विश्वनाथो ह्यहं नाथः काशिकामुक्तिकाशिका
मीच विश्वनाथ आहे, खरा स्वामी; काशी म्हणजेच काशीची मुक्ती.
पंचक्रोश्यापरिमिता तनुरेषा पुरी मम
ही माझी नगरी, पाच क्रोशांमध्ये मोजता न येणारी, हीच माझं शरीर आहे.
संसारभारखिन्नानां यातायातकृतां सदा
संसाराच्या ओझ्याने थकलेल्या, नेहमी जन्ममरणाच्या फेऱ्यात अडकलेल्या लोकांसाठी,
मंडपः कल्पवल्लीनां मनोरथफलैरलम्
मनोऱथांची फळे देणाऱ्या कल्पवेलींनी भरलेला एक सुंदर मंडप आहे.
चक्रवर्तेरियं छत्रं विचित्रं सर्वतापहृत्
सर्व दुःख दूर करणारे, या विश्वाच्या सम्राटाचे अद्भुत छत्र आहे.
निर्वाणलक्ष्मीं ये पुण्याः परिवांछंति लीलया
जे पुण्यवान सहजपणे मोक्षाची संपत्ती मिळवू इच्छितात,
ममानंदवने ये वै निरं तर वनौकसः
जे माझ्या आनंदमय वनात राहतात, ज्यांना दुःखाचा स्पर्शही होत नाही,
निर्ममं चापि निर्मोहं या मामपि विमोहयेत् ।। 4.2.55.
ते लोक ममतेपासून आणि मोहापासून मुक्त असतात, आणि त्यांच्या प्रभावाने मलाही मोह होत नाही.
नामापि मधुरं यस्याः परानंदप्रकाशकम्
ज्याचे नावही अत्यंत गोड आहे, जे परमानंद प्रकट करणारे आहे,
काशीनामसुधापानं ये कुर्वंति निरंतरम्
जे लोक काशीच्या नावाचा अमृतासारखा सतत आस्वाद घेतात,
ममतारहितस्यापि मम सर्वात्मनो ध्रुवम्
त्यांना ममता नसली तरीही, ते सर्व प्रकारे माझेच होतात.
रहस्यमिति विज्ञाय वाराणस्या गणेश्वरैः
हे एक गुपित आहे असे समजून, वाराणसीतील गणेशांचे अधिपती,
अन्यथा ताश्च योगिन्यः सरविः सपितामहः
नाहीतर त्या योगिनी, तलाव आणि पितर सगळे मिळून,
अतीव भद्रं संजातं काश्यां तिष्ठत्सु तेषु हि
काशीत राहणाऱ्यांसाठी मोठे मंगल घडते.
लब्धप्रवेशास्तावंतस्ते सर्वे मत्स्वरूपिणः
ज्यांना तिथे प्रवेश मिळतो, ते सर्व माझ्या स्वरूपाचे होतात.
अन्यानपि प्रेषयामि मत्पार्श्वपरिवर्तिनः
मी इतरांनाही पाठवतो, जे नेहमी माझ्या जवळ राहतात.
विचार्येति महादेवः समाहूय गजाननम्
म्हणून महादेवांनी गजाननाला बोलावून विचार केला.
तत्रस्थितोपि संसिद्धयै यतस्व सहितो गणैः 4.2.55.
तिथेच राहून, आपल्या गणांसह सिद्धी मिळवण्यासाठी प्रयत्न कर.
आधाय शासनं मूर्ध्नि गणाधीशोथ धूर्जटेः
गणाधीशाने धूर्जटींचे आज्ञा डोक्यावर ठेवली.
महाशाखविशाखाभ्यां नंदिभृंगिपुरोगमः
महाशाखा आणि विशाल शाखांसह, नंदी आणि भृंगी पुढे असताना,
नैगमेयेन सहितो रुद्रैः सर्वत्र संवृतः
नैगमेयासोबत आणि सर्वत्र रुद्रांनी वेढलेला,
समस्तायतनाधीशैर्दिक्पालैरभिनंदितः
सर्व तीर्थस्थानांचे अधिपती आणि दिशा पालक यांच्या सन्मानाने गौरवलेला,
कृतपूजोप्सरोभिश्च नृत्यहस्तकपल्लवैः
अप्सरांनी त्यांच्या नृत्याच्या कोमल हातांनी पूजा केली,
ऋषीणां ब्रह्मनिर्घोषैर्बधिरीकृतदिङ्मुखः
ऋषींच्या वेदघोषांनी सर्व दिशांना बहिरा केले होते,
त्रिविष्टप वधूमुष्टिभ्रष्टैर्लाजैरितस्ततः
स्वर्गातील वधूंच्या मूठीतून सुटलेले लाजे इकडे तिकडे पडत होते,
दत्तमाल्योपहारश्च बहुविद्याधरी गणैः
अनेक विद्याधरांच्या समूहांनी हार आणि भेटवस्तू अर्पण केल्या,
कृतप्रवेश शकुनो मृगैः शकुनिभिः पुरः
शुभ शकुन, प्राणी आणि पक्षी त्याच्या पुढे आले,
विष्णुना च महालक्ष्म्या ब्रह्मणा विश्वकर्मणा
विष्णू, महालक्ष्मी, ब्रह्मा आणि विश्वकर्मा यांनी,
नागांगनाभिः परितः कृतनीराजनाविधिः 4.2.57.
नागकन्यांनी सर्व बाजूंनी आरती केली,
पश्यतां सर्वदेवानामवरुह्य वृषेंद्रतः
सर्व देवता पाहत असताना, तो वृषभराजावरून खाली उतरला,