तमः संकेतसदनं व्याघ्रं वै वदनं महत्
एक मोठं वाघाचं तोंड, जणू काळोख आणि गूढतेचं घरच.
उलूकाकारतां धृत्वा फूत्कारैरतिदारुणैः
घुबडाचं रूप धारण करून, अतिशय भयंकर आवाजात किंचाळत होता.
यक्षिणी काचिदानीय रुदंतं कस्यचिच्छिशुम्
एका यक्षिणीने कोणाचातरी रडणारे मूल आणले.
पिपासिताद्य रुधिरं तेपि पास्याम्यहं धुव 4.1.20.
आज मला तहान लागली आहे, मी नक्कीच तुझे रक्त पिणार.
अनीय तृणदारूणि परिस्तीर्य समंततः
तिने गवत आणि लाकूड आणून सगळीकडे पसरवले.
वेताली रूपमास्थाय भंक्त्वा काचित्तरून्गिरीन्
एका वेताळीने वेगळे रूप धारण करून अनेक डोंगरांचे कडे फोडले.
अन्या सुनीतिरूपेण तमभिप्रेक्ष्य दूरतः
दुसरीने सुनितीचे रूप घेऊन दूरून त्याच्याकडे पाहिले.
उवाच च वचश्चाटु बहुमाया विनिर्मितम्
तिने फार कपटाने गोड बोलणे केले.
त्वदेकशरणां वत्स बत मृत्युर्जिघांसति
अरे बाळा, फक्त माझ्यावर विसंबून असलेल्या तुला मृत्यूच धोका देतोय.
प्रतिग्रामं प्रतिपुरं प्रत्यध्वं प्रतिकाननम्
गावोगाव, शहराशहर, रस्त्योरस्त्यावर, जंगलाजंगलात,
यदा प्रभृति रे बाल निरगात्तपसे भवान्
बाळा, ज्या दिवसापासून तू तपासाठी निघून गेलास,
तैस्तैः सपत्नीदुर्वाक्यैर्दुनोपि त्वं यथार्भक
सहपत्नींच्या कठोर शब्दांनी तू लहान मुलासारखा दुःखी झालास.
न निद्रामि न जागर्मि नाश्नामि न पिबाम्यहम्
मी ना झोपते, ना जागी राहते, ना खात, ना पिते.
निद्रादरिद्रनयना स्वप्नेपि न तवाननम् 4.1.20.
झोप न आलेल्या डोळ्यांनी, मी स्वप्नातही तुझे तोंड पाहत नाही.
त्वदाननप्रतिनिधिर्विधुर्विधुरया मया
तुझ्या चेहऱ्याचा आठव म्हणून चंद्रालाही मी विरहाने एकटा केला आहे.
त्वदालापसमालापं कलयन्किलकाकलीम्
तुझे आणि माझे बोलणे आठवत मी हळूवार कुजबुज करते.
त्वदंगसंगमधुरो ध्रुवधूपितयामया
तुझ्या शरीराच्या संगाचा गोडवा माझ्या तापाने नक्कीच विरघळला आहे.
के देशाः काश्च सरितः के शैलास्त्वत्कृते ध्रुव
कुठले प्रदेश, कुठल्या नद्या, कुठले डोंगर तुझ्यासाठी आहेत, खरंच?
अध्रुवं सर्वमेवैतत्पश्यंत्यंधीकृतास्म्यहम्
हे सगळेच क्षणिक आहे; हे पाहून मी अंध झाली आहे.
मृदुलानि तवांगानि क्वेमानि क्व तपस्त्विदम्
तुझे अंग मऊ आहे—हे कुठे आणि हे कठोर तप कुठे?
अनेन तपसा वत्स त्वयाऽऽप्यं किमनेनसा
मुला, तुला या तपस्येचा काय उपयोग आहे?
अनेन वयसा बाल खेलनीयं त्वयाऽनिशम्
असं वय असताना, बाळा, तुला नेहमी खेळायलाच हवं.
ततः कौमारमासाद्य वयोऽभिध्यानशीलिना
मग तारुण्यात पाऊल ठेवल्यावर अभ्यासात मन लावावं.
वयोथ चतुरं प्राप्य योषास्रक्चंदनादिकान् 4.1.20.
आणि जेव्हा वयपरिपक्व होतं, तेव्हा हार-फुलं आणि चंदन लावून सजावं.
उत्पाद्याथ बहून्पुत्रान्गुणिनो धर्मवत्सलान्
मग अनेक गुणी आणि धर्मप्रिय मुलं जन्माला घालावीत.
इदानीमेव तपसि बाल्ये वयसि कः श्रमः
आता बालपणी तप करायचं काय कारण? हा कशाचा श्रम?
विपक्षपरिभूतेन हृतमानेन केनचित्
जेव्हा शत्रूने अपमान केला आणि मान हिरावून घेतली,
हृतमानेन तप्तव्यं निशम्येति वचो ध्रुवः
तेव्हा हे शब्द ऐकून तप करावं, हे ध्रुवा.
जनयित्रीमनाभाष्य भूतभीतिं विहाय च
आईशी काहीही न बोलता आणि कुणाचीही भीती मनातून काढून,
सापि भूतावली भीतिंबहुभीषणभूषणा
ती भूतांची मोठी टोळी, अनेक भयंकर अलंकारांनी सजलेली,