कृत्वा तूदकदानं तु तथाऽर्घ्यस्य च दापनम्
पाण्याचे दान आणि अर्घ्य देण्याचा विधी केल्यावर,
वैयाघ्रपादगोत्राय सांकृत्य प्रवराय च 2.4.32.
वैयाघ्रपाद गोत्रातील आणि श्रेष्ठ वंशातील ब्राह्मणाला,
वसूनामवताराय शंतनोरात्मजाय च
वसुंचा अवतार आणि शांतनूंचा पुत्र असलेल्या भीष्माला,
अश्वमेधसमं पुण्यं प्राप्नोत्यत्र न संशयः
त्याला अश्वमेध यज्ञासारखे पुण्य मिळते—याबद्दल काहीही शंका नाही.
पंचाऽहमपि कर्तव्यं नियमं च प्रयत्नतः
पाच दिवसांचे व्रत आणि नियम यथायोग्य पार पाडावेत.
उत्तरायणहीनाय भीष्माय प्रददौ हरिः
उत्तरायण नसलेल्या भीष्माला हरिने हे वर दिले.
ततः संपूजयेद्देवं सर्वपापहरं हरिम्
मग सर्व पापांचा हरण करणाऱ्या हरि यांची पूजा करावी.
स्नापयेत जलैर्भक्त्या मधुक्षीरघृतेन च
त्यांना भक्तीभावाने पाणी, मध, दूध आणि तुपाने स्नान घालावे.
चन्दनेन सुगन्धेन कुमकुमेनाऽथ केशवम्
चंदन आणि केशर यांच्या सुगंधाने केशवाची पूजा करावी.
अर्चयेद्रुचिरैः पुष्पैर्गंधधूपसमन्वितैः
सुंदर फुलांनी, सुगंधी धूप आणि धूरासह, त्याची भक्तीभावाने पूजा करावी.
दीपकं तु दिवा रात्रौ दद्यात्पंच दिनानि तु
दिवस आणि रात्र अशा दोन्ही वेळा, पाच दिवस दिवा लावावा.
एवमभ्यर्चयेद्देवं संस्मृत्य च प्रणम्य च 2.4.32.
अशा प्रकारे, देवाचे स्मरण करून आणि वाकून, त्याची पूजा करावी.
जुहुयाच्च घृताभ्यक्तैस्तिलव्रीहियवादिभिः
तुपात मिसळलेले तीळ, तांदूळ, जोंधळे इत्यादी अग्नीत समर्पित करावेत.
उपास्य पश्चिमां संध्यां प्रणम्य गरुडध्वजम्
पश्चिम संध्याकाळची पूजा करून, गरुडध्वजाला वंदन करावे.
सर्वमेतद्विधानं तु कार्यं पञ्च दिनानि तु
हे सर्व विधी पाच दिवस करावेत.
प्रथमेऽह्नि हरेः पादौ पूजयेत्कमलैर्व्रती
पहिल्या दिवशी, व्रतीने हरीच्या पायांची कमळांनी पूजा करावी.
ततोऽनुपूजयेच्छीर्षं मालत्या चक्रपाणिनः
नंतर, चक्रधारी परमेश्वराचे शिर मोगऱ्याच्या फुलांनी पूजावे.
अर्चित्वा तं हृषीकेशमेकादश्यां समासतः
अशी एकादशीला हृषीकेशाची पूजा संक्षिप्तपणे करावी.
गोमूत्रं मन्त्रवद्भूमौ द्वादश्यां प्राशयेद्व्रती
द्वादशीला, व्रतीने मंत्रोच्चारासह भूमीवर गोमूत्र पिणे आवश्यक आहे.
संप्राश्य कायशुद्ध्यर्थं लंघयित्वा चतुर्दिनम् भोजयेद्ब्राह्मणान्भक्त्या तेभ्यो दद्याच्च दक्षिणाम्
शरीरशुद्धीसाठी ते पिऊन, चार दिवस उपवास करून, भक्तीभावाने ब्राह्मणांना जेवू घालावे आणि त्यांना दक्षिणा द्यावी.
पापबुद्धिं परित्यज्य ब्रह्मचर्येण धीमता
पापवृत्ती सोडून, ज्ञानी व्यक्तीने ब्रह्मचर्याचे पालन करावे.
शाकाहारेण मुन्यन्नैः कृष्णार्चनपरो नरः 2.4.32.
शाकाहार आणि मुन्यन्नावर राहून, कृष्णाची भक्ती करावी.
एवं सम्यक्समाप्यं स्याद्यथोक्तं फलमाप्नुयात्
असे सर्व नीट पार पाडल्यास, सांगितलेले फळ मिळते.
मद्यपो यः पिबेन्मद्यं जन्मनो मरणांऽतिकम्
जो माणूस जन्मापासून मृत्यूपर्यंत मद्यपान करतो,
स्त्रीभिर्वा भर्तृवाक्येन कर्तव्यं धर्मवर्धनम्
स्त्रियांनीही पतीच्या आज्ञेने हा धर्मवृद्धी करणारा व्रत करावे.
अयोध्यायां पुरा कश्चिदतिथिर्नाम वै नृपः भुक्त्वेह निखिलान्भोगानंते विष्णुपुरं ययौ
पूर्वी अयोध्येत अतिथी नावाचा एक राजा होता; त्याने सर्व भोग उपभोगून शेवटी विष्णुपुरीत गेला.
इत्थं कुर्याद्व्रतं नित्यं पञ्चकं भीष्मसंज्ञितम् पयोमूलफलाऽऽहारैर्हविष्यैर्व्रततत्परः
असं दररोज भीष्मपंचक नावाचं व्रत भक्तीने करावं. या काळात दूध, कंदमुळं, फळं किंवा हविष्याचं अन्न यावरच उपजीविका ठेवावी.
पौर्णमासीदिने प्राप्ते पूजां कृत्वा तु पूर्ववत्
पौर्णिमेच्या दिवशी आली की, पूर्वीप्रमाणेच पूजा करावी.
यद्भीष्मपञ्चकमिति प्रथितं पृथिव्यामेकादशीप्रभृति पंचदशीनिरुद्धम्
जे पृथ्वीवर भीष्मपंचक म्हणून प्रसिद्ध आहे, ते एकादशीपासून सुरू होऊन पंधराव्या दिवशी पूर्ण होतं.
मुक्तिदं तत्त्वबुद्धीनां शृणुष्व सुरसत्तम
देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, खरी समज असणाऱ्यांसाठी मुक्तीचा उपाय मी सांगतो, नीट ऐक.