कनकस्य सुता पूर्वमेकादश्यां किशोरिका
कनकाची मुलगी, एक तरुणी, एकादशीच्या दिवशी पूर्वी,
तेन वैधव्यदोषेण निर्मुक्ताऽऽसीत्सुलोचना 2.4.31.
त्या कृतीमुळे सुलोचना हिला वैधव्याच्या दोषातून मुक्ती मिळाली.
अवश्यमेव कर्तव्यः प्रतिवर्षं तु वैष्णवैः।। विधिं तस्य प्रवक्ष्यामि यथा सांगा क्रिया भवेत
हे व्रत प्रत्येक वर्षी वैष्णवांनी नक्कीच करावे; आता मी त्याची संपूर्ण विधी सांगतो.
विष्णोस्तु प्रतिमां कुर्यात्पलस्य स्वर्णजां शुभाम्
कोणीतरी पानाच्या वजनाएवढ्या सोन्याची शुभ विष्णूची मूर्ती तयार करावी.
प्राणप्रतिष्ठां कृत्वैव तुलसीविष्णुरूपयोः
तुळस आणि विष्णू यांच्या मूर्तींमध्ये प्राणप्रतिष्ठा करून,
उपचारैः षोडशभिः पूजयेत्पुरुषोक्तिभिः
सोळा उपचारांनी आणि योग्य स्तोत्रांनी पूजा करावी.
पुण्याहं वाचयित्वाथ नांदीश्राद्धं समाचरेत्
पुण्याचा दिवस जाहीर करून, नंतर नांदीश्राद्ध करावे.
तुलसीनिकटे सा तु स्थाप्या चांऽतर्हिता पटैः
ती तुळशीच्या जवळ ठेवावी आणि वस्त्रांनी झाकावी.
तुभ्यं दास्यामि तुलसीं सर्वकामप्रदो भव
मी तुला तुळस देईन; तू सर्व इच्छा पूर्ण करणारी हो.
तत आचमनीयं च त्रिरुक्त्वा च प्रदापयेत्
मग आचमनाचा मंत्र तीनदा म्हणावा आणि ते अर्पण करावे.
मधुपर्कं गृहाण त्वं वासुदेव नमोस्तु ते
मधुपर्क स्वीकारा; वासुदेव, तुला माझा नमस्कार.
गोधूलिसमये पूज्यौ तुलसीकेशवौ पुनः 2.4.31.
संध्याकाळच्या वेळी तुळस आणि केशव यांची पुन्हा पूजा करावी.
ईषद्दृश्ये भास्करे तु संकल्पं तु समुच्चरेत्
सूर्य थोडा दिसू लागला की, संकल्प करावा.
अनादिमध्यनिधन त्रैलोक्यप्रतिपालक
हे त्रैलोक्याचे रक्षण करणारे, ज्यांना आरंभ, मध्य किंवा अंत नाही,
पार्वतीबीजसंभूतां वृंदाभस्मनि संस्थिताम्
पार्वतीच्या बीजातून जन्मलेली, वॄंदेच्या भस्मावर स्थिर झालेली ती आहे.
पयोघटैश्च सेवाभिः कन्यावद्वर्धिता मया
दुधाच्या भांड्यांनी आणि सेवेतून मी तिला मुलीसारखी वाढवलं.
एवं दत्त्वा च तुलसीं पश्चात्तौ पूजयेत्ततः
अशा प्रकारे तुळशी अर्पण केल्यावर, मग दोघांची पूजा करावी.
ततः प्रभातसमये तुलसीं विष्णुमर्चयेत्
मग पहाटे तुळशीने विष्णूची पूजा करावी.
पायसाऽऽज्यक्षौद्रतिलैर्जुह्यादष्टोत्तरंशतम् आचार्यं च समभ्यर्च्य होमशेषं समापयेत्
पायसम, तूप, मध आणि तीळ यांनी एकशेआठ आहुती द्याव्यात; गुरूची योग्यरीत्या पूजा करून, उरलेलं होम पूर्ण करावं.
चतुरो वार्षिकान्मासान्नियमो येन यः कृतः
कोणत्याही चार महिन्यांसाठी ज्याने नियम पाळला असेल—
इदं व्रतं मया देव कृतं प्रीत्यै तव प्रभो
'हे प्रभो, तुझ्या आनंदासाठी मी हे व्रत केलं आहे.'
रेवतीतुर्यचरणे द्वादशीसंयुते नरः 2.4.31.
रेवती किंवा तुरीया नक्षत्र असलेल्या द्वादशीला, मनुष्याने—
ततो येषां पदार्थानां वर्जनं तु कृतं भवेत् ततः सर्वं समश्नीयाद्यद्यत्त्यक्तं व्रते स्थितम्
मग व्रतात जे जे पदार्थ वर्ज्य केले होते, ते सर्व खावेत.
दंपतिभ्यां सहैवाऽत्र भोक्तव्यं च द्विजैः सह
इथे स्वतःच्या पत्नीबरोबर आणि ब्राह्मणांसोबत जेवावं.
ततो भुक्त्युत्तरं यानि गलितानि दलानि च
मग जेवणानंतर जी पाने गळून पडली असतील—
इक्षुदण्डं तथा धात्रीफलं कोलिफलं तथा
ऊस, आवळ्याचं फळ आणि बोराचं फळ—
एषु त्रिषु न भुक्तं चेदेकैकमपि येन तु
या तिघांपैकी कुणी एक जरी खाल्लं नसेल—
ततः सायं पुनः पूज्याविक्षुदण्डैश्च शोभितैः
तर संध्याकाळी पुन्हा ऊसाच्या कांड्यांनी सजवून पूजा करावी.
ततो विसर्जनं कृत्वा दत्त्वा दायादिकं हरेः मत्कृतं पूजनं गृह्य संतुष्टो भव सर्वदा
मग विसर्जन करून, हरिला दान वगैरे देऊन, 'मी केलेली पूजा स्वीकार आणि नेहमी तृप्त राहा' असं म्हणावं.
गच्छगच्छ सुरश्रेष्ठ स्वस्थाने परमेश्वर
जा, जा, देवांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या परमेश्वरा, आपल्या स्थानावर परत जा.