अनेन तपसा वत्स त्वयाऽऽप्यं किमनेनसा
मुला, तुला या तपस्येचा काय उपयोग आहे?
अनेन वयसा बाल खेलनीयं त्वयाऽनिशम्
असं वय असताना, बाळा, तुला नेहमी खेळायलाच हवं.
ततः कौमारमासाद्य वयोऽभिध्यानशीलिना
मग तारुण्यात पाऊल ठेवल्यावर अभ्यासात मन लावावं.
वयोथ चतुरं प्राप्य योषास्रक्चंदनादिकान् 4.1.20.
आणि जेव्हा वयपरिपक्व होतं, तेव्हा हार-फुलं आणि चंदन लावून सजावं.
उत्पाद्याथ बहून्पुत्रान्गुणिनो धर्मवत्सलान्
मग अनेक गुणी आणि धर्मप्रिय मुलं जन्माला घालावीत.
इदानीमेव तपसि बाल्ये वयसि कः श्रमः
आता बालपणी तप करायचं काय कारण? हा कशाचा श्रम?
विपक्षपरिभूतेन हृतमानेन केनचित्
जेव्हा शत्रूने अपमान केला आणि मान हिरावून घेतली,
हृतमानेन तप्तव्यं निशम्येति वचो ध्रुवः
तेव्हा हे शब्द ऐकून तप करावं, हे ध्रुवा.
जनयित्रीमनाभाष्य भूतभीतिं विहाय च
आईशी काहीही न बोलता आणि कुणाचीही भीती मनातून काढून,
सापि भूतावली भीतिंबहुभीषणभूषणा
ती भूतांची मोठी टोळी, अनेक भयंकर अलंकारांनी सजलेली,
परितः परिवेषाभं सूर्यस्योच्चैः स्फुरत्प्रभम्
सर्व बाजूंनी वेढून, जणू सूर्याच्या तेजासारखी चमकत होती,
भूतावली तमालोक्य स्फुरच्चक्रसुदर्शनम्
ती भूतांची टोळी, त्याच्याकडे प्रखर सुदर्शन चक्रासह पाहत होती,
अतीव निष्कंपहृदं गोविदार्पितचेतसम्
त्याचं मन पूर्णपणे स्थिर, गोविंदाच्या ध्यानात एकाग्र होतं,
सापि प्रत्युतभीतातं ध्रुवं ध्रुवविनिश्चयम् 4.1.20.
तीही ध्रुवाचं ठाम निश्चय पाहून अजून घाबरली.
गर्जत्कादंबिनीजालं व्योम्नि वै व्याकुलं यथा
जसं आकाशात वीजा चमकत, गडगडाट करणाऱ्या ढगांचा गोंधळ असतो,
अथ जंभारिणा सार्धं भीताः सर्वे दिवौकसः
मग इंद्रासह सगळे देव घाबरले.
नत्वा विज्ञापयामासुः परिष्टुत्या पितामहम्
त्यांनी वाकून, स्तुती करत ब्रह्मदेवाला विनंती केली.
तपता तापिताः सर्वे त्रिलोकी तलवासिनः
त्याच्या तपामुळे तिन्ही लोकातले सर्व जण त्रस्त झाले.
सम्यक्संविद्महे तात धुवस्य न मनीषितम्
आपल्याला हे चांगलंच ठाऊक आहे, तात, की ध्रुवाचं मन आपल्यासारखं नाही.
इति विज्ञापितो देवैर्विहस्य चतुराननः
देवतांनी असं सांगितल्यावर चतुर्मुख ब्रह्मा हसला.
व्रजंतु विज्वराः सर्वे न स वः पदमिच्छति
सर्वजण चिंता सोडून जावोत, कारण तो तुमचं स्थान इच्छित नाही.
न तस्माद्भगवद्भक्ताद्भेतव्यं केनचित्क्वचित्
भगवंताच्या भक्ताला कुणीही, कुठेही घाबरू नये.
आराध्य विष्णुं देवेशं लब्ध्वा तस्मात्स्वकांक्षितम्
देवतांचा स्वामी विष्णूची भक्ती करून, त्याच्याकडून आपली इच्छा पूर्ण करून—
निशम्येति च गीर्वाणाः प्रणीतं ब्रह्मणो वचः 4.1.20.
ब्रह्मदेवाचं हे बोलणं ऐकून सर्व देवांनी लक्षपूर्वक ऐकलं.
अथ नारायणो देवस्तं दृष्ट्वा दृढमानसम्
मग नारायणाने त्याचा दृढ निश्चय पाहिला.
श्रीविष्णुरुवाच प्रसन्नोस्मि महाभाग वरं वरय सुव्रत
श्रीविष्णू म्हणाले: मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे, महाभागा. व्रतस्थांनो, तू हवा तो वर माग.
वचोऽमृतं समाकर्ण्य पर्युन्मील्य विलोचने
ही अमृतासारखी वचने ऐकून त्याने डोळे मोठे उघडले.
प्रत्यग्रविकसन्नीलोत्पलानां निकुरंबकैः
नव्या उमललेल्या निळ्या कमळांच्या घड्यांनी—
लक्ष्मीदेवीकटाक्षोघैः कटाक्षितमिवाखिलम्
लक्ष्मीदेवीच्या कटाक्षांच्या वर्षावाने सर्वत्र जणू तिची नजर फिरली.
प्रोद्यत्कादंबिनीमध्य विद्युद्दामसमानरुक्
उगवत्या ढगांच्या मध्ये, वीजेच्या चमकासारखा तेजस्वी.