काश्यां लिंगप्रतिष्ठायैः कृताऽत्र सुकृतात्मभिः 4.2.89.
काशीत, लिंग स्थापनेसाठी, पुण्यवानांनी येथे विधी केले.
स्तुत्वा नानाविधैः स्तोत्रैः प्रसन्नं वीक्ष्य शंकरम् 4.2.89.
नानाविध स्तोत्रांनी शंकराची स्तुती करून, त्याला प्रसन्न पाहिले.
श्रुत्वाख्यानमिदं पुण्यं दक्षेश्वरसमुद्भवम्
या दक्षेश्वराच्या उत्पत्तीचे हे पुण्यकथन ऐकले,
यस्य स्मरणमात्रेण महापातकसंक्षयः
फक्त त्याचे स्मरण केल्याने मोठमोठे पाप नष्ट होतात.
अस्य वाराहकल्पस्य प्रवेशे मुनिपुंगवैः
या वाराहकल्पाच्या सुरुवातीला, श्रेष्ठ ऋषींनी,
मार्कंडेय उवाच शृणुध्वं मुनयः सर्वे संति नद्यः परःशतम्
मार्कंडेय म्हणाला — 'हे ऋषींनो, ऐका, येथे शेकडो नद्या आहेत.'
सर्वाभ्योपि नदीभ्यश्च श्रेष्ठाः सर्वाः समुद्रगाः
सर्व नद्यांमध्ये, समुद्राकडे वाहणाऱ्या नद्या श्रेष्ठ आहेत.
गंगा च यमुनाचाथ नर्मदा च सरस्वती
गंगा, यमुना, नर्मदा आणि सरस्वती—
ऋग्वेदमूर्तिर्गंगा स्याद्यमुना च यजुर्ध्रुवम्
गंगा ही ऋग्वेदाचे मूर्तिमंत रूप आहे आणि यमुना यजुर्वेदाची आहे, हे नक्की.
गंगा सर्वसरिद्योनिः समुद्रस्यापि पूरणी
गंगा सर्व नद्यांची जननी आहे आणि तीच समुद्रालाही भरून काढते.
किंतु पूर्वं तपस्तप्त्वा रेवया बह्वनेहसम्
पण पूर्वीच्या काळात, रेवेसोबत कठोर तप करून गंगा अनेक दोषांपासून मुक्त झाली.
गंगा साम्यं विधे देहि प्रसन्नोसि यदि प्रभो
प्रभो, जर तुम्ही प्रसन्न असाल तर गंगेसारखे साम्य मला द्या.
यदि त्र्यक्षसमत्वं तु लभ्यतेऽन्येन केनचित् 4.2.92.
जर कोणालाही त्रिनेत्रधारीसारखे साम्य मिळू शकते,
पुरुषोत्तम तुल्यः स्यात्पुरुषोन्यो यदि क्वचित
कधी कुठे दुसरा पुरुष परमेश्वरासारखा होऊ शकतो का?
यदि गौरी समा नारी क्वचिदन्या भवेदिह
इथे कधी कुठे गौरीसारखी दुसरी स्त्री असू शकते का?
यदि काशीपुरी तुल्या भवेदस्या क्वचित्पुरी
कधी कुठे काशी नगरीसारखी दुसरी नगरी असू शकते का?
निशम्येति विधेर्वाक्यं नर्मदा सरिदुत्तमा
हे विधीचे शब्द ऐकून, नर्मदा ही सर्वश्रेष्ठ नदी
सर्वेभ्योपि हि पुण्येभ्यः काश्यां लिंगप्रतिष्ठितेः
सर्व पुण्यांमध्ये, काशीमध्ये लिंगाची स्थापना करणे हेच श्रेष्ठ आहे.
अथ सा नर्मदा पुण्या विधिपूर्वां प्रतिष्ठितिम्
मग ती पुण्यवती नर्मदा विधीनुसार प्रतिष्ठित झाली.
ततः शंभुः प्रसन्नोभूऽत्तस्यै नद्यै शुभात्मने
नंतर शंभू प्रसन्न होऊन, त्या शुभ नर्मदा नदीस ते वर दिले.
सरिद्वरा निशम्येति रेवा प्राह महेश्वरम्
हे ऐकून, श्रेष्ठ नदी रेवा महेश्वराला म्हणाली.
निर्द्वंद्वा त्वत्पदद्वंद्वे भक्तिरस्तु महेश्वर
महेश्वरा, तुझ्या पवित्र पायांवर माझी अखंड भक्ती असू दे.
प्रोवाच च सरिच्छेष्ठे त्वयोक्तं यत्तथास्तु तत् 4.2.92.
आणि त्या सर्वश्रेष्ठ नदीला तो म्हणाला, 'तू मागितलेले तसेच होईल.'
यावंत्यो दृषदः संति तव रोधसि नर्मदे
नर्मदे, तुझ्या काठावर जितके दगड आहेत,
अन्यं च ते वरं दद्या तमप्याकर्णयोत्तमम्
मी तुला आणखी एक वर देतो; तोही ऐक, तो अत्युत्तम आहे.
सद्यः पापहरा गंगा सप्ताहेन कलिंदजा
गंगा त्वरित पाप दूर करते; तर कालिंदेची कन्या सात दिवसांत पाप नष्ट करते.
अपरं च वरं दद्यां नर्मदे दर्शनाघहे
नर्मदे, मी तुला आणखी एक वर देतो — जो कोणी तुझं दर्शन करेल, त्याचे सर्व पाप नष्ट होतील.
यत्तल्लिंगं महापुण्यं मुक्तिं दास्यति शाश्वतीम
ते पवित्र लिंग नेहमीच मुक्ती देईल.
प्रणमिष्यंति यत्नेन महाश्रेयोभिवृद्धये
जे भक्तीने त्या लिंगाला वंदन करतील, त्यांना मोठं पुण्य मिळेल.
परं हि नर्मदेशस्य महिमा कोपि चाद्भुतः
खरंच, नर्मदेचं महत्त्व फार मोठं आणि अद्भुत आहे.