कार्तिके पश्चिमे यामे स्तवं गानं करोति यः
जो कार्तिक महिन्यात रात्रीच्या शेवटच्या प्रहरी स्तोत्रगान करतो,
नैवेद्यदानं हरये कार्तिके दिनसंक्षये
आणि कार्तिक महिन्यात दिवसाच्या शेवटी हरिला नैवेद्य अर्पण करतो,
अक्षयं मुनिशार्दूल मालतीकमलार्चनम्
हे श्रेष्ठ मुनी, मालती आणि कमळाच्या फुलांनी केलेली पूजा कधीही संपत नाही.
कार्तिके शुक्लपक्षे तु कृत्वा ह्येकादशीं नरः
कार्तिक महिन्यात शुक्ल पक्षात जर मनुष्य एकादशीचे व्रत करतो,
अत्रैव तु प्रकर्तव्यः प्रबोधस्तु हरेः खग
याच वेळी, हे पक्षिराज, हरिचे प्रबोधन करावे.
एकादश्यां ततो विष्णुश्चातुर्मास्ये प्रसुप्तवान्
एकादशीच्या दिवशी, चातुर्मास्यात विष्णू झोपेत होता.
अतः प्रबोधनं कार्यमेकादश्यां तु वैष्णवैः उत्तिष्ठ कमलाकांत त्रैलोक्यं मंगलं कुरु
म्हणून, एकादशीला वैष्णवांनी प्रबोधन करावे: 'उठ लक्ष्मीपती, तिन्ही लोकांना मंगल कर.'
इत्युक्त्वा शंखभेर्यादि प्रातःकाले तु वादयेत् 2.4.33.
असे म्हणून, सकाळी शंख, भेरी आणि इतर वाद्ये वाजवावीत.
उत्थापयित्वा देवेशं पूजां तस्य विधाय च
देवताधीशाचे प्रबोधन करून त्याची पूजा करावी.
सर्वदैकादशी पुण्या विशेषात्कार्तिकी स्मृता
प्रत्येक एकादशी पुण्यदायी आहे, पण कार्तिकी एकादशी विशेष मानली जाते.
अन्नमाश्रित्य तिष्ठंति संप्राप्ते हरिवासरे
हरिवासर येईपर्यंत ते अन्नावर राहतात.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कुर्यादेकादशीव्रतम्
म्हणून सर्व प्रयत्नांनी एकादशीचे व्रत करावे.
नरके नियतं वासः पितृभिः सह तस्य वै
त्याला आणि त्याच्या पूर्वजांना नरकात कायमचं वास्तव्य मिळतं.
दशमीवेधसंयुक्ता त्याज्या चैकादशी व्रते
दशमीला धान्य खाणं आणि एकादशीच्या व्रतात अन्न घेणं टाळावं.
तस्याः पुत्रशतं नष्टं तस्मात्तां वधजां त्यजेत्
तिच्या शंभर मुलांचं नाश होतं; म्हणून जे मारण्यानं मिळालंय, ते सोडावं.
रुक्मांगदोऽपि राजर्षिर्मोहिन्याः संगमेन च
रुक्मांगद राजर्षीलाही मोहिनीच्या संगामुळे—
इति प्रबोधोत्सवः अथ द्वादशीमाहात्म्यम् द्वादशी पुण्यदा प्रोक्ता सर्वाऽघौघविनाशिनी
अशी ही जागृतीची पर्वणी पूर्ण झाली. आता द्वादशीचं माहात्म्य सांगतो: द्वादशी पुण्य देणारी आहे, ती सर्व पापांचा नाश करते.
किमिष्टैश्चैव पुत्रैश्च द्वादशी येन सेविता 2.4.33.
ज्याने द्वादशी पाळली, त्याला हव्या असलेल्या वस्तू किंवा मुलांची काय गरज उरते?
यत्फलं तदवाप्नोति द्वादश्यामेकभोजनात्
द्वादशीच्या दिवशी एकदाच जेवण केल्याने त्याला ते फळ मिळतं.
सिक्थेसिक्थे च वैकस्य कतिब्राह्मणभोजनम्
दही आणि तुपाचं जेवण, आणि किती ब्राह्मणांना जेवू घालावं?
शालिग्रामशिलादानं यः कुर्याद्द्वादशीदिने दत्त्वा यत्फलमाप्नोति तत्फलं लभते नरः
जो द्वादशीच्या दिवशी शाळिग्रामाची दान करतो, त्याला त्या दानाचं जे फळ मिळतं, तेच फळ मनुष्याला मिळतं.
पंचामृतैस्तु यो विष्णुं भक्त्या संस्नापयेद्द्विज
जो भक्तीने विष्णूला पंचामृतानं स्नान घालतो—
शुक्ले कार्तिकमासस्य द्वादश्यां परमोत्सवे स तु मोक्षमवाप्नोति नाऽत्र कार्या विचारणा
कार्तिक महिन्यातल्या शुद्ध द्वादशीला, या मोठ्या उत्सवात, तो नक्कीच मुक्ती मिळवतो; यात शंका नाही.
द्वादश्यां कार्तिके मासि स्नानसंध्यादिकर्म च
कार्तिक महिन्यात द्वादशीच्या दिवशी स्नान, संध्यावंदन आणि इतर कर्मे—
यस्तस्यां सूपनैवेद्यं न ददाति नराधमः
जो त्या दिवशी सूपाचं नैवेद्य देत नाही, तो नीच मनुष्य आहे.
तस्मात्सूपस्य नैवेद्यं द्वादश्यां कार्तिके शुभे
म्हणून कार्तिक महिन्यातल्या शुभ द्वादशीला सूपाचं नैवेद्य द्यावं.
यस्तस्यां दंपतीनां तु भोजनं कुरुते नरः
जो त्या दिवशी नवरा-बायकोला जेवू घालतो—
धात्रीच्छायां गतो यस्तु द्वादश्यां पूजयेद्धरिम् 2.4.33.
जो द्वादशीच्या दिवशी धात्रिच्या सावलीत जाऊन हरिपूजन करतो—
स्वयं च तत्र भुंक्ते यः सूपभक्ष्यादिकं तथा
आणि जो तिथे स्वतःही सूप वगैरे पदार्थ खातो—
एवं प्रातर्विधायाऽथ पूजां दामोदरस्य हि
अशा प्रकारे सकाळी दामोदराची पूजा केल्यावर—