प्रयांत्यनेकाऽर्जितपातकानि व्रतस्य संदर्शयतोऽपि मुक्तिम्
अनेक पापे केलेल्यांनाही, व्रत पाळल्यावर मुक्ती मिळते.
स्वस्य कर्तुमसामर्थ्यं कथमेतत्कृतं भवेत्
आपल्याला स्वतः करता येत नसेल, तर हे कसे साध्य होईल?
द्रव्यं दत्त्वा ब्राह्मणाय गृह्णीयात्फलमुत्तमम्
ब्राह्मणाला धन दिल्यास, उत्तम फळ मिळते.
शिष्याद्वा भृत्यवर्गाद्वा स्त्रीभ्यो वाऽऽप्ताच्च कारयेत्
किंवा शिष्य, नोकर, स्त्रिया किंवा आप्त यांच्याकडून ते करवून घ्यावे.
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं कौतुकं मम वर्तते
हे ऐकायला मला खूप उत्सुकता आहे.
येनोपायेन तद्वच्मि शृणुष्वैकमना द्विज
कशा प्रकारे हे घडतं, ते मी तुला सांगतो; तू लक्ष देऊन ऐक.
सुकृतं वा दुष्कृतं वा कृतमेकेन यत्कृते
एखाद्या हेतूने केलेलं चांगलं किंवा वाईट कृत्य,
द्वापरे वंशमध्ये तु कलौ कर्तैव केवलम्
द्वापारयुगात ते घराण्यात राहतं; पण कलियुगात फक्त करणाऱ्यालाच फळ मिळतं.
अज्ञानाद्यच्च तारुण्ये बाल्ये तस्य फलं भवेत्
अज्ञानामुळे तारुण्यात किंवा बालपणी जे काही केलं जातं, त्याचं फळ त्या व्यक्तीलाच मिळतं.
षण्मासं पापिसंगेन नरः पापी प्रजायते
सहा महिने वाईट लोकांच्या संगतीत राहिलं, तर माणूस वाईटच बनतो.
भोजनादेकपंक्तौ च विंशांशः पुण्यपापयोः 2.4.30.
एकाच पंक्तीत जेवण केल्याने पुण्य किंवा पापाचा वीसावा भाग मिळतो.
यो वै यस्यान्नमश्नाति स भुंक्ते तस्य किल्बिषम्
जो दुसऱ्याचं अन्न खातो, तो त्याचं पापही घेतो.
परस्य स्तवनाद्यानादेकपात्रस्थभोजनात्
दुसऱ्याच्या पात्रात अन्न खाल्लं, स्तुती किंवा इतर मार्गाने,
पुरुषो हरते सर्वं भार्याया औरसस्य च
माणूस आपल्या पत्नीचं आणि स्वतःच्या मुलाचं सर्व काही स्वीकारतो.
भर्तुराज्ञाकरी नारी भर्तुरर्द्धं वृषं हरेत्
नवऱ्याचं ऐकणारी स्त्री त्याच्या पुण्याचा अर्धा भाग मिळवते.
वर्षाऽशनं तु यो दत्ते तदर्द्धाघस्य भागयम्
जो पावसाळ्यात अन्न देतो, त्याला पापाचा अर्धा भाग मिळतो.
पुरोहितस्य षष्ठांशं पापं वा पुण्यमेव वा
पुरोहिताला पुण्य किंवा पापाचा सहावा भाग मिळतो.
उद्योगी चानुमन्ता च यश्चोपकरणप्रदः
जो कृती करतो, जो संमती देतो आणि जो साधन पुरवतो,
यद्धस्तात्कार्यते कर्म नान्नमस्मै प्रयच्छति
हाताने जे काही केलं, पण त्याला अन्न दिलं नाही,
व्यवहारात्तथा प्रीत्या नित्यं संभाषणादिभिः
व्यवहार, प्रेम किंवा नेहमीच्या बोलण्यातून,
संसर्गपुण्ययोगेन एकदन्तो द्विजाधमः 2.4.30.
पुण्यवानांच्या संगतीने, नीच ब्राह्मण एकदंत होतो.
नारद उवाच ईदृशं कार्तिकव्रतमल्पायासं महत्फलम्
नारद म्हणाले: कार्तिक व्रत थोड्या प्रयत्नाने मोठं फळ देतं.
धर्ममेवाऽनुतिष्ठंतः प्राप्नुवंति शुभां गतिम्
जे लोक फक्त धर्माचं पालन करतात, त्यांना शुभ स्थान प्राप्त होतं.
अधर्ममनुतिष्ठंतो यांति तेऽधोगतिं नराः
जे माणसं अधर्माचं आचरण करतात, ती खालच्या अवस्थेला जातात.
तयोः पालनकर्तारौ द्वावेव विधिना कृतौ
या दोन्हींच्या पालन करणाऱ्यांना विधीनं निश्चित केलं आहे.
गुरुतल्पादयः पुत्राः कामस्य प्रथिता भुवि
गुरूच्या पत्नीशी संबंध ठेवणारे आणि इतर असे पुत्र, पृथ्वीवर कामाच्या मुलांमध्ये प्रसिद्ध आहेत.
ब्रह्मस्वहरणाद्याश्च एते नरकनायकाः
ब्रह्मस्व चोरणारे आणि असे इतर लोक नरकातले मुख्य मानले जातात.
व्रतादिधर्मकृत्यं यैस्तैर्मुक्तास्ते हि कुर्वते
जे व्रत वगैरे धर्मकृत्यांपासून मुक्त होतात, ते असेच वागतात.
श्रद्धा मेधा विघातिन्यौ वर्तेते भुवि सर्वदा
श्रद्धा आणि बुध्दी यांना अडथळे येत असले तरी, त्या नेहमी पृथ्वीवर असतात.
न करोति सुदुर्मेधा येनांधं याति वै तमः
ज्याची बुध्दी फारच मंद आहे, तो काहीच करीत नाही आणि त्यामुळे तो अंधारातच जातो.