तथा गोमेद रत्नानां तुलालक्षमिता मुनै
तसेच, गोमेध रत्नांचे वजन तराजूने मोजले आहे, मुनी.
गरुडोद्गाररत्नानां तुलाः प्रयुतसंमिताः 4.2.66.
गरुडोद्गार रत्नांचे वजन दहा लाख तराजूंनी मोजले जाते.
अष्टांगाभरणानां च संख्या कर्तुं न शक्यते
आठ प्रकारच्या दागिन्यांची संख्या मोजता येत नाही.
चामराणि च भूयांसि द्रव्याण्यामोदवंति च
अनेक चामर आणि सुवासिक द्रव्ये देखील आहेत.
सर्वाण्यपि समादाय प्रतस्थे भूधरेश्वरः
हे सर्व घेतल्यावर पर्वतराज निघाले.
अनेकरत्ननिचयैः खचिताऽखिलभूमिकाम्
संपूर्ण पृथ्वी विविध रत्नांच्या राशींनी सजलेली होती.
सौधाग्रविविधस्वर्णकलशोज्वलदिङ्मुखाम्
प्रासादांच्या टोकांवर असलेल्या विविध सोन्याच्या कलशांनी दिशाही उजळून निघाल्या.
महासिद्ध्यष्टकस्यापि क्रीडाभवनमद्भुतम्
म्हणूनच आठ महान सिद्धींच्या खेळासाठीचे अद्भुत महालही तिथे होते.
इति काशीसमृद्धिं स विलोक्याभूद्विलज्जितः
काशीचे असे वैभव पाहून तो लाजला.
प्रासादेषु प्रतोलीषु प्राकारेषु गृहेषु च
प्रासाद, प्रवेशद्वार, तटबंदी आणि घरांमध्ये,
मणिमाणिक्यरत्नानामुच्छलच्चारुरोचिषाम्
रत्न आणि मौल्यवान दगडांच्या तेजस्वी, सुंदर प्रभेने सर्वत्र उजेड पसरला.
द्यावाभूम्योरंतरालं तथेति समवैम्यहम् 4.2.66.
माझ्या मते, हेच स्वर्ग आणि पृथ्वी यांच्यातील अंतर आहे.
अपि वैकुंठभुवने नेतरस्येह का कथा
वैकुंठातसुद्धा, इथल्या दुसऱ्या कुठल्याही ठिकाणाची काय कथा?
तावत्कार्पटिकः कश्चित्तल्लोचनपथं गतः
तेव्हा तिथे एक फकीर त्यांच्या नजरेस पडला.
स्वपुरोदंतमाख्याहि किमपूर्वमिहाध्वग
अरे प्रवासी, तुझी गोष्ट सांग, इथे काही नवीन घडलं का?
कोत्र संप्रत्यधिष्ठाता किमधिष्ठातृ चेष्टितम्
आता अधिपती कुठे आहे आणि त्याने काय केलं?
सोपि कार्पटिकस्तस्य गिरिराजस्य भाषितम्
मग त्या फकीराने गिरिराजाच्या बोलण्याला उत्तर दिलं.
अहानि पंचषाण्येव व्यतिक्रांतानि मानद
माझ्या मान्यते, पाच-सहा दिवस उलटून गेले आहेत.
समायाते जगन्नाथे पर्वतेंद्र सुतापतौ
जगन्नाथ, पर्वतराज आणि तो श्रेष्ठ पुत्र तिघेही येथे आले आहेत.
यो वै जगदधिष्ठाता सोधिष्ठातात्र सर्वगः
जो या जगाचा अधिपती आहे, सर्वत्र व्यापलेला तोच इथे आहे.
मन्ये दृषत्स्वरूपोसि दृषदोपि कठोरधीः
माझ्या मते, तुझं रूप दगडासारखं आहे आणि दगडातही तू खंबीर मनाचा आहेस.
स्वभावकठिनात्मापि स वरं हिमवान्गिरिः 4.2.66.
स्वभावाने कठीण असला तरी हिमवान पर्वत सर्वात श्रेष्ठ आहे.
बिभ्रत्सहज काठिन्यं जातो गौरीगुरुर्गुरुः
जन्मतःच कठीणपणा घेऊन तो गौरीचा पूज्य पिता, मोठा गुरु झाला.
चेष्टितं तस्य को वेद वेदवेद्यस्य चेशितुः
ज्याच्या कृत्यांना वेदांनीही जाणलं, अशा सर्वांच्या अधिपतीची कृत्यं कोण जाणू शकतो?
अधिष्ठाता मया ख्यातस्तथाधिष्ठातृ चेष्टितम्
मी अधिपतीचं नाव सांगितलं आणि त्याच्या कृत्यांचाही उल्लेख केला.
शुभे ज्येष्ठेश्वरस्थाने सांप्रतं स उमापतिः
शुभे, सध्या उमापती ज्येष्ठेश्वर या पवित्र स्थळी आहे.
आविष्करोति पथिकोऽद्रींद्रो हृष्येत्तदातदा
जेव्हा पर्वतराज प्रवाशाला स्वतःचं दर्शन देतो, तेव्हा तो फार आनंदित होतो.
उमानामामृतं पीतं येनेह जगतीतले
ज्याने इथे पृथ्वीवर उमाच्या नावाचं अमृत पिलं आहे.
उमेतिद्व्यक्षरं मंत्रं योऽहर्निशमनुस्मरेत्
जो 'उमा' हे दोन अक्षरांचं मंत्र दिवस-रात्र आठवतो—
पुनः शुश्राव हिमवान्हृष्टः कार्पटिकोदितम् कार्पटिक उवाच राजन्विश्वेश्वरार्थेयः प्रासादो विश्वकर्मणा
हिमवान आनंदित होऊन पुन्हा त्या फकीराचं बोलणं ऐकू लागला. फकीर म्हणाला: 'राजन, विश्वेश्वरासाठीचा मंदिर विश्वकर्म्याने बांधला.'