श्रीकृष्ण उवाच इत्युक्त्वा गतवति नारदे स सौरिस्तद्वाक्यश्रवणविबुद्धतत्सुकर्मा
श्रीकृष्ण म्हणाले : नारद असे सांगून निघून गेल्यावर, सौरि त्या शब्दांनी जागा झाला आणि त्याने आपल्या चांगल्या कर्मांची आठवण केली.
ततो धनेश्वरं नीत्वा निरयान्प्रेतपोऽब्रवीत् 2.4.29.
नंतर मृत्युदूतांनी धनाधिपतीला नरकातून काढून नेत, त्याच्याशी बोलले.
एषु पापकरा नित्यं पच्यंते यमकिंकरैः
इथे पाप करणाऱ्यांना यमाचे सेवक नेहमी यातना देतात.
अकामात्पातकं शुष्कं कामादार्द्रमुदाहृतम्
इच्छेशिवाय केलेले पाप 'कोरडे' म्हणतात; इच्छेने केलेले 'ओले' असे म्हणतात.
चतुराशीतिसंख्याकैः पृथग्भेदैरवस्थितान्
ते चौर्याऐंशी वेगवेगळ्या प्रकारांमध्ये विभागलेले आहेत.
जातिभ्रंशकरं तद्वदुपपातकसंज्ञकम्
ज्यामुळे जातीचा नाश होतो, त्याला लहान पाप म्हणतात.
एभिः सप्तसु पच्यंते निरयेषु यथाक्रमम्
ही सात कारणे अनुक्रमे नरकात यातना भोगायला लावतात.
तत्पुण्योपचयादेते निर्हृता निरयाः खलु
त्या पुण्याच्या संचयामुळे हे नरक सुटतात.
धनेश्वरं यक्षलोकं यक्षश्चाऽभूत्स तत्र हि
धनाधिपती यक्षलोकात पोहोचला आणि तिथे तो यक्ष झाला.
सायंसंध्याविधिं कर्तुं जगाम जननीगृहम्
सायंकाळची संध्या करण्यासाठी तो आपल्या आईच्या घरी गेला.
प्रयांत्यनेकाऽर्जितपातकानि व्रतस्य संदर्शयतोऽपि मुक्तिम्
अनेक पापे केलेल्यांनाही, व्रत पाळल्यावर मुक्ती मिळते.
स्वस्य कर्तुमसामर्थ्यं कथमेतत्कृतं भवेत्
आपल्याला स्वतः करता येत नसेल, तर हे कसे साध्य होईल?
द्रव्यं दत्त्वा ब्राह्मणाय गृह्णीयात्फलमुत्तमम्
ब्राह्मणाला धन दिल्यास, उत्तम फळ मिळते.
शिष्याद्वा भृत्यवर्गाद्वा स्त्रीभ्यो वाऽऽप्ताच्च कारयेत्
किंवा शिष्य, नोकर, स्त्रिया किंवा आप्त यांच्याकडून ते करवून घ्यावे.
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं कौतुकं मम वर्तते
हे ऐकायला मला खूप उत्सुकता आहे.
येनोपायेन तद्वच्मि शृणुष्वैकमना द्विज
कशा प्रकारे हे घडतं, ते मी तुला सांगतो; तू लक्ष देऊन ऐक.
सुकृतं वा दुष्कृतं वा कृतमेकेन यत्कृते
एखाद्या हेतूने केलेलं चांगलं किंवा वाईट कृत्य,
द्वापरे वंशमध्ये तु कलौ कर्तैव केवलम्
द्वापारयुगात ते घराण्यात राहतं; पण कलियुगात फक्त करणाऱ्यालाच फळ मिळतं.
अज्ञानाद्यच्च तारुण्ये बाल्ये तस्य फलं भवेत्
अज्ञानामुळे तारुण्यात किंवा बालपणी जे काही केलं जातं, त्याचं फळ त्या व्यक्तीलाच मिळतं.
षण्मासं पापिसंगेन नरः पापी प्रजायते
सहा महिने वाईट लोकांच्या संगतीत राहिलं, तर माणूस वाईटच बनतो.
भोजनादेकपंक्तौ च विंशांशः पुण्यपापयोः 2.4.30.
एकाच पंक्तीत जेवण केल्याने पुण्य किंवा पापाचा वीसावा भाग मिळतो.
यो वै यस्यान्नमश्नाति स भुंक्ते तस्य किल्बिषम्
जो दुसऱ्याचं अन्न खातो, तो त्याचं पापही घेतो.
परस्य स्तवनाद्यानादेकपात्रस्थभोजनात्
दुसऱ्याच्या पात्रात अन्न खाल्लं, स्तुती किंवा इतर मार्गाने,
पुरुषो हरते सर्वं भार्याया औरसस्य च
माणूस आपल्या पत्नीचं आणि स्वतःच्या मुलाचं सर्व काही स्वीकारतो.
भर्तुराज्ञाकरी नारी भर्तुरर्द्धं वृषं हरेत्
नवऱ्याचं ऐकणारी स्त्री त्याच्या पुण्याचा अर्धा भाग मिळवते.
वर्षाऽशनं तु यो दत्ते तदर्द्धाघस्य भागयम्
जो पावसाळ्यात अन्न देतो, त्याला पापाचा अर्धा भाग मिळतो.
पुरोहितस्य षष्ठांशं पापं वा पुण्यमेव वा
पुरोहिताला पुण्य किंवा पापाचा सहावा भाग मिळतो.
उद्योगी चानुमन्ता च यश्चोपकरणप्रदः
जो कृती करतो, जो संमती देतो आणि जो साधन पुरवतो,
यद्धस्तात्कार्यते कर्म नान्नमस्मै प्रयच्छति
हाताने जे काही केलं, पण त्याला अन्न दिलं नाही,
व्यवहारात्तथा प्रीत्या नित्यं संभाषणादिभिः
व्यवहार, प्रेम किंवा नेहमीच्या बोलण्यातून,