तावत्तताप स तपस्त्वगस्थिपरिशेषितम् 4.1.13.
त्याने इतका कठोर तप केला की त्याच्या अंगावर फक्त कातडी आणि हाडेच उरली.
क्रूरदृग्वीक्षते यावत्पुनःपुनरिदं वदन् 4.1.13.
तो रागाने पुन्हा पुन्हा हे बोलत कठोर नजरेने पाहतो.
देवेन दत्ता ये तुभ्यं वराः संतु तथैव ते 4.1.13.
देवाने तुला दिलेले वर तसेच कायम राहतील.
पुर्यां यक्षेश्वराणां ते स्वरूपमिति वर्णितम्
या नगरीत यक्षेश्वरांचे हेच खरे रूप सांगितले आहे.
रम्यं मधुवनं प्राप यमुनायास्तटे महत
तो यमुनाच्या मोठ्या काठी रम्य अशा मधुवनात पोहोचला.
आद्यं भगवतः स्थानं तत्पुण्यं हरिमेधसः
तेच भगवान हरिचे पवित्र आणि आद्य स्थान आहे.
जपन्स वासुदेवाख्यं परंब्रह्म निरामयम्
तो वासुदेवाचे, त्या सर्वश्रेष्ठ आणि निर्मळ ब्रह्माचे नाव जपत होता.
हरिर्हरित्सु सर्वासु हरिर्हरिमरीचिषु
हरी देवांमध्ये आहे, सर्व प्राण्यांमध्ये आहे आणि हरिच्या किरणांमध्येही आहे.
जले शालूरकूर्मादि रूपेण भगवान्हरिः
पाण्यात भगवंत हरी शालूर मासा, कासव आणि इतर रूपे घेतो.
अनंतरूपः पाताले गगनेऽनंतसंज्ञकः
पाताळात तो अगणित रूपांनी आहे आणि आकाशात त्याला अनंत म्हणतात.
देवेषु यो वसेन्नित्यं देवानां वसतिर्हि यः
जो देवांमध्ये नेहमी वास करतो, तोच देवांचा खरा निवास आहे.
विष्लृव्याप्तावयंधातुर्यत्रसार्थकतां गतः
तो सर्वत्र व्यापून राहणारा आधार आहे, जिथे सर्व अर्थ पूर्ण होतात.
सर्वेषां च हृषीकाणामीशनात्परमेश्वरः
तोच सर्व इंद्रियांचा स्वामी आणि परमेश्वर आहे.
न च्यवंतेपि यद्भक्ता महति प्रलये सति 4.1.20.
महाप्रलयातही त्याचे भक्त कधीच पडत नाहीत.
इदं चराचरं विश्वं यो बभार स्वलीलया
ज्याने आपल्या लीलाखेळीत हे सर्व चराचर विश्व पेलले.
तस्येक्षणे समीक्षेते नान्यद्विप्णुपदादृते
त्याच्या एका दृष्टीने सर्व काही दिसते; कमलपादाशिवाय दुसरे काहीच नाही.
नान्य शब्दग्रहौ तस्य जातौ शब्दग्रहावपि
त्याला इतर कोणताही शब्दाचा अनुभव होत नाही, अगदी शब्दाचा अनुभवसुद्धा त्याच्यात निर्माण होत नाही.
गोविंदचरणार्थार्चां तत्प्रियंकर्मवै विना
गोविंदाच्या पायांची पूजा किंवा त्याला प्रिय असलेली कर्मे यांशिवाय,
निर्द्वंद्वचरणद्वंद्वं तन्मनो मनुते हरेः
हरिच्या पावन पायांचे ध्यान करताना मन सर्व द्वैतांपासून मुक्त होते.
चरणौ विष्णुशरणौ हित्वा नारायणांगणम्
विष्णूच्या पायांचा आधार सोडला, तर नारायणाच्या अंगणात स्थान राहत नाही.
वाणीप्रमाणी क्रियते गोविंदगुणवर्णने
गोविंदाच्या गुणांचे वर्णन करताना वाणीच प्रमाण धरली जाते.
नितांतकमलाकांत नामधेयसुधारसम्
कमललोचन प्रिय असलेल्या त्याच्या नावाचा अमृतासारखा गोड रस अगदी गहिरा आहे.
श्रीमुकुंद पदद्वंद्व पद्मामोदप्रमोदितम्
श्री मुकुंदाच्या दोन्ही पायांना कमळाच्या सुगंधाने आनंद मिळतो.
त्वगिंद्रियं मधुरिपोः परिस्पृश्य पदद्वयम् 4.1.20.
मधुरिपूच्या दोन्ही पायांना स्पर्शेंद्रिय जाऊन स्पर्शाचा अनुभव घेतो.
शब्दादिविषयाधारं सारं दामोदरं परम्
शब्दादी इंद्रियांच्या सर्व विषयांचा आधार आणि सार म्हणजे परम दामोदर आहे.
लुप्तानि सर्वतेजांसि तत्तपस्तपनोदये
त्याच्या तपश्चर्येच्या तेजाने सर्व तेजस्विता लुप्त होतात.
इंद्र चंद्राग्नि वरुण समीरण धनाधिपाः
इंद्र, चंद्र, अग्नी, वरुण, वायू आणि धनाचा अधिपती,
वैमानिकास्तथाऽन्येपि वसुमुख्या दिवौकसः
आकाशात विहरणारे देव, तसेच इतर श्रेष्ठ वसु आणि दिव्य लोकातील इतरही,
यत्र यत्र ध्रुवः पादं मिनोति पृथिवीतले
जिथे जिथे ध्रुव पृथ्वीवर पाऊल ठेवतो,
अहो तदंगसंगीनि त्यक्त्वा जाड्यं जलान्यपि
वा! त्याच्या अंगाशी जोडलेले जे आहेत, ते जडत्व सोडून, अगदी पाणीही,