तस्याः प्रियाया वाक्येन तदपत्यप्रियो गिरिः
आपल्या प्रिय पत्नीच्या बोलण्यामुळे पर्वतराज आपल्या लेकरांपासून दूर झाला.
नितरां बाधते प्रेम तददृष्ट्यग्निदूषितम् ।।4.2.66.
तिच्या वियोगाच्या आगीने प्रेम त्याला फारच त्रास देतं.
यदा प्रभृति सा गौरी निर्गता मम सद्मतः
त्या दिवसापासून गौरी माझ्या घरातून निघून गेली,
तदालापामृतधयौ न मे शब्दग्रहौ प्रिये
तेव्हापासून, प्रिय, तिच्या बोलण्याचं अमृत माझ्या कानांना ऐकू येत नाही.
जैवातृकी यतोह्नः स्याद्दूरीभूता दृशोर्मम
जयवात्रीकी रात्रीच्या वेळी माझ्या नजरेपासून दूर असते,
इत्युक्त्वादाय रत्नानि वासांसि विविधानि च
असं म्हणून त्याने रत्ने आणि वेगवेगळी वस्त्रे उचलली.
अगस्त्य उवाच कानि कानि च रत्नानि कियंत्यपि च षण्मुख
अगस्त्य म्हणाले, षण्मुखा, ही कोणती कोणती रत्ने आहेत आणि त्यांची संख्या किती आहे?
तुला मुक्ताफलानां तु कोटिद्वय परीमिताः
मुक्त्यांचे वजन दोन कोटी आहे.
नवलक्षाधिकं विप्र षडस्राणां सुतेजसाम्
मुनी, सहा बाजू असणाऱ्या तेजस्वी रत्नांची संख्या नव लाखांपेक्षा जास्त आहे.
कोटयः पद्मरागाणां पंचावैहि तुला मुने
मुनी, पाच तराजूंनी मोजलेल्या पद्मराग रत्नांच्या कोटी कोटी राशी आहेत.
तथा गोमेद रत्नानां तुलालक्षमिता मुनै
तसेच, गोमेध रत्नांचे वजन तराजूने मोजले आहे, मुनी.
गरुडोद्गाररत्नानां तुलाः प्रयुतसंमिताः 4.2.66.
गरुडोद्गार रत्नांचे वजन दहा लाख तराजूंनी मोजले जाते.
अष्टांगाभरणानां च संख्या कर्तुं न शक्यते
आठ प्रकारच्या दागिन्यांची संख्या मोजता येत नाही.
चामराणि च भूयांसि द्रव्याण्यामोदवंति च
अनेक चामर आणि सुवासिक द्रव्ये देखील आहेत.
सर्वाण्यपि समादाय प्रतस्थे भूधरेश्वरः
हे सर्व घेतल्यावर पर्वतराज निघाले.
अनेकरत्ननिचयैः खचिताऽखिलभूमिकाम्
संपूर्ण पृथ्वी विविध रत्नांच्या राशींनी सजलेली होती.
सौधाग्रविविधस्वर्णकलशोज्वलदिङ्मुखाम्
प्रासादांच्या टोकांवर असलेल्या विविध सोन्याच्या कलशांनी दिशाही उजळून निघाल्या.
महासिद्ध्यष्टकस्यापि क्रीडाभवनमद्भुतम्
म्हणूनच आठ महान सिद्धींच्या खेळासाठीचे अद्भुत महालही तिथे होते.
इति काशीसमृद्धिं स विलोक्याभूद्विलज्जितः
काशीचे असे वैभव पाहून तो लाजला.
प्रासादेषु प्रतोलीषु प्राकारेषु गृहेषु च
प्रासाद, प्रवेशद्वार, तटबंदी आणि घरांमध्ये,
मणिमाणिक्यरत्नानामुच्छलच्चारुरोचिषाम्
रत्न आणि मौल्यवान दगडांच्या तेजस्वी, सुंदर प्रभेने सर्वत्र उजेड पसरला.
द्यावाभूम्योरंतरालं तथेति समवैम्यहम् 4.2.66.
माझ्या मते, हेच स्वर्ग आणि पृथ्वी यांच्यातील अंतर आहे.
अपि वैकुंठभुवने नेतरस्येह का कथा
वैकुंठातसुद्धा, इथल्या दुसऱ्या कुठल्याही ठिकाणाची काय कथा?
तावत्कार्पटिकः कश्चित्तल्लोचनपथं गतः
तेव्हा तिथे एक फकीर त्यांच्या नजरेस पडला.
स्वपुरोदंतमाख्याहि किमपूर्वमिहाध्वग
अरे प्रवासी, तुझी गोष्ट सांग, इथे काही नवीन घडलं का?
कोत्र संप्रत्यधिष्ठाता किमधिष्ठातृ चेष्टितम्
आता अधिपती कुठे आहे आणि त्याने काय केलं?
सोपि कार्पटिकस्तस्य गिरिराजस्य भाषितम्
मग त्या फकीराने गिरिराजाच्या बोलण्याला उत्तर दिलं.
अहानि पंचषाण्येव व्यतिक्रांतानि मानद
माझ्या मान्यते, पाच-सहा दिवस उलटून गेले आहेत.
समायाते जगन्नाथे पर्वतेंद्र सुतापतौ
जगन्नाथ, पर्वतराज आणि तो श्रेष्ठ पुत्र तिघेही येथे आले आहेत.
यो वै जगदधिष्ठाता सोधिष्ठातात्र सर्वगः
जो या जगाचा अधिपती आहे, सर्वत्र व्यापलेला तोच इथे आहे.