काशीप्रवृत्तिं नो जाने दिवोदासनृपस्य च
मला काशीचं काहीच कळत नाही, ना दिवोदास राजाचंही.
शंकुकर्णमहाकालौ कालस्यापि प्रकंपनौ
शंखकर्ण आणि महाकाळ, जे काळालाही थरथरवतात—
कृतप्रतिज्ञौ तो(?) तूर्णं प्राप्य वाराणसीं पुरीम्
त्यांनी प्रतिज्ञा करून लगेच वाराणसी नगरी गाठली.
यथैंद्रजालिकीं दृष्ट्वा मायामिह विचक्षणः
जसा एखादा हुशार माणूस जादूगाराची माया पाहतो—
अहो मोहस्य माहात्म्यमहो भाग्यविपर्ययः
वा! मोहाचं सामर्थ्य किती मोठं! आणि नशीबाचं उलटं वळण!
तत्यजे यैरियं काशी महाशीर्वादभूभिका
ज्यांनी ही काशी, मोठ्या आशीर्वादांची भूमी, सोडून दिली—
यत्र सर्वावभृथतः स्नानमात्रं विशिष्यते 4.2.53.
जिथे सर्व विधीने स्नान केल्यावर फक्त स्नान केल्याचं महत्त्व सर्वांत जास्त मानलं जातं.
यत्रैकपुष्पदानेन शिवलिंगस्य मूर्धनि
जिथे शिवलिंगाच्या शिरावर एकच फुल वाहिलं तरी त्याचा मोठा पुण्यफळ मिळतं.
यत्र दंडप्रणामेन अप्येकेन शिवाग्रतः
जिथे फक्त एकदाच दंडवत घालून शिवासमोर वाकलं तरी पुण्य मिळतं.
यत्रैकद्विजमात्रं तु भोजयित्वा यथेच्छया
जिथे आपल्या इच्छेनुसार फक्त एका ब्राह्मणाला जेवू घातलं तरी पुण्य मिळतं.
एकां गां यत्र दत्त्वा वै विधिवद्ब्राह्मणाय वै
जिथे योग्य रीतीने फक्त एक गाय ब्राह्मणाला दिली तरी मोठं पुण्य मिळतं.
एकलिंगं प्रतिष्ठाप्य यत्र संस्थापितं भवेत्
जिथे फक्त एक लिंग स्थापलं तरी ते पूर्णपणे स्थापित झालं असं मानलं जातं.
परिनिश्चित्य तावित्थं लिंगे संस्थाप्य पुण्यदे
असं ठरवून त्या ठिकाणी लिंगाची स्थापना केली पाहिजे, कारण ते मोठं पुण्य देणारं आहे.
शंकुकर्णेश्वरं लिंगं शंकुकर्ण ग णार्चितम्
शंकुकर्ण आणि त्याच्या गणांनी शंकुकर्णेश्वर हे लिंग भक्तीने पूजलं.
विश्वेशाद्वायुदिग्भागे शंकुकर्णेश्वरं नरः
विश्वेशाच्या वायू दिशेला, मनुष्याने शंकुकर्णेश्वराची पूजा करावी.
महाकालेश्वरं लिंगं महाकालगणार्चितम्
महाकाळगणांनी महाकाळेश्वर हे लिंग भक्तीने पूजलं.
ज्ञात्वा सर्वज्ञनाथोथ प्राहैपीदपरौ गणौ ।। 4.2.53.
सर्व ज्ञानाचा स्वामी हे समजून त्या दोन गणांना म्हणाला.
घंटाकर्ण त्वमागच्छ महोदर महामते
"घंटाकर्ण, इथे ये; महोदर, मोठ्या बुद्धीचा!"
इत्यगस्ते गणौ तौ तु गत्वा काशीं महापुरीम्
असं अगस्त्याने सांगितलं आणि ते दोन्ही गण काशी या महानगरात गेले.
घंटाकर्णेश्वरं लिंगं घंटाकर्ण गणोत्तमः
घंटाकर्ण या श्रेष्ठ गणाने तिथे घंटाकर्णेश्वर हे लिंग स्थापलं.
कुंडं तत्रैव संस्थाप्य लिंगस्नपनकर्मणे
तिथेच लिंग स्नानासाठी एक कुंडही बांधलं.
महोदरोपि तत्प्राच्यां शिवध्यानपरायणः
महोदर, जो नेहमी शिवध्यानात मग्न होता, तो त्या स्थळाच्या पूर्वेला होता.
महोदरेश्वरं दृष्ट्वा वाराणस्यां द्विजोत्तम
वाऱाणसीत महोदरश्वराचं दर्शन झाल्यावर, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण,
घंटाकर्ण ह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा व्यासेश्वरं विभुम्
घंटाकर्णाने त्या कुंडात स्नान करून, त्यानंतर व्यासेश्वराचं तेजस्वी दर्शन केलं.
घंटाकर्णे महातीर्थे श्राद्धं कृत्वा विधानतः
घण्टाकर्ण या पवित्र स्थळी विधीपूर्वक श्राद्ध केल्यावर,
निमज्ज्याद्यापि तत्कुंडे क्षण योवहितो भवेत्
आजही जो कोणी त्या कुंडात क्षणभर जरी एकाग्रतेने स्नान करतो,
वदंति पितरः काश्यां घंटाकर्णेमलेजले 4.2.53.
काशीत, घण्टाकर्णाच्या निर्मळ जलात, पितर असे म्हणतात,
यद्वंश्या मुनयः काश्यां घंटाकर्णे महाह्रदे
काशीतील वंशज आणि ऋषी घण्टाकर्णाच्या मोठ्या सरोवराजवळ,
विसिस्माय स्मरद्वेष्टा मौलिमांदोलयन्मुहुः
काम आणि द्वेष नष्ट करणारा आश्चर्यचकित झाला, वारंवार मुकुट हलवत राहिला.
उवाच च मनस्येव हरः स्मित्वा पुनःपुनः
आणि हराने, पुन्हा पुन्हा हसत, मनातच बोलले.