साश्चर्यं चैव प्रोत्साहमालस्यादिविवर्जितम्
आश्चर्य आणि उत्साहासह, आळस वगैरेपासून दूर,
नीराजनसमायुक्तमनिर्विण्णेन चेतसा
मन लीन करून, निराश न होता, आरतीसह जागरण करावं,
एतैर्गुणैः समायुक्तं कुर्याज्जागरणं विभोः
या सर्व गुणांनी युक्त होऊन, प्रभूचं जागरण करावं.
य एवं कुरुते भक्त्या वित्तशाठ्यविवर्जितः
जो कोणी असा भक्तीने, धनाबद्दल कंजूषपणा न ठेवता करतो,
पुरुषसूक्तेन यो नित्यं कार्तिकेऽथार्चयेद्धरिम्
जो मनुष्य कार्तिक महिन्यात नेहमी पुरुषसूक्ताने हरिची पूजा करतो,
यथोक्तेन विधानेन पंचरात्रोदितेन वै
पंचरात्रात सांगितलेल्या योग्य पद्धतीने पूजा करतो,
नमो नारायणायेति कार्तिके योर्चयेद्धरिम्
किंवा 'नमो नारायणाय' असे म्हणून कार्तिक महिन्यात हरिची भक्तीपूर्वक पूजा करतो,
हरेर्नामसहस्रं च गजराजस्य मोक्षणम् 2.4.33.
हरिची हजार नावे आणि गजराजाच्या मुक्तीची कथा म्हणतो,
युगकोटिसहस्राणि मन्वंतरशतानि च
त्याच्या कुळात हजारो कोटी युगं आणि शेकडो मन्वंतरंपर्यंत,
कुले तस्य च ये जाताः शतशोथ सहस्रशः
शेकडो-हजारो लोक जन्माला आलेले असतील,
कार्तिके पश्चिमे यामे स्तवं गानं करोति यः
जो कार्तिक महिन्यात रात्रीच्या शेवटच्या प्रहरी स्तोत्रगान करतो,
नैवेद्यदानं हरये कार्तिके दिनसंक्षये
आणि कार्तिक महिन्यात दिवसाच्या शेवटी हरिला नैवेद्य अर्पण करतो,
अक्षयं मुनिशार्दूल मालतीकमलार्चनम्
हे श्रेष्ठ मुनी, मालती आणि कमळाच्या फुलांनी केलेली पूजा कधीही संपत नाही.
कार्तिके शुक्लपक्षे तु कृत्वा ह्येकादशीं नरः
कार्तिक महिन्यात शुक्ल पक्षात जर मनुष्य एकादशीचे व्रत करतो,
अत्रैव तु प्रकर्तव्यः प्रबोधस्तु हरेः खग
याच वेळी, हे पक्षिराज, हरिचे प्रबोधन करावे.
एकादश्यां ततो विष्णुश्चातुर्मास्ये प्रसुप्तवान्
एकादशीच्या दिवशी, चातुर्मास्यात विष्णू झोपेत होता.
अतः प्रबोधनं कार्यमेकादश्यां तु वैष्णवैः उत्तिष्ठ कमलाकांत त्रैलोक्यं मंगलं कुरु
म्हणून, एकादशीला वैष्णवांनी प्रबोधन करावे: 'उठ लक्ष्मीपती, तिन्ही लोकांना मंगल कर.'
इत्युक्त्वा शंखभेर्यादि प्रातःकाले तु वादयेत् 2.4.33.
असे म्हणून, सकाळी शंख, भेरी आणि इतर वाद्ये वाजवावीत.
उत्थापयित्वा देवेशं पूजां तस्य विधाय च
देवताधीशाचे प्रबोधन करून त्याची पूजा करावी.
सर्वदैकादशी पुण्या विशेषात्कार्तिकी स्मृता
प्रत्येक एकादशी पुण्यदायी आहे, पण कार्तिकी एकादशी विशेष मानली जाते.
अन्नमाश्रित्य तिष्ठंति संप्राप्ते हरिवासरे
हरिवासर येईपर्यंत ते अन्नावर राहतात.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कुर्यादेकादशीव्रतम्
म्हणून सर्व प्रयत्नांनी एकादशीचे व्रत करावे.
नरके नियतं वासः पितृभिः सह तस्य वै
त्याला आणि त्याच्या पूर्वजांना नरकात कायमचं वास्तव्य मिळतं.
दशमीवेधसंयुक्ता त्याज्या चैकादशी व्रते
दशमीला धान्य खाणं आणि एकादशीच्या व्रतात अन्न घेणं टाळावं.
तस्याः पुत्रशतं नष्टं तस्मात्तां वधजां त्यजेत्
तिच्या शंभर मुलांचं नाश होतं; म्हणून जे मारण्यानं मिळालंय, ते सोडावं.
रुक्मांगदोऽपि राजर्षिर्मोहिन्याः संगमेन च
रुक्मांगद राजर्षीलाही मोहिनीच्या संगामुळे—
इति प्रबोधोत्सवः अथ द्वादशीमाहात्म्यम् द्वादशी पुण्यदा प्रोक्ता सर्वाऽघौघविनाशिनी
अशी ही जागृतीची पर्वणी पूर्ण झाली. आता द्वादशीचं माहात्म्य सांगतो: द्वादशी पुण्य देणारी आहे, ती सर्व पापांचा नाश करते.
किमिष्टैश्चैव पुत्रैश्च द्वादशी येन सेविता 2.4.33.
ज्याने द्वादशी पाळली, त्याला हव्या असलेल्या वस्तू किंवा मुलांची काय गरज उरते?
यत्फलं तदवाप्नोति द्वादश्यामेकभोजनात्
द्वादशीच्या दिवशी एकदाच जेवण केल्याने त्याला ते फळ मिळतं.
सिक्थेसिक्थे च वैकस्य कतिब्राह्मणभोजनम्
दही आणि तुपाचं जेवण, आणि किती ब्राह्मणांना जेवू घालावं?