पुत्रपौत्रैः परिवृतो भुक्त्वा भोगान्मनोहरान्
तो आपल्या मुला-नातवंडांनी वेढलेला, मनाला आनंद देणारे सुख उपभोगतो.
तस्मान्नारद माहात्म्यं द्वादश्याः कार्तिकस्य च
म्हणून नारद, द्वादशी आणि कार्तिक महिन्याचे हे महात्म्य आहे.
द्वादश्या ह्युत्तमं पुण्यं माहात्म्यं यः पठेन्नरः
जो कोणी द्वादशीचे उत्तम पुण्य आणि महात्म्य वाचतो,
राजर्षिरम्बरीषोऽपि चकारैतद्व्रतं शुभम्
राजर्षी अंबरीषानेही हे शुभ व्रत केले होते.
अभावे तूद्यापनस्य फलं नैवाऽऽप्नुयात्क्वचित्
उद्यापन न केल्यास, कुठेही व्रताचे फळ मिळत नाही.
कृतव्रतफलाप्त्यर्थं कुर्यादुद्यापनं बुधः
व्रताचे फळ मिळावे म्हणून बुद्धिमान माणसाने उद्यापन करावे.
कार्तिकेऽपि कृतं देव व्रतानामुत्तमं व्रतम्
कार्तिक महिन्यात केलेले व्रतही सर्व व्रतांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
तस्मात्कार्तिकमासस्य चोद्यापनविधिं प्रभो
म्हणून प्रभो, कार्तिक महिन्यातील उद्यापनाची पद्धत सांगितली आहे.
तच्छृणुष्व महाभक्त्या सविधानं समासतः
हे सर्व विधी मी तुला थोडक्यात, मोठ्या भक्तीभावाने आणि लक्ष देऊन सांगतो, ऐक.
ऊर्जे शुक्लचतुर्दश्यां कुर्यादुद्यापनं व्रती
मार्गशीर्ष महिन्यातील शुद्ध चतुर्दशीला, व्रत करणाऱ्याने समारोपाचा विधी करावा.
तुलस्या उपरिष्टात्तु कुर्यान्मंडपिकां शुभाम्
तुळशीच्या वरती एक सुंदर मंडप बांधावा.
दीपमाला चतुर्दिक्षु कार्या तत्र सुशोभना
त्या ठिकाणी चारही दिशांना सुंदर दिव्यांची माळ लावावी.
द्वारेषु द्वारपालाश्च पूजयेन्मृन्मयान्पृथक्
दारांवर मातीच्या द्वारपालांची वेगवेगळी पूजा करावी.
नन्दश्चैव सुनंदश्च कुमुदः कुमुदाक्षकः 2.4.34.
त्यांची नावे नंद, सुनंद, कुमुद आणि कुमुदाक्ष अशी आहेत.
तुलसीमूलदेशे तु सर्वतोभद्रसंज्ञितम्
तुळशीच्या मुळाजवळ सर्वतोभद्र नावाच्या जागी,
तस्योपरिष्टात्कलशं पूर्णरत्नसमन्वितम्
त्याच्या वरती रत्नांनी भरलेला कलश ठेवावा.
कौशेयपीतवसनं लक्ष्म्या युक्तं प्रपूजयेत्
तो कलश पिवळ्या रेशमी वस्त्राने आणि लक्ष्मीसमवेत सजवून पूजा करावी.
तस्यामुपवसेद्भक्त्या शांतः प्रणतमानसः
त्या ठिकाणी भक्तीने, शांतपणे आणि नम्र मनाने बसावे.
गीतं कुर्वंति ये भक्त्या जागरे चक्रपाणिनः
जे भक्तीभावाने चक्रधारी परमेश्वरासाठी जागरणात गाणी गातात,
ततस्तु पूर्णिमायां तु सपत्नीकान्द्विजोत्तमान्
मग पौर्णिमेच्या दिवशी, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी त्यांच्या पत्नींसह,
प्रातःस्नानं ततः कृत्वा देवपूजां तथैव च
प्रात:स्नान करून, त्यानंतर देवाची पूजा करावी.
अतो देवेति मंत्रेण जुहुयात्तिलपायसम्
'अतो देव' या मंत्राने तिळाचा पायस अग्नीत अर्पण करावा.
होमशेषं समाप्याथ ब्राह्मणान्पूज्य भक्तितः
होमाचे उरलेले कार्य पूर्ण करून, नंतर भक्तीने ब्राह्मणांची पूजा करावी.
ततो गां कपिलां तत्र पूजयेद्विधिवद्व्रती 2.4.34.
त्यानंतर, व्रत करणाऱ्याने तेथे नियमाप्रमाणे कपिला गायीची पूजा करावी.
गुरुं व्रतोपदेष्टारं वस्त्रालंकारभूषणैः
गुरु आणि व्रत शिकवणाऱ्याचा वस्त्र व दागिन्यांनी सन्मान करावा.
युष्मत्प्रसादाद्देवेशः प्रसन्नोऽस्तु सदा मम
तुझ्या कृपेने, देवाधिदेव, तू नेहमी माझ्यावर प्रसन्न राहो.
तत्सर्वं नाशमायातु स्थिरा मे चाऽस्तु संततिः
ते सर्व नष्ट होवोत, आणि माझी संतती कायम राहो.
सतां समागमो भूयान्मम जन्मनिजन्मनि
प्रत्येक जन्मात मला सत्पुरुषांचा संग मिळो.
प्रतिमां तां गुरोर्दद्यात्सवस्त्रां मुनिपुंगव
ती मूर्ती वस्त्रांनी सजवून गुरुला द्यावी, हे ऋषिश्रेष्ठ.
द्वादश्यां प्रतिबुद्धोऽसौ त्रयोदश्यां युतः सुरैः
द्वादशीला तो जागृत होतो; त्रयोदशीला देवांसोबत एकत्र होतो.