सरिद्वरा निशम्येति रेवा प्राह महेश्वरम्
हे ऐकून, श्रेष्ठ नदी रेवा महेश्वराला म्हणाली.
निर्द्वंद्वा त्वत्पदद्वंद्वे भक्तिरस्तु महेश्वर
महेश्वरा, तुझ्या पवित्र पायांवर माझी अखंड भक्ती असू दे.
प्रोवाच च सरिच्छेष्ठे त्वयोक्तं यत्तथास्तु तत् 4.2.92.
आणि त्या सर्वश्रेष्ठ नदीला तो म्हणाला, 'तू मागितलेले तसेच होईल.'
यावंत्यो दृषदः संति तव रोधसि नर्मदे
नर्मदे, तुझ्या काठावर जितके दगड आहेत,
अन्यं च ते वरं दद्या तमप्याकर्णयोत्तमम्
मी तुला आणखी एक वर देतो; तोही ऐक, तो अत्युत्तम आहे.
सद्यः पापहरा गंगा सप्ताहेन कलिंदजा
गंगा त्वरित पाप दूर करते; तर कालिंदेची कन्या सात दिवसांत पाप नष्ट करते.
अपरं च वरं दद्यां नर्मदे दर्शनाघहे
नर्मदे, मी तुला आणखी एक वर देतो — जो कोणी तुझं दर्शन करेल, त्याचे सर्व पाप नष्ट होतील.
यत्तल्लिंगं महापुण्यं मुक्तिं दास्यति शाश्वतीम
ते पवित्र लिंग नेहमीच मुक्ती देईल.
प्रणमिष्यंति यत्नेन महाश्रेयोभिवृद्धये
जे भक्तीने त्या लिंगाला वंदन करतील, त्यांना मोठं पुण्य मिळेल.
परं हि नर्मदेशस्य महिमा कोपि चाद्भुतः
खरंच, नर्मदेचं महत्त्व फार मोठं आणि अद्भुत आहे.
नर्मदापि प्रहृष्टासीत्पावित्र्यं प्राप्य चाद्भुतम्
नर्मदा देखील हे अद्भुत पावित्र्य मिळवून आनंदली.
वाक्यं मृकंडजमुनेस्तेपि श्रुत्वा मुनीश्वराः
मृकंडमुनींचं बोलणं ऐकून सर्व ऋषी प्रसन्न झाले.
पापकंचुकमुत्सृज्य प्राप्स्यति ज्ञानमुत्तमम् ।। 4.2.92.
पापाचं आवरण सोडून, माणसाला श्रेष्ठ ज्ञान मिळेल.
स्कंद उवाच । । अमृतेशमुखादीनि यन्नामाप्यमृतप्रदम्
स्कंद म्हणाले — अमृतेश वगैरे नावं उच्चारली तरी अमरत्व मिळतं.
पुरा सनारु नामासीन्मुनिरत्र गृहाश्रमी
पूर्वी इथे सनारू नावाचा एक गृहस्थ ऋषी होता.
लिंगपूजारतो नित्यं नित्यं तीर्थाप्रतिग्रही
तो नेहमी लिंगाची पूजा करत असे आणि पवित्र तीर्थ घेत असे.
स कदाचिद्गतोरण्यं तत्र दष्टः पृदाकुना
एकदा तो जंगलात असताना त्याला विषारी सापानं दंश केला.
सनारुणा समुच्छ्वस्य नीतः स उपजंघनिः
सनारू श्वास घेता घेता, उपजंघनी त्याला घेऊन गेला.
तत्रासीच्छ्रीफलाकारं लिंगमेकं सुगुप्तवत्
तिथे नारळासारखं एक लिंग छानपणे लपवलेलं होतं.
सर्पदष्टस्य संस्कारः कथं भवति चेति वै
साप चावल्यावर कोणता विधी करावा, असा प्रश्न पडला.
अथ तं वीक्ष्य स मुनिः सनारुरुपजंघनिम्
मग सनारू ऋषींनी उपजंघनीकडे पाहिलं.
प्राणितव्येऽत्र को हेतुर्मच्छिशोरुपजंघनेः
'इथे माझ्या शिष्य उपजंघनीचं प्राण वाचवायचं कारण काय?' असं त्याला वाटलं.
इति यावत्स संधत्ते धियं तज्जीवितैकिकाम् 4.2.94.
असं विचार करत तो त्याच्या जीव वाचवण्यासाठी मन लावून बसला.
आनिनाय च तत्रैव सोप्य नन्निर्गतस्ततः
त्याने त्याला तिथेच आणलं, पण तो बरा झाला नाही.
मृदु हस्ततलेनैव यावत्खनति वै मुनिः
त्या ऋषीने आपल्या मऊ हातानेच जमिनीत खणायला सुरुवात केली.
सनारुणाथ तल्लिंगं तेन तत्र समर्चितम्
त्या ठिकाणी त्या लिंगाची पूजा एका अंकुराने केली गेली.
अमृतेश्वरनामेदं लिंगमानंदकानने
आनंदक वनात असलेले हे लिंग अमृतेश्वर या नावाने ओळखले जाते.
अमृतेशं समभ्यर्च्य जीवत्पुत्रः स वै मुनिः
अमृतेश्वराची भक्ती केल्यावर त्या ऋषीला त्याचा मुलगा जिवंत मिळाला.
तदाप्रभृति तल्लिंगममृतेशं मुनीश्वर
त्या वेळेपासून, हे लिंग अमृतेश्वर म्हणूनच प्रसिद्ध आहे, हे ऋषीश्रेष्ठ.
अमृतेश्वर संस्पर्शान्मृता जीवंति तत्क्षणात्
अमृतेश्वराच्या स्पर्शाने मृत लोक लगेचच जिवंत होतात.