वालखिल्यैः पुरा प्रोक्तं संक्षेपेण शृणुष्व तत्
पूर्वी वालखिल्यांनी सांगितलेले संक्षिप्तपणे ऐक.
वैकुण्ठेशस्तु वैकुण्ठाद्वाराणस्यां कृते युगे
वैकुंठेशाचा, वैकुंठातून, कृतयुगात वाराणसीमध्ये,
रात्र्यां तुर्यांशशेषायां स्नात्वाऽसौ मणिकर्णिके
रात्रीच्या चौथ्या प्रहरात मणिकर्णिकेवर स्नान करून,
अतिभक्त्या पूजयितुं शिवया सहितं शिवम्
अत्यंत भक्तीने शिव आणि पार्वतीसह शिवाची पूजा करावी.
सहस्रसंख्यां कृत्वादावेकनाम्ना ततः परम्
सहस्र कमळांची मोजणी करून, त्यानंतर एक नाव असलेले पुढे घेतले.
एकं पद्मं पद्ममध्यान्निलीयाऽऽत्तं हरेण तु
एक कमळ, जे कमळाच्या मध्यभागी लपले होते, ते हरिने घेतले.
इतस्ततस्तेन दृष्टं पद्मं तिष्ठति न क्वचित्
इकडे तिकडे पाहिले, पण ते कमळ कुठेच दिसले नाही.
क्षणं विचार्य स हरिर्न मे नामभ्रमोऽभवत्
क्षणभर विचार करून हरिने मनाशी म्हटले, 'मी नावांची मोजणी चुकवलेली नाही.'
सहस्रपद्मसंकल्पः पूजार्थं तु कृतो मया
मी पूजा करण्यासाठी हजार कमळ अर्पण करण्याचा संकल्प घेतला होता.
यद्यानेतुं गमिष्यामि भंगः स्यादासनस्य तु 2.4.35.
जर मी ते आणायला गेलो, तर आसनाचा भंग होईल.
एकः प्रकार उत्पन्नो हृदयेऽस्य मुनीश्वराः
मुनिश्रेष्ठांनो, त्याच्या मनात एक उपाय सुचला.
नेत्रं मे पद्मसदृशे पद्मार्थे त्वर्पयाम्यहम्
माझे डोळे कमळासारखे आहेत, म्हणून मी कमळाऐवजी माझे डोळे अर्पण करतो.
नेत्रमध्यात्तदुत्पाट्य महादेवस्तु पूजितः
मग त्याने डोळ्याचा मध्यभाग काढून, महादेवाची पूजा केली.
राज्यं दत्तं त्रिलोक्यास्ते भव त्वं लोकपालकः
तीनही लोकांचे राज्य दिले गेले; आता तू लोकांचा रक्षक हो.
अन्यं वरय भद्रं ते वरं यन्मनसेप्सितम्
आता दुसरा वर माग, शुभेच्छा असो, तुझ्या मनात जे हवे ते माग.
मद्भक्तिं तु समालंब्य ये द्विषंति जनार्दनम्
जे माझ्या भक्तीवर आधार ठेवून जनार्दनाशी वैर धरतात—
विष्णुरुवाच त्रैलोक्यरक्षाकरणं ममादिष्टं महेश्वर
विष्णू म्हणाले: 'महेश्वरा, तू मला तीनही लोकांचे रक्षण करण्यास सांगितले आहेस.'
शिव उवाच एतत्सुदर्शनं चक्रं महादैत्यनिकृंतनम्
शिव म्हणाले: 'हे सुदर्शन चक्र आहे, जे मोठ्या दैत्यांचा संहार करणारे आहे.'
अनेन सर्वदैत्यानां भगवन्कदनं कुरु
हे भगवन्, या चक्राने सर्व दैत्यांचा नेहमी नाश कर.
शुक्लपक्षे चतुर्दश्यामरुणाभ्युदयं प्रति ।।2.4.35.
शुक्ल पक्षातील चतुर्दशीला, अरुण रंगाच्या प्रभातेला—
महादेवतिथौ ब्राह्मे मुहूर्ते मणिकर्णिके
महादेवाच्या तिथीला, ब्रह्ममुहूर्तात, मणिकर्णिकेत—
सहस्रकमलैस्तस्माद्भविष्यति मम प्रिया
त्या हजार कमळांमधून माझी प्रिय प्रकट होईल.
अन्यं वरं प्रयच्छामि शृणु विष्णो वचो मम
मी तुला दुसरा वर देतो; हे विष्णू, माझं बोलणं ऐक.
उपवासं दिवा कुर्यात्सायंकाले तवार्चनम्
दिवसा उपवास करावा आणि संध्याकाळी तुझी पूजा करावी.
ग्राह्या तु हरिपूजायां रात्रिव्याप्ता चतुर्दशी
हरिपूजेसाठी रात्री व्यापणारी चतुर्दशी स्वीकारावी.
सहस्रकमलैर्विष्णुरादौ यैः पूजितो नरैः
ज्यांनी सुरुवातीला हजार कमळांनी विष्णूची पूजा केली—
सायं स्नात्वा पंचनदे बिंदुमाधवमर्चयेत्
संध्याकाळी पाच नद्यांमध्ये स्नान करून बिंदुमाधवाची पूजा करावी.
रुद्रकांच्यां ततः स्नात्वा प्रणवेशं समर्चयेत्
मग रुद्रकांचीमध्ये स्नान करून प्रणवेशाची पूजा करावी.
रेतोदके ततः स्नात्वा केदारेशं समर्चयेत्
नंतर रेतोदकात स्नान करून केदारेशाची पूजा करावी.
जाह्नव्यां च ततः स्नात्वा संगमेशं प्रपूजयेत् 2.4.35.
मग जाह्नवीमध्ये स्नान करून संगमेशाची पूजा करावी.