तस्या वाप्याश्चतुर्दिक्षु पूजितानि दहंत्यघम्
त्या तलावाच्या चारही दिशांना पूजलेली देवता पाप जाळून टाकतात.
हरस्य वृषभेणैव स्थापितं तत्स्वभक्तितः 4.2.66.
हराने स्वतःच्या भक्तीने, आपल्या वृषभामार्फत ते स्थापन केलं.
वृषेश्वरादुदीच्यां तु गंधर्वेश्वरसंज्ञितम्
वृषेश्वराच्या उत्तरेला गंधर्वेश्वर नावाचं शिवलिंग आहे.
गंधर्वेश्वरमभ्यर्च्य दत्त्वा दानानि शक्तितः
गंधर्वेश्वराची पूजा करून, आपल्या शक्तीनुसार दान दिल्यावर,
कर्कोटनामा नागोस्ति गन्धर्वेश्वरपूर्वतः
गंधर्वेश्वराच्या पूर्वेला कर्कोट नावाचा एक नाग आहे.
तस्यां वाप्यां नरः स्नात्वा कर्कोटेशं समर्च्य च
त्या तलावात स्नान करून आणि कर्कोटेश्वराची पूजा केल्यावर मनुष्य...
कर्कोट नागो यैर्दृष्टस्तद्वाप्यां विहितोदकैः
ज्यांनी त्या तळ्यात कर्कोट नावाचा सर्प पाहिला, त्यांनी तिथे योग्य स्नान केलं होतं.
कर्कोटेशात्प्रतीच्यां तु धुंधुमारीश्वराभिधम्
कर्कोटच्या पश्चिमेला धुंधुमारेश्वर नावाचा देव आहे.
पुरूरवेश्वरं लिंगं तदुदीच्यां व्यवस्थितम्
त्याच्या उत्तरेला पुरूरवेश्वर नावाचं लिंग वसलेलं आहे.
दिग्गजेनार्चितं लिंगं सुप्रतीकेन तत्पुरः
त्याच्या समोर दिशा रक्षण करणाऱ्या सुप्रतीकाने त्या लिंगाची पूजा केली आहे.
सरश्च सुप्रतीकाख्यं तत्पुरो भासते महत्
आणि त्याच्या पुढे सुप्रतीक नावाचं मोठं सरोवर उजळून दिसतं.
तत्रास्त्येका महागौरी नाम्ना विजयभैरवी 4.2.66.
तिथे एक महागौरी नावाची, विजयभैरवी म्हणून ओळखली जाणारी मोठी देवी आहे.
वरणायास्तटे रम्ये गणौ हुंडनमुंडनौ
वरणा नदीच्या सुंदर काठी हुंडन आणि मुंडन हे दोन गण आहेत.
तौ द्रष्टव्यौ प्रयत्नेन क्षेत्रनिर्विघ्न हेतवे
क्षेत्रातील अडथळे दूर व्हावेत म्हणून हे दोघे काळजीपूर्वक पाहावेत.
स्कंद उवाच इल्वलारे कथामेकां शृणुष्वावहितो भव
स्कंद म्हणाला: इल्वलार, एक कथा सांगतो, लक्ष देऊन ऐक.
एकदाद्रींद्रमालोक्य मेना संहृष्टमानसम्
एकदा मेना पर्वतराजाला पाहून मनापासून आनंदी झाली.
विवाहसमयादूर्ध्वं तस्या गौर्या गिरीश्वर
लग्नाच्या वेळी नंतर, त्या गौरीचे, हे गिरिश्वर,
स वृषेंद्रगतिर्देवो भस्मोरग विभूषणः
तो देव राख आणि सर्पांनी सुशोभित होऊन वृषभराजाकडे गेला.
अष्टौ या मातरो दृष्टा ब्राह्मी प्रभृतयः प्रिय
ब्राह्मीपासून सुरू होणाऱ्या आठ मातृका तिथे दिसल्या, प्रिय.
तस्यैकस्य न कोप्यन्योस्त्यद्वितीयस्य शूलिनः
त्यातील एकही दुसऱ्याची नाही, फक्त दुसरी शूलधारीची आहे.
तस्याः प्रियाया वाक्येन तदपत्यप्रियो गिरिः
आपल्या प्रिय पत्नीच्या बोलण्यामुळे पर्वतराज आपल्या लेकरांपासून दूर झाला.
नितरां बाधते प्रेम तददृष्ट्यग्निदूषितम् ।।4.2.66.
तिच्या वियोगाच्या आगीने प्रेम त्याला फारच त्रास देतं.
यदा प्रभृति सा गौरी निर्गता मम सद्मतः
त्या दिवसापासून गौरी माझ्या घरातून निघून गेली,
तदालापामृतधयौ न मे शब्दग्रहौ प्रिये
तेव्हापासून, प्रिय, तिच्या बोलण्याचं अमृत माझ्या कानांना ऐकू येत नाही.
जैवातृकी यतोह्नः स्याद्दूरीभूता दृशोर्मम
जयवात्रीकी रात्रीच्या वेळी माझ्या नजरेपासून दूर असते,
इत्युक्त्वादाय रत्नानि वासांसि विविधानि च
असं म्हणून त्याने रत्ने आणि वेगवेगळी वस्त्रे उचलली.
अगस्त्य उवाच कानि कानि च रत्नानि कियंत्यपि च षण्मुख
अगस्त्य म्हणाले, षण्मुखा, ही कोणती कोणती रत्ने आहेत आणि त्यांची संख्या किती आहे?
तुला मुक्ताफलानां तु कोटिद्वय परीमिताः
मुक्त्यांचे वजन दोन कोटी आहे.
नवलक्षाधिकं विप्र षडस्राणां सुतेजसाम्
मुनी, सहा बाजू असणाऱ्या तेजस्वी रत्नांची संख्या नव लाखांपेक्षा जास्त आहे.
कोटयः पद्मरागाणां पंचावैहि तुला मुने
मुनी, पाच तराजूंनी मोजलेल्या पद्मराग रत्नांच्या कोटी कोटी राशी आहेत.