सरश्च सुप्रतीकाख्यं तत्पुरो भासते महत्
आणि त्याच्या पुढे सुप्रतीक नावाचं मोठं सरोवर उजळून दिसतं.
तत्रास्त्येका महागौरी नाम्ना विजयभैरवी 4.2.66.
तिथे एक महागौरी नावाची, विजयभैरवी म्हणून ओळखली जाणारी मोठी देवी आहे.
वरणायास्तटे रम्ये गणौ हुंडनमुंडनौ
वरणा नदीच्या सुंदर काठी हुंडन आणि मुंडन हे दोन गण आहेत.
तौ द्रष्टव्यौ प्रयत्नेन क्षेत्रनिर्विघ्न हेतवे
क्षेत्रातील अडथळे दूर व्हावेत म्हणून हे दोघे काळजीपूर्वक पाहावेत.
स्कंद उवाच इल्वलारे कथामेकां शृणुष्वावहितो भव
स्कंद म्हणाला: इल्वलार, एक कथा सांगतो, लक्ष देऊन ऐक.
एकदाद्रींद्रमालोक्य मेना संहृष्टमानसम्
एकदा मेना पर्वतराजाला पाहून मनापासून आनंदी झाली.
विवाहसमयादूर्ध्वं तस्या गौर्या गिरीश्वर
लग्नाच्या वेळी नंतर, त्या गौरीचे, हे गिरिश्वर,
स वृषेंद्रगतिर्देवो भस्मोरग विभूषणः
तो देव राख आणि सर्पांनी सुशोभित होऊन वृषभराजाकडे गेला.
अष्टौ या मातरो दृष्टा ब्राह्मी प्रभृतयः प्रिय
ब्राह्मीपासून सुरू होणाऱ्या आठ मातृका तिथे दिसल्या, प्रिय.
तस्यैकस्य न कोप्यन्योस्त्यद्वितीयस्य शूलिनः
त्यातील एकही दुसऱ्याची नाही, फक्त दुसरी शूलधारीची आहे.
तस्याः प्रियाया वाक्येन तदपत्यप्रियो गिरिः
आपल्या प्रिय पत्नीच्या बोलण्यामुळे पर्वतराज आपल्या लेकरांपासून दूर झाला.
नितरां बाधते प्रेम तददृष्ट्यग्निदूषितम् ।।4.2.66.
तिच्या वियोगाच्या आगीने प्रेम त्याला फारच त्रास देतं.
यदा प्रभृति सा गौरी निर्गता मम सद्मतः
त्या दिवसापासून गौरी माझ्या घरातून निघून गेली,
तदालापामृतधयौ न मे शब्दग्रहौ प्रिये
तेव्हापासून, प्रिय, तिच्या बोलण्याचं अमृत माझ्या कानांना ऐकू येत नाही.
जैवातृकी यतोह्नः स्याद्दूरीभूता दृशोर्मम
जयवात्रीकी रात्रीच्या वेळी माझ्या नजरेपासून दूर असते,
इत्युक्त्वादाय रत्नानि वासांसि विविधानि च
असं म्हणून त्याने रत्ने आणि वेगवेगळी वस्त्रे उचलली.
अगस्त्य उवाच कानि कानि च रत्नानि कियंत्यपि च षण्मुख
अगस्त्य म्हणाले, षण्मुखा, ही कोणती कोणती रत्ने आहेत आणि त्यांची संख्या किती आहे?
तुला मुक्ताफलानां तु कोटिद्वय परीमिताः
मुक्त्यांचे वजन दोन कोटी आहे.
नवलक्षाधिकं विप्र षडस्राणां सुतेजसाम्
मुनी, सहा बाजू असणाऱ्या तेजस्वी रत्नांची संख्या नव लाखांपेक्षा जास्त आहे.
कोटयः पद्मरागाणां पंचावैहि तुला मुने
मुनी, पाच तराजूंनी मोजलेल्या पद्मराग रत्नांच्या कोटी कोटी राशी आहेत.
तथा गोमेद रत्नानां तुलालक्षमिता मुनै
तसेच, गोमेध रत्नांचे वजन तराजूने मोजले आहे, मुनी.
गरुडोद्गाररत्नानां तुलाः प्रयुतसंमिताः 4.2.66.
गरुडोद्गार रत्नांचे वजन दहा लाख तराजूंनी मोजले जाते.
अष्टांगाभरणानां च संख्या कर्तुं न शक्यते
आठ प्रकारच्या दागिन्यांची संख्या मोजता येत नाही.
चामराणि च भूयांसि द्रव्याण्यामोदवंति च
अनेक चामर आणि सुवासिक द्रव्ये देखील आहेत.
सर्वाण्यपि समादाय प्रतस्थे भूधरेश्वरः
हे सर्व घेतल्यावर पर्वतराज निघाले.
अनेकरत्ननिचयैः खचिताऽखिलभूमिकाम्
संपूर्ण पृथ्वी विविध रत्नांच्या राशींनी सजलेली होती.
सौधाग्रविविधस्वर्णकलशोज्वलदिङ्मुखाम्
प्रासादांच्या टोकांवर असलेल्या विविध सोन्याच्या कलशांनी दिशाही उजळून निघाल्या.
महासिद्ध्यष्टकस्यापि क्रीडाभवनमद्भुतम्
म्हणूनच आठ महान सिद्धींच्या खेळासाठीचे अद्भुत महालही तिथे होते.
इति काशीसमृद्धिं स विलोक्याभूद्विलज्जितः
काशीचे असे वैभव पाहून तो लाजला.
प्रासादेषु प्रतोलीषु प्राकारेषु गृहेषु च
प्रासाद, प्रवेशद्वार, तटबंदी आणि घरांमध्ये,