पाश्चात्या दक्षिणात्याश्च निद्रामुद्रितलोचनाः 4.1.2.
पश्चिम आणि दक्षिण दिशेतील लोकांची डोळे झोपेत मिटली होती.
अहोनाहस्कराभावान्निशानैवाऽनिशाकरात्
दिवसा सूर्य नव्हता, आणि रात्री चंद्र नव्हता,
ब्रह्मांडं किमकांडे वै लयमेष्यति तत्कथम्
मग विभागांशिवाय हे ब्रह्मांड कसे नष्ट होईल?
स्वाहास्वधावषट्कारवर्जिते जगतीतले
स्वाहा, स्वधा आणि वषट या अर्पणांशिवाय पृथ्वीवर
सूर्योदयात्प्रवर्तंते यज्ञाद्याः सकलाः क्रियाः
सूर्योदय झाल्यावरच यज्ञादी सर्व विधी सुरू होतात.
चित्रगुप्तादयः सर्वे कालं जानंति सूर्यतः
चित्रगुप्त आणि इतर सर्वजण सूर्यामुळेच काळ ओळखतात.
तत्सूर्यस्य गतिस्तंभात्स्तंभितं भुवनत्रयम्
सूर्याचा मार्ग थांबल्यामुळे तिन्ही लोक अडकून गेले.
एकतस्तिमिरान्नैशादेकतस्तु दिवातपात्
एका बाजूला अंधारामुळे रात्र होती, दुसऱ्या बाजूला दिवसा उन्हाचा तडाखा.
इति व्याकुलिते लोके सुरासुरनरोरगे
अशा प्रकारे देव, दैत्य, माणसे आणि नाग सगळेच जग अस्वस्थ झाले.
ततः सर्वे समालोक्य ब्रह्माणं शरणं ययुः
मग हे पाहून सर्वजण ब्रह्मदेवाच्या आश्रयाला गेले.
नमो हिरण्यरूपाय ब्रह्मणे ब्रह्मरूपिणे 4.1.2.
हिरण्यासारख्या रूप असलेल्या, ब्रह्मस्वरूप ब्रह्माला मी नमस्कार करतो.
यन्न देवा विजानंति मनो यत्रापि कुंठितम्
ज्याला देवताही समजू शकत नाहीत, जिथे मनही थांबून जाते—
योगिनो यं हृदाकाशे प्रणिधानेन निश्चलाः
ज्याला योगी आपल्या हृदयातील आकाशात एकाग्रतेने, स्थिर मनाने पाहतात—
कालात्पराय कालाय स्वेच्छयापुरुषाय च
कालापलीकडील, स्वतःच्या इच्छेने वागणाऱ्या, आणि काळ असलेल्या त्या पुरुषाला नमस्कार.
विष्णवे सत्त्वरूपाय रजोरूपाय वेधसे
सत्त्वगुणाचा स्वरूप असलेल्या विष्णूला, आणि रजोगुणी सृष्टीकर्त्याला नमस्कार.
नमो बुद्धिस्वरूपाय त्रिधाहंकृतये नमः
बुद्धीचे स्वरूप असलेल्या, आणि त्रिविध अहंकार निर्माण करणाऱ्याला मी नमस्कार करतो.
नमो ब्रह्मांडरूपाय तदंतर्वर्तिने नमः
ब्रह्मांडाच्या रूपात असलेल्या आणि त्यातच वास करणाऱ्या तुला नमस्कार.
अनित्यनित्यरूपाय सदसत्पतये नमः
क्षणिक आणि शाश्वत अशा रूप असलेल्या, सत्य-असत्याचा अधिपती असलेल्या तुला नमस्कार.
तव निःश्वसितं वेदास्तव स्वे दोखिलं जगत्
वेद हे तुझ्या श्वासातून आले; हे सर्व जगही तुझंच आहे.
नाभ्या आसीदंतरिक्षं लोमानि च वनस्पतिः 4.1.2.
तुझ्या नाभीतून आकाश निर्माण झालं; तुझ्या केसांमधून वनस्पती आणि झाडं उत्पन्न झाली.
त्वमेव सर्वं त्वयि देव सर्वं स्तोता स्तुतिः स्तव्य इह त्वमेव
देवा, सर्व काही तूच आहेस; सर्व काही तुझ्यातच आहे. स्तुती करणारा, स्तुती आणि ज्याची स्तुती होते—हे सर्व येथे तूच आहेस.
इति स्तुत्वा विधिं देवा निपेतुर्दंडवत्क्षितौ
अशा प्रकारे विधीची स्तुती करून, देवता पृथ्वीवर दंडवत पडले.
उत्तिष्ठत प्रसन्नोस्मि वृणुध्वं वरमुत्तमम्
उठा! मी प्रसन्न आहे. तुमच्या इच्छेचा सर्वोच्च वर मागा.
यः स्तोष्यत्यनया स्तुत्या श्रद्धावान्प्रत्यहं शुचिः
जो कोणी श्रद्धेने आणि शुद्धतेने, दररोज या स्तोत्राने माझी स्तुती करेल—
दास्यामः सकलान्कामान्पुत्रान्पौत्रान्पशून्वसु
त्याला आम्ही सर्व इच्छा, पुत्र, नातवंडं, पशू आणि संपत्ती देऊ.
ऐहिकामुष्मिकान्भोगानपवर्गं तथाऽक्षयम्
या जगातील आणि परलोकातील सुख, मुक्ती आणि अक्षय फलही मिळेल.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पठितव्यः स्तवोत्तमः
म्हणून, या श्रेष्ठ स्तोत्राचा सर्व प्रयत्नांनी पाठ करावा.
पुनः प्रोवाच तान्वेधाः प्रणिपत्योत्थितान्सुरान्
मग सृष्टीकर्त्याने, वंदन करून उभ्या राहिलेल्या देवतांना पुन्हा सांगितले.
एते वेदा मूर्तिधरा इमा विद्यास्तथाखिलाः
हे वेद आणि या सर्व विद्या, जणू काही साकार रूप धारण करून आहेत.
ब्रह्मचर्यमिदं चैषा करुणा भारतीत्वियम् 4.1.2.
हेच ब्रह्मचर्य आहे, हेच करुणा आहे, आणि हीच सरस्वती देवीची वाणी आहे.