मन्ये दृषत्स्वरूपोसि दृषदोपि कठोरधीः
माझ्या मते, तुझं रूप दगडासारखं आहे आणि दगडातही तू खंबीर मनाचा आहेस.
स्वभावकठिनात्मापि स वरं हिमवान्गिरिः 4.2.66.
स्वभावाने कठीण असला तरी हिमवान पर्वत सर्वात श्रेष्ठ आहे.
बिभ्रत्सहज काठिन्यं जातो गौरीगुरुर्गुरुः
जन्मतःच कठीणपणा घेऊन तो गौरीचा पूज्य पिता, मोठा गुरु झाला.
चेष्टितं तस्य को वेद वेदवेद्यस्य चेशितुः
ज्याच्या कृत्यांना वेदांनीही जाणलं, अशा सर्वांच्या अधिपतीची कृत्यं कोण जाणू शकतो?
अधिष्ठाता मया ख्यातस्तथाधिष्ठातृ चेष्टितम्
मी अधिपतीचं नाव सांगितलं आणि त्याच्या कृत्यांचाही उल्लेख केला.
शुभे ज्येष्ठेश्वरस्थाने सांप्रतं स उमापतिः
शुभे, सध्या उमापती ज्येष्ठेश्वर या पवित्र स्थळी आहे.
आविष्करोति पथिकोऽद्रींद्रो हृष्येत्तदातदा
जेव्हा पर्वतराज प्रवाशाला स्वतःचं दर्शन देतो, तेव्हा तो फार आनंदित होतो.
उमानामामृतं पीतं येनेह जगतीतले
ज्याने इथे पृथ्वीवर उमाच्या नावाचं अमृत पिलं आहे.
उमेतिद्व्यक्षरं मंत्रं योऽहर्निशमनुस्मरेत्
जो 'उमा' हे दोन अक्षरांचं मंत्र दिवस-रात्र आठवतो—
पुनः शुश्राव हिमवान्हृष्टः कार्पटिकोदितम् कार्पटिक उवाच राजन्विश्वेश्वरार्थेयः प्रासादो विश्वकर्मणा
हिमवान आनंदित होऊन पुन्हा त्या फकीराचं बोलणं ऐकू लागला. फकीर म्हणाला: 'राजन, विश्वेश्वरासाठीचा मंदिर विश्वकर्म्याने बांधला.'
निर्मीयते सुनिर्माणो जन्मि निर्वाणदायिनः
मुक्ती देणारा जन्मदाता सुंदर आणि परिपूर्ण सृष्टी निर्माण करतो.
यत्रातिमित्रतेजोभिः शलाकाभिः समंततः 4.2.66.
तेथे अपरंपार तेजाच्या किरणांनी सर्व बाजूंनी काठ्या उभ्या केलेल्या आहेत.
यत्र संति शतं स्तंभा भास्वंतो द्वादशोत्तराः
तेथे एकशे बारा उजळणारे खांब आहेत.
चतुर्दशसु या शोभा विष्टपेषु समंततः
चौदा लोकांत जी शोभा आहे, ती सर्व बाजूंनी येथे दिसते.
चंद्रकांतमणीनां च स्तंभाधार शिलाश्च याः
खांबांना आधार देणाऱ्या दगड चंद्रकांत मणींचे आहेत.
पद्मरागेंद्रनीलानां शालीनाः शालभंजिकाः
महाल आणि स्त्रियांच्या मूर्ती पद्मराग व नीलम या रत्नांनी बनवलेल्या आहेत.
स्फुरत्स्फटिकनिर्माण श्लक्ष्ण पद्मशिलातले
तेथे झळाळत्या स्फटिक आणि कमळाच्या दगडांचे गुळगुळीत तळ आहेत.
आरक्तपीतमंजिष्ठ नीलकिर्मीरवर्णकैः
गडद लाल, पिवळा, मंजिष्ठा आणि निळ्या कमळाच्या तंतूंच्या रंगांनी सर्वत्र रंग भरलेला आहे.
दृक्पिच्छिला विलोक्यंते माणिक्यस्तंभराजयः
माणिक्यांसारख्या चमकदार खांबांचे राजे तिथे पाहायला मिळतात.
रत्नाकरेभ्यः सर्वेभ्यो गणा रत्नोच्चयान्बहून्
सर्व रत्नांच्या सागरांतून अनेक रत्नांचे ढीग आणले जातात.
यत्र पातालतलतो नागानां कोशवेश्मतः
तेथे पाताळातील नागांच्या खजिन्यांचे भांडार सापडते.
शिवभक्तः स्वयं यत्र पौलस्त्यः स्वद्रिकूटतः 4.2.66.
शिवभक्त पौलस्त्य स्वतः आपल्या शिखरावर तेथे आहे.
प्रासादनिर्मितिं श्रुत्वा भक्ता द्वीपांतरस्थिताः
महलाची निर्मिती ऐकून, इतर बेटांवर राहणारे भक्त येतात.
चिंतामणिः स्वयं यत्र कमर्णे विश्वकर्मणे
तेथे, इच्छित वस्तू देणारा मणी विश्वकर्म्याच्या कानात आहे.
नानावर्णपताकाश्च यत्र कल्पमहीरुहः
तेथे कल्पवृक्ष विविध रंगांच्या पताकांनी सजलेले आहेत.
अब्धयो यत्र सततं दधिक्षीरेक्षुसर्पिषाम्
तेथे समुद्र नेहमी दही, दूध, ऊसाचा रस आणि तुपाने भरलेले आहेत.
यत्र कामदुघा नित्यं स्नपयेन्मधुधारया
तेथे कामधेनू गायी नेहमी मधाच्या धारांनी स्नान घालतात.
गंधसाररसैर्यं च सेवते मलयाचलः
मलय पर्वत सुगंधी लाकडांच्या सार आणि रसांनी त्याची सेवा करतो.
इत्याद्य पूर्वं यत्रास्ति प्रत्यहं शंकरालये
अशा प्रकारे सुरुवातीपासून जिथे दररोज शंकराच्या मंदिरात पूजा होते,
इति तस्य समृद्धिं तां दृष्ट्वा जामातुरद्रिराट
म्हणून जावयाची ती समृद्धी पाहून पर्वतराज आनंदला,