एका च नृत्यकुशला त्वन्या गानविशारदा
एकीला नृत्यात प्राविण्य होते, दुसरी गायनात पारंगत होती.
मृदंगवादनज्ञान्या काचित्ताल कलावती
एकी मृदंग वाजवण्यात कुशल होती, दुसरी ताळ वाजवण्यात निपुण होती.
गंधभागविधिज्ञान्या काचिदक्षकलालया 4.1.45.
एकीला सुवासिके तयार करण्याची योग्य पद्धत माहीत होती, दुसरीला पाशांची खेळात कौशल्य होते.
वंशाधिरोहणे दक्षा रज्जुमार्गेण चेतरा
एकी बांबूवर चढण्यात पटाईत होती, दुसरी दोरीवरून चालण्यात तरबेज होती.
अपत्यदाऽनपत्यानां परा तत्रपुरेऽवसत्
अपत्य असो वा नसलेली, एक स्त्री त्या नगरीत राहत होती.
चित्रलेखन नैपुण्यात्काचिज्जनमनोहरा
एकी चित्र काढण्यात आणि रंगकामात इतकी निपुण होती की, लोक तिच्या कलेने मंत्रमुग्ध होत.
गुटिकासिद्धिदा काचित्काचिदंजनसिद्धिदा
एकी औषधी गोळ्यांनी यश मिळवून देत असे, दुसरी अंजनाने सिद्धी प्राप्त करून देत असे.
अग्निस्तंभ जलस्तंभ वाक्स्तंभं चाप्यशिक्षयत्
तिने अग्नी, पाणी आणि वाणी थांबवण्याची कला शिकवली.
काचिदाकर्पणीं सिद्धिं ददावुच्चाटनं परा
एकीने दरिद्रीपणा दूर करण्याची सिद्धी दिली, दुसरीने उचाटणीची विद्या दिली.
चिंतितार्थप्रदा काचित्काचिज्ज्योतिः कलावती
एकी हवी ती इच्छा पूर्ण करत असे, दुसरी ज्योतिषशास्त्रात निपुण होती.
प्रत्यंगणं प्रतिगृहं प्राविशद्योगिनीगणः
योगिनींचा समूह प्रत्येक अंगणात आणि प्रत्येक घरात गेला.
न च्छिद्रं लेभिरे क्वापि नृपविघ्नचिकीर्षवः तस्थुः संमंत्र्य तत्रैव न गता मंदरं पुनः
राजाला अडथळा आणायचा प्रयत्न केला, पण कुठेही संधी मिळाली नाही; त्या तिथेच राहिल्या आणि पुन्हा मंदारावर गेल्या नाहीत.
प्रभुकार्यमनिष्पाद्य सदः संभावनैधितः 4.1.45.
स्वामीचं काम पूर्ण केल्यावर, तो सभेत मोठ्या सन्मानाने गौरवला गेला.
अन्यच्च चिंतितं ताभिर्योगिनीभिरिदं मुने
मुनिवर, त्या योगिनींनी हेही मनात विचार केलं.
प्रभूरुष्टोपि सद्भृत्ये जीविकामात्रहारकः
स्वामी रागावला तरी, चांगल्या सेवकाकडून तो फक्त जगण्यापुरतंच घेतो.
नाद्यापि काशीं संत्यज्य तदारभ्य महामुने
महामुने, त्या वेळेपासून त्याने अजूनही काशी सोडलेली नाही.
प्राप्यापि श्रीमतीं काशीं यस्तितिक्षति दुर्मतिः
श्रीमंत काशी मिळवूनसुद्धा, कोण मूर्ख माणूस तिथून जाण्याचं सहन करील?
कः काशीं प्राप्य दुर्बुद्धिरपरत्र यियासति
कोण असा मूर्ख आहे की काशी मिळवून दुसरीकडे जायचं इच्छितो?
विमुखोपीश्वरोस्माकं काशीसेवनपुण्यतः
आपल्या प्रभूंकडे पाठ फिरवली तरी, काशीची सेवा केल्याचं पुण्य मिळतं—
दिनैः कतिपयैरेव सर्वज्ञोपि समेष्यति
—फक्त काही दिवसांत सर्वज्ञ सुद्धा तिथे पोहोचतो.
शंभोः शक्तिरियं काशी काचित्सर्वैरगोचरा
ही काशी शंभूची शक्ती आहे, जी सर्वांच्या आवाक्याबाहेर आहे.
इति निश्चित्य मनसि शंभोरानंदकानने
असं ठरवून, त्यांनी शंभूच्या आनंदवनात मन लावलं.
व्यास उवाच इत्थं समाकर्ण्य मुनिः पुनः पप्रच्छ षण्मुखम् 4.1.45.
व्यास म्हणाले: असं ऐकून, त्या मुनिने पुन्हा षण्मुखाला विचारलं.
भजनाद्योगिनीनां च काश्यां किं जायते फलम्
योगिनींच्या काशीतील भक्ती आणि इतर कृतींचं फळ काय मिळतं?
श्रुत्वेतिप्रश्नमौमेयो योगिनीसंश्रयं ततः
उमेच्या पुत्रा, योगिनींच्या आश्रयाबद्दलचा हा प्रश्न ऐकून—
आकर्ण्य यानि पापानि क्षयंति भविनां क्षणात्
जे पाप ऐकले जातात, ते तिथे राहणाऱ्यांचं क्षणात नष्ट होतं.
गजानना सिंहमुखी गृध्रास्या काकतुंडिका
हत्तीमुखी, सिंहमुखी, गिधाडासारखी, कावळ्याच्या चोचीसारखी—
उलूकिका शिवारावा मयूरी विकटानना
घुबडासारखी, शिवासाठी ओरडणारी, मोरासारखी, विचित्र तोंड असलेल्या—
शुष्कोदरी ललज्जिह्वा श्वदंष्ट्रा वानरानना
कोरड्या पोटाच्या, लांब जीभ असलेल्या, कुत्र्याच्या दातांसारख्या, माकडासारख्या चेहऱ्याच्या—
कपालहस्ता रक्ताक्षी शुकी श्येनी कपोतिका
कपाल हातात असलेल्या, लाल डोळ्यांच्या, पोपटासारख्या, घारेसारख्या, कपोतासारख्या—