सोयमायाति भगवांस्त्र्यंबकः शशिभूषणः
तोच त्रिनेत्रधारी, चंद्रमौळी, परमेश्वर आता येथे येत आहे.
धिग्धिक्पदं तु देवानां परं दृष्ट्वाऽत्र शंकरम्
देवतांचे स्थान काहीच नाही, कारण येथे स्वतः शंकरच प्रकट झाले आहेत.
देवत्वादशुभं किंचिद्देवलोके न विद्यते
देवतांच्या लोकात कुठलाही अशुभपणा नाही.
एवमुक्त्वा हृषीकेशः संप्रहृष्टतनूरुहः 4.1.31.
असं म्हणून हृषीकेश आनंदाने रोमांचित झाला.
किमिदं देवदेवेन सर्वज्ञेन त्वया विभो
हे देवाधिदेव, सर्वज्ञ, सर्वशक्तिमान, हे काय केलंत तुम्ही?
क्रीडेयं तव देवेश त्रिलोचन महामते
हे देवाधिदेव, त्रिनेत्र, महान बुद्धीचे स्वामी, ही तुमचीच लीला आहे.
किमर्थं भगवत्र्छंभो भिक्षां चरसि शक्तिप
हे भगवंत शंभो, सामर्थ्यशाली, तुम्ही भिक्षा का मागता?
एवमुक्तस्ततः शंभुर्विष्णुमेतदुदाहरत्
असं विचारल्यावर शंभूनं विष्णूला असं उत्तर दिलं.
तदघप्रतिघं विष्णो चराम्येतद्व्रतं शुभम्
हे विष्णू, पाप दूर करण्यासाठी मी हे पवित्र व्रत पाळतो.
स्मित्वा किंचिन्नतशिराः पुनरेवं व्यजिज्ञपत्
थोडं हसून, डोकं झुकवून, त्याने पुन्हा असं सांगितलं.
मायया मां महादेव नच्छादयितुमर्हसि
हे महादेव, माया करून मला लपवू नका.
कल्पे कल्पे सृजामीश त्वन्नियोगबलाद्विभो
प्रत्येक कल्पात, प्रभो, तुमच्या आज्ञेने मी सृष्टी करतो.
मदाद्यो महादेव मायया तव मोहिताः
हे महादेव, सुरुवातीपासूनच मी तुमच्या मायेमुळे मोहात पडलो आहे.
संहारकाले संप्राप्ते सदेवानखिलान्मुनीन् 4.1.31.
संपूर्ण देव आणि ऋषींसह संहाराचा काळ आला की,
तदा क्व ते महादेव पाप ब्रह्मवधादिकम्
तेव्हा, हे महादेव, ब्रह्महत्येसारखे तुमचं पाप कुठे असतं?
अतीतब्रह्मणामस्थ्नां स्रक्कंठे तव भासते
मागील ब्रह्म्यांच्या हाडांची माळ तुमच्या गळ्यात शोभून दिसते.
कृत्वापि सुमहत्पापं त्वां यः स्मरति भावतः
कोणीही माणूस, कितीही मोठं पाप केलं असलं, तरी तो जर तुझी भक्तीभावाने आठवण काढतो—
यथा तमो न तिष्ठेत संनिधावंशुमालिनः
जसं तेजस्वी सूर्याच्या उपस्थितीत अंधार टिकत नाही—
यश्चिंतयति पुण्यात्मा तव पादांबुजद्वयम्
जो पुण्यवान तुझ्या कमलासारख्या दोन्ही पायांची मनोभावे ध्यान करतो—
तव नामानुरक्ता वाग्यस्य पुंसो जगत्पते
किंवा ज्याच्या वाणीला तुझ्या नावाची ओढ आहे, हे जगाच्या स्वामी—
रजसा तमसा विवर्धितं क्व नु पापं परितापदायकम्
तर मग रज आणि तमामुळे वाढलेलं, दुःख देणारं पाप कुठे उरतं?
यदि जातुचिदंधकद्विषस्तवनामौष्ठपुटाद्विनिःसृतम्
तुझ्या शत्रूच्या तोंडूनही कधी तुझं नाव उच्चारलं गेलं—
परमात्मन्परंधाम स्वेच्छा विधृत विग्रह
हे परमात्मा, सर्वोच्च स्थान असलेले, तुझ्या इच्छेनेच तू हे रूप धारण केलं आहेस—
अद्य धन्योस्मि देवेश यं न पश्यति योगिनः 4.1.31.
आज मी खरोखरच धन्य झालो, हे देवाधिदेव, कारण तुला योगीही पाहू शकत नाहीत.
अवियोगोऽस्तु मे देव त्वदंघ्रियुगलेन वै 4.1.31.
हे देवा, तुझ्या पवित्र पायांपासून मला कधीच वेगळं व्हायला लागू नये.
ब्रह्महत्यादि पापानि यस्या नाम्नोपि कीर्तनात् 4.1.31.
फक्त तुझं नाव जरी घेतलं, तरी ब्रह्महत्येसारखी मोठी पापंही नष्ट होतात.
महाश्मशानमासाद्य यदि देवाद्विपद्यते 4.1.31.
कोणी मोठ्या स्मशानभूमीत पोहोचून देवत्व गमावलं—
तीर्थे कालोदके स्नात्वा कृत्वा तर्पणमत्वरः 4.1.31.
तीर्थात काळाच्या पाण्यात स्नान करून, त्वरित तर्पण केलं—
स्कंद उवाच पुनर्विशेषं वक्ष्यामि सदाचारस्य कुंभज
स्कंद म्हणाले: कुंभपुत्रा, मी पुन्हा एकदा सदाचाराचं विशेष सांगतो.
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्यास्त्रयो वर्णा द्विजाः स्मृताः
ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य—हे तिन्ही वर्ण द्विज समजले जातात.