त्येव तपःसिद्धिरिहैव हि
इथेच योगसिद्धी आणि तपसिद्धी सहज मिळते.
सिद्ध्यष्टकं तु यत्प्रोक्तमणिमादि महत्तरम्
अणिमा वगैरे आठ सिद्धी, ज्या सांगितल्या आहेत, त्या अत्यंत श्रेष्ठ आहेत.
निर्वाणलक्ष्म्याः सदनमेतदानंदकाननम्
हे आनंदकानन म्हणजेच निर्वाणलक्ष्मीचे निवासस्थान आहे.
अयमेव महालाभ इदमेव परं तपः
हेच खरे मोठे लाभ आहे; हेच सर्वोच्च तप आहे.
अवश्यं जन्मिनो मृत्युर्यत्र कुत्र भविष्यति
ज्याचा जन्म झाला आहे, त्याला कुठे ना कुठे मृत्यू निश्चितच येणार आहे.
मृत्युं विज्ञाय नियतं गतिकर्मानुसारिणीम्
मृत्यू अटळ आहे हे जाणून, प्रत्येकजण आपल्या कर्मानुसार मार्गक्रमण करतो.
मानुष्यं प्राप्य यं मूढा निमेषमितजीवितम्
मानव जन्म मिळवूनही, जो इतका क्षणभंगुर आहे, तो व्यर्थ घालवणारे खरेच मूर्ख आहेत.
दुर्लभं जन्म मानुष्यं दुर्लभा काशिकापुरी 4.2.94.
मानव जन्म मिळवणं फार कठीण आहे, आणि काशी नगरी मिळवणं त्याहूनही कठीण आहे.
क्व च तादृक्तपांसीह क्व तादृग्योग उत्तमः
पापांचा नाश करणारा किंवा असा श्रेष्ठ योग इथे दुसरीकडे कुठे आहे?
सत्यं सत्यं पुनः सत्यं सत्यपूर्वं पुनःपुनः
हे खरं आहे, खरंच आहे, पुन्हा पुन्हा सांगतो — सत्याच्या आधाराने मी वारंवार सांगतो.
विश्वेशो मुक्तिदो नित्यं मुक्त्यै चोत्तरवाहिनी
विश्वेश्वर नेहमीच मुक्ती देणारा आहे, आणि उत्तरवाहिनी नदीही मुक्ती देते.
एक एव हि विश्वेशो मुक्तिदो नान्य एव हि
मुक्ती देणारा एकटाच विश्वेश्वर आहे, दुसरा कोणीही नाही.
सायुज्यमुक्तिरत्रैव सान्निध्यादिरथान्यतः
इथेच परमात्म्याशी एकरूप होण्याची मुक्ती मिळते; इतरत्र केवळ सान्निध्य वगैरे मिळते.
कृष्णद्वैपायनो व्यासोऽकथयद्यन्महद्वचः
कृष्णद्वैपायन व्यास यांनी हे महान वचन सांगितले आहे.
आश्चर्यभाजनं जातस्तीर्थानि कथयाधुना
आता मी त्या तीर्थांची कथा सांगतो, जी आश्चर्याचा विषय ठरली आहेत.
आनंदकानने यानि यत्र संति षडानन
सुखाच्या वनात जी तीर्थस्थाने आहेत, जिथे षडानन वास करतो.