कीटाः पतंगा मशकाश्च वृक्षा जले स्थले ये विचरंति जीवाः
किटक, पतंग, माशी, झाडे आणि पाण्यात किंवा जमिनीवर वावरणारे सगळे जीव—
कार्यस्तस्मात्पौर्णमास्यां त्रिपुराय महोत्सवः
म्हणून पौर्णिमेला त्रिपुरेचा मोठा उत्सव करावा.
सप्त जन्म भवेद्विप्रो धनाढ्यो वेदपारगः
सात जन्मांसाठी तो ब्राह्मण, धनाढ्य आणि वेदांमध्ये पारंगत होतो.
ब्रह्मोवाच यास्तिस्रस्तिथयः पुण्या अंतिके शुक्लपक्षके
ब्रह्मा म्हणाले: शुक्ल पक्षात जवळ असलेल्या तीन पवित्र तिथी—
अंतिपुष्करिणी संज्ञा सर्वपापक्षयावहा
त्या 'अंतिपुष्करिणी' नावाने ओळखल्या जातात आणि सर्व पापांचा नाश करतात.
तिथिष्वेतासु सः स्नानात्पूर्णमेव फलं लभेत्
या तिथींना स्नान केल्याने पूर्ण फल मिळते.
चतुर्दश्यां सयज्ञाश्च देवा जंतून्पुनंति हि
चतुर्दशीला, देवता आणि यज्ञ मिळून सर्व जीवांना शुद्ध करतात.
ब्रह्मघ्नान्वा सुरापान्वा सर्वाञ्जंतून्पुनंति हि
ते ब्रह्महत्यारे किंवा मद्यपान करणारे असो, सर्व जीवांना शुद्ध करतात.
रौरवं नरकं याति यावदिंद्राश्चतुर्दश
तो चौदा इंद्रांच्या काळापर्यंत रौरव नरकात जातो.
तेन पूर्णफलं प्राप्य मोदते विष्णुमंदिरे
त्यामुळे पूर्ण फल मिळवून तो विष्णूच्या धामात आनंद करतो.
न स्नानादि करोत्यद्धा स याति नरकं ध्रुवम्
जो स्नान वगैरे करत नाही, तो नक्कीच नरकात जातो.
सर्वान्पितॄन्समुद्धृत्य स याति परमं पदम्
तो सर्व पितरांना उध्दरून, परमपद प्राप्त करतो.
दिनेदिनेऽश्वमेधानां फलमेति न संशयः 2.4.36.
दररोज त्याला अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते, यात शंका नाही.
न पापैर्लिप्यते क्वाऽपि पद्मपत्रमिवांऽभसा
तो कुठेही पापांनी लागलेला राहत नाही, जशी पाण्यावर कमळाची पानं राहतात.
तस्य पुण्यफलं वक्तुं कः शक्तो दिवि वा भुवि
त्याच्या पुण्याचे फळ स्वर्गात किंवा पृथ्वीवर कोण सांगू शकेल?
कैश्चित्प्राप्तो ब्रह्मभावो दिनत्रयनिषेवणात्
तीन दिवसांचे पालन केल्याने काहींना ब्रह्मपद मिळाले आहे.
अथ वा कार्त्तिके मासि दिनत्रयनिषेवणात्
किंवा कार्तिक महिन्यात तीन दिवसांचे व्रत केल्याने—
न तस्य पुनरावृत्तिः कल्पकोटिशतैरपि
त्याला पुन्हा जन्म घ्यावा लागत नाही, कोट्यवधी कल्प गेले तरीही.
पुण्यं तत्राऽपि वैशेष्यं राकायां वर्ततेऽनघ
हे पापरहित, तिथेही विशेष पुण्य पौर्णिमेच्या रात्री असते.
समाप्य सर्वकर्माणि विष्णुपूजां समाचरेत्
सर्व कामे पूर्ण करून, विष्णूची पूजा करावी.
मंडपं तत्र कुर्वीत कदलीस्तंभमंडितम्
तेथे केळीच्या खांबांनी सजवलेला मंडप उभारावा.
चित्रवस्त्रैः स्वलंकृत्य तत्र देवं प्रपूजयेत्
रंगीत वस्त्रांनी तो मंडप सुशोभित करून, तेथे देवाची पूजा करावी.
शृणुयादूर्जमाहात्म्यं नियमेन शुचिः पुमान् 2.4.36.
शुद्ध आणि नियमाने वागणाऱ्या पुरुषाने ऊर्जेचे माहात्म्य ऐकावे.
मुहूर्तं वाऽपि शृणुयात्कथां पुण्यां दिनेदिने
किंवा रोज थोडा वेळ जरी का होईना, पुण्यकथा ऐकावी.
पुण्यमासेऽथवा पुण्यतिथौ संशृणुयादपि
किंवा पुण्य महिन्यात किंवा शुभ तिथीला देखील ती कथा ऐकावी.
पुराणज्ञः शुचिर्दक्षः शांतो विगतमत्सरः
जो पुरुष पुराणांचा जाणकार, शुद्ध, कुशल, शांत आणि मत्सररहित आहे—
व्यासासनं समारूढो यदा पौराणिको भवेत्
जेव्हा तो पुराणपाठ करणारा व्यासासनावर बसतो—
न दुर्जनसमाकीर्णे न शूद्रश्वापदावृते
ती कथा वाईट लोकांनी भरलेल्या किंवा शूद्र व वन्य प्राण्यांनी व्यापलेल्या ठिकाणी नसावी.
श्रद्धाभक्तिसमायुक्ता नाऽन्यकार्येषु लालसा
तेथे जमलेले लोक श्रद्धा आणि भक्तीने युक्त असावेत, आणि दुसऱ्या कोणत्याही गोष्टीची इच्छा नसावी.
अभक्ता ये कथां पुण्यां शृण्वंति मनुजाऽधमाः
जे अधम मनुष्य भक्तीशिवाय पुण्यकथा फक्त ऐकतात—