ऊनविंशतिकोऽसि त्वमेषा षोडशवार्षिकी
तू अजून एकोणीस वर्षांचा नाहीस, आणि ती सोळा वर्षांची आहे.
एतां संवृणु सद्वृत्तां पितृभक्तियुता भव
ही सद्गुणी स्त्री स्वीकार आणि वडिलांप्रती भक्ती ठेव.
ततोऽपत्रपसे किं न त्यज दुर्वृत्ततां शिशो
मुला, तुला लाज का वाटत नाही? वाईट वागणूक सोड.
तेभ्योपि न बिभेषि त्वं शुद्धोस्युभय वंशतः
तुला त्यांचाही भीती नाही; तू दोन्ही कुळांतून शुद्ध आहेस.
गृहेपि शिष्यान्पश्यैतान्पितुस्ते विनयोचितान्
घरातसुद्धा, वडिलांचे हे शिस्तबद्ध शिष्य पाह.
श्रद्धां विहाय ते ताते वृत्तिलोपं करिष्यति 4.1.13.
तू श्रद्धा सोडलीस तर तुझ्या वडिलांची उपजीविका धोक्यात येईल.
अनंतरं हसिष्यंति युक्तं दीक्षिततास्त्विति
लवकरच ते म्हणतील, 'हीच त्याची दीक्षा आहे,' आणि हसतील.
मातुश्चरित्रं तनयो धत्ते दुर्भाषणैरिति
मुलगा कठोर बोलण्याने आईचेच वर्तन दाखवतो.
तदंघ्रिलीनमनसो मम साक्षी महेश्वरः
माझे मन ज्याचे पायाशी लीन आहे, त्या महेश्वरच माझा साक्षी आहे.
अहो बलीयान्सविधिर्येन जाता भवानिति
काय भाग्य बलवान आहे, ज्यामुळे तू जन्मास आलास!
न तत्याज च तद्धर्मं दुर्बोधो व्यसनी यतः
तो कितीही संकटात असला, तरी तो धर्म सोडला नाही.
सपारदारैर्व्यसनैरेभिः कोत्र न खंडितः
इतरांच्या स्त्रियांसंबंधीच्या या दु:खांमुळे येथे कोण बाधित झाला नाही?
अर्पयेद्द्यूतकाराणां सकुप्यं वसनादिकम्
तो जुगाऱ्यांना कपडे आणि इतर वस्तू, भांडीसुद्धा देत असे.
स्वपंत्यास्त्वेकदाऽऽदाय दुरोदरिकरेऽर्पयत्
एकदा त्याने झोपायचं गादं उचलून दरवानाला दिलं.
दीक्षितेन परिज्ञाता दैवाद्द्यूतकृतः करे पृष्टस्तेनाथ निर्बंधादसकृत्प्रत्युवाच किम्
दिक्षिताने नशिबाने जुगाऱ्याचं कृत्य ओळखून, त्याच्या हातात पाहून, वारंवार आग्रहाने विचारलं, 'हे काय आहे?'
ममाक्षिपसि विप्रोच्चैः किं मया चौर्य कर्मणा 4.1.13.
तू मला एवढ्या मोठ्याने का दोष देतोस, ब्राह्मण? मी चोरी केली आहे का?
मम मातुर्हि पूर्वे द्युर्जित्वानीतो हि शाटकः
माझ्या आईने आणलेला शाल पूर्वी जुगारात जिंकलेला होता.
अन्येषां द्यूतकर्तृणां भूरि तेनार्पितं वसु
त्याने इतर जुगाऱ्यांना खूप धन दिलं होतं.
भाजनानि विचित्राणि कांस्य ताम्रमयानि च
कांस्य आणि तांब्याची वेगवेगळी भांडीही होती.
न तेन सदृशः कश्चिदाक्षिको भूमिमंडले
पृथ्वीवर त्याच्यासारखा दुसरा कुठलाही जुगारी नव्हता.
कथं नाज्ञायि तनयो ऽविनयानयकोविदः
दुष्ट वागणुकीत पटाईत असलेला तो मुलगा कसा ओळखला गेला नाही?
प्रावृत्य वाससा मौलिं प्राविशन्निजमंदिरम्
त्याने डोक्यावर वस्त्र घालून आपल्याच घरात प्रवेश केला.
दीक्षितायिनि कुत्रासि क्व ते गुणनिधिः सुतः
दिक्षिताची पत्नी, कुठे आहेस? तुझा गुणी मुलगा कुठे आहे?
अंगोद्वर्तन काले या त्वया मेंऽगुलितो हृता
हातपाय चोळताना तू माझी अंगठी घेतलीस, ती चोरी झाली.
इति श्रुत्वाथ तद्वाक्यं भीता सा दीक्षितायिनी
ती दिक्षिताची पत्नी हे ऐकून घाबरली.
व्यग्रास्मि देवपूजार्थमुपहारादि कर्मणि 4.1.13.
मी देवपूजेच्या तयारीत आणि इतर कामांत व्यस्त आहे.
इदानीमेव पक्वान्नकरणव्यग्रया मया
आत्ताच मी शिजवलेलं अन्न तयार करण्यात गुंतले आहे.
दीक्षित उवाच हंहो सत्पुत्रजननि नित्यं सत्यप्रभाषिणि
दिक्षित म्हणाला, 'सद्गुणी मुलाची आई, नेहमी सत्य बोलणारी.'
तदातदेति त्वं ब्रूया नाथेदानीं स निर्गतः
तू कधी 'तेव्हा' तर कधी 'नाही' असं म्हणतेस; तो आता बाहेर गेला आहे.
कुतस्त्वच्छाटकः पत्नि मांजिष्ठो यो मयाऽर्पितः
पत्नी, मी दिलेला तो लाल शाल तुझ्याकडे कुठून आला?