गृहाश्रमः सुखार्थाय भार्यामूलं च तत्सुखम्
गृहीस्थाश्रम सुखासाठी आहे आणि त्याचे सुख पत्नीवर अवलंबून आहे.
जलौकयोपमीयंते प्रमदा मंदबुद्धिभिः
ज्यांची बुद्धी मंद आहे, ते स्त्रियांना जळवेसारखी समजतात.
जलौका केवलं रक्तमाददाना तपस्विनी
जळवे फक्त रक्त शोषतात, तसेच काही तपस्विनी स्त्रिया देखील करतात.
दक्षा प्रजावती साध्वी प्रियवाक्च वशंवदा
जी स्त्री कुशल आहे, मुलं आहेत, सती आहे, गोड बोलते आणि आज्ञाधारक आहे.
गुरोरनुज्ञया स्नात्वा व्रतं वेदं समाप्य च
गुरूची परवानगी घेऊन, स्नान करून, व्रत आणि वेद पूर्ण केल्यावर.
जने तु रसगोत्राया मातुर्याप्यसपिंडका
लोकांमध्ये, रसगोत्री असली तरी आईच्या नातेवाईकांचे रक्त वेगळे असते.
स्त्रीसंबंधेप्यपस्मारि क्षयि श्वित्रि कुलं त्यजेत् 4.1.36.
स्त्रीसंबंध करताना अपस्मार, क्षय, कोढ असलेले आणि त्यांचे कुटुंब टाळावे.
रोगहीनां भ्रातृमतीं स्वस्मात्किंचिल्लघीयसीम्
रोग नसलेली, भाऊ असलेली आणि स्वतःपेक्षा थोडी लहान असलेली स्त्री निवडावी.
न पर्वतर्क्षवृक्षाह्वां न नदीसर्पनामिकाम्
डोंगर, गरुड, झाड, नदी किंवा सर्प यांच्या नावाची स्त्री निवडू नये.
न चातिरिक्तहीनांगीं नातिदीर्घां न वा कृशाम्
अतिशय अपूर्णांग, फार उंच किंवा खूप कृश अशी स्त्रीही निवडू नये.
मोहात्समुपयच्छेत कुलहीनां न कन्यकाम्
मोहामुळे कुळ नसलेल्या घरातील मुलीशी लग्न करू नये.
लक्षणानि परीक्ष्यादौ ततः कन्यां समुद्वहेत्
सर्व गुण नीट पाहून मगच मुलीशी विवाह करावा.
ब्रह्मचारि समाचार इति ते समुदी रितः
ब्रह्मचारी कसा वागावा हे तुला सांगितले आहे.
स्वनेत्रदैर्घ्यनिर्माणं प्रशशंस फलान्वितम्
त्याने आपल्या डोळ्यांची लांबी वाढवण्याची कृती आणि त्याचे फळ याचे कौतुक केले.
दिव्यप्रासादमालानां पताकाश्चलपल्लवाः
दिव्य राजवाड्यांना माळांच्या झुलत्या पताका आणि फडफडणारी पाने शोभा आणत होती.
चंचत्प्रासादमाणिक्यैर्विजृंभितमरीचिभिः
त्या राजवाड्यांमध्ये माणिक्यांचे तेज पसरले होते आणि तिथून तेजस्वी किरणे चमकत होती.
देवत्वं माययाच्छाद्य वेषं कार्पटिकोचितम्
आपले देवत्व मायेमुळे लपवून, त्यांनी भिक्षुकांना शोभेल असे वेष घेतले.
काचिच्चयोगिनी भूता काचिज्जाता तपस्विनी
एकीने योगिनीचे रूप घेतले, तर दुसरी तपस्विनी झाली.
मालाकारवधूः काचित्काचिन्नापितसुंदरी
एकी माळा करणाऱ्याची पत्नी झाली, दुसरी नापिताची सुंदर बायको झाली.
वैश्या च काचिदभवत्क्रयविक्रयचंचुरा
एकी व्यापारी स्त्री झाली, खरेदी-विक्रीत तिला चांगली समज होती.
एका च नृत्यकुशला त्वन्या गानविशारदा
एकीला नृत्यात प्राविण्य होते, दुसरी गायनात पारंगत होती.
मृदंगवादनज्ञान्या काचित्ताल कलावती
एकी मृदंग वाजवण्यात कुशल होती, दुसरी ताळ वाजवण्यात निपुण होती.
गंधभागविधिज्ञान्या काचिदक्षकलालया 4.1.45.
एकीला सुवासिके तयार करण्याची योग्य पद्धत माहीत होती, दुसरीला पाशांची खेळात कौशल्य होते.
वंशाधिरोहणे दक्षा रज्जुमार्गेण चेतरा
एकी बांबूवर चढण्यात पटाईत होती, दुसरी दोरीवरून चालण्यात तरबेज होती.
अपत्यदाऽनपत्यानां परा तत्रपुरेऽवसत्
अपत्य असो वा नसलेली, एक स्त्री त्या नगरीत राहत होती.
चित्रलेखन नैपुण्यात्काचिज्जनमनोहरा
एकी चित्र काढण्यात आणि रंगकामात इतकी निपुण होती की, लोक तिच्या कलेने मंत्रमुग्ध होत.
गुटिकासिद्धिदा काचित्काचिदंजनसिद्धिदा
एकी औषधी गोळ्यांनी यश मिळवून देत असे, दुसरी अंजनाने सिद्धी प्राप्त करून देत असे.
अग्निस्तंभ जलस्तंभ वाक्स्तंभं चाप्यशिक्षयत्
तिने अग्नी, पाणी आणि वाणी थांबवण्याची कला शिकवली.
काचिदाकर्पणीं सिद्धिं ददावुच्चाटनं परा
एकीने दरिद्रीपणा दूर करण्याची सिद्धी दिली, दुसरीने उचाटणीची विद्या दिली.
चिंतितार्थप्रदा काचित्काचिज्ज्योतिः कलावती
एकी हवी ती इच्छा पूर्ण करत असे, दुसरी ज्योतिषशास्त्रात निपुण होती.