तत्कृत्यं कुरु विप्रेंद्र कथं मुक्तिमियाम्यहम्
म्हणून, जे करणे योग्य आहे ते कर, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण; मी कशी मुक्ती मिळवू शकते?
इत्थं विचिंत्य कलहावचनं द्विजाग्र्यस्तत्कर्मपाकभयविस्मयदुःखयुक्तः
तिच्या भांडणाच्या बोलण्याचा विचार करून, त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाच्या मनात कर्मफळाच्या भीतीने आश्चर्य आणि दुःख दाटले.
प्रेतदेहस्थितायास्ते तेषु नैवाऽधिकारिता
ती प्रेताच्या शरीरात असताना, तिला त्यांच्यात कुठलाही अधिकार नव्हता.
त्वद्ग्लानिदर्शनादस्मात्खिन्नं च मम मानसम्
तुझ्या दुःखामुळे माझे मनही खिन्न झाले आहे.
तस्मादाजन्मचरितं यन्मया कार्तिकव्रतम्
म्हणून, मी जन्मापासून पाळलेले कार्तिक व्रत—
इत्युक्त्वा धर्मदत्तोऽसौ यावत्तामभ्यषेचयत्
असे म्हणून, धर्मदत्ताने तिच्यावर पाणी शिंपडले.
तावत्प्रेतत्वनिर्मुक्ता ज्वलदग्निशिखोपमा
त्या क्षणी ती प्रेतत्वातून मुक्त झाली आणि जणू काही जळत्या ज्वाळेसारखी तेजस्वी दिसू लागली.
ततः सा दंडवद्भूमौ प्रणनामाथ तं द्विजम्
नंतर तिने जमिनीवर दंडवत घालून त्या ब्राह्मणाला नमस्कार केला.
कलहोवाच त्वत्प्रसादाद्द्विजश्रेष्ठ विमुक्ता निरयादहम्
कळहा म्हणाली: 'तुमच्या कृपेने, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, मी नरकातून मुक्त झाले.'
विमानं भास्वरं युक्तं विष्णुरूपधरैर्गणैः
तेव्हा, विष्णुरूप असलेल्या सेवकांसह एक तेजस्वी विमान तेथे आले.
अथ सा तद्विमानाऽग्र्यं द्वाःस्थाभ्यामवरोपिता
मग त्या द्वारपालांनी तिला त्या उत्तम विमानातून खाली उतरवले.
तद्विमानं तदाऽपश्यद्धर्मदत्तः सविस्मयः 2.4.25.
त्या वेळी धर्मदत्ताने ते दिव्य विमान मोठ्या आश्चर्याने पाहिले.
पुण्यशीलसुशीलौ च तमुत्थाप्याऽऽनतं द्विजम्
सद्गुणी आणि उत्तम वागणूक असलेल्या त्या दोघांनी वंदन करणाऱ्या त्या ब्राह्मणाला उचलून बसवले.
दीनाऽनुकम्पी सर्वज्ञो विष्णुव्रतपरायणः
तो दुःखी लोकांवर दया करणारा, सर्वज्ञ, विष्णूच्या व्रताला समर्पित होता.
आ बालत्वाच्छुभं त्वेतद्यत्त्वया कार्तिकव्रतम्
बालपणापासून तू हे शुभ कार्तिक व्रत पाळले आहेस.
जन्मांतरशतोद्भूतं पापं तद्विलयं गतम्
शेकडो जन्मांत साठलेले तुझे पाप आता नाहीसे झाले आहे.
हरिजागरणाद्यैश्च विमानमिदमास्थिता
हरीच्या जागरणासारख्या पुण्यकर्मांमुळे तुला हे दिव्य विमान मिळाले आहे.
दीपदानभवैः पुण्यैस्तेजःसारूप्यमास्थिता विष्णुसान्निध्यगा जाता त्वया दत्तैः कृपानिधे
दिवा देण्यासारख्या पुण्यकर्मांमुळे तुला तेजासारखे रूप मिळाले; दयार्णवा, तुझ्या दानामुळे तू विष्णूच्या सान्निध्यात पोहोचला आहेस.
त्वमप्यस्य भवस्यांते भार्याभ्यां सह यास्यसि
या जन्माच्या शेवटी तूही आपल्या पत्नींसह जाशील.
ते धन्याः कृतकृत्यास्ते तेषां च सफलो भवः
त्या सर्व स्त्रिया धन्य आहेत, त्यांचे जीवन सफल झाले आहे; त्यांच्या जीवनाचा खरा अर्थ साध्य झाला आहे.
सम्यगाराधितो विष्णुः किं न यच्छति देहिनाम्
विष्णूची योग्य रीतीने पूजा केल्यावर तो देहधारकांना काय देत नाही?
यन्नामस्मरणादेव देहिनो यांति सद्गतिम् ।। 2.4.25.
ज्याच्या केवळ नामस्मरणाने देहधारी जीवांना उत्तम गति मिळते.
ग्राहग्रस्तो हि नागेंद्रो यन्नामस्मरणात्पुरा
पूर्वी मगराने पकडलेल्या नागराजालाही ज्याच्या नामस्मरणाने मुक्ती मिळाली.
यतस्त्वयाऽर्चितो विष्णुस्तत्सान्निध्यं प्रयास्यसि
तू विष्णूची पूजा केल्यामुळे, त्याचे सान्निध्य तुला मिळेल.
ततः पुण्यक्षयेजाते यदा यास्यसि भूतलम्
मग जेव्हा तुझे पुण्य संपेल, तेव्हा तू पृथ्वीवर जाशील.
नाम्ना दशरथस्तत्र भार्याद्वययुतः पुनः
तेथे तुझे नाव दशरथ असेल आणि पुन्हा आपल्या पत्नींसह एकत्र राहशील.
तत्राऽपि तव सान्निध्यं विष्णुर्यास्यति भूतले
पृथ्वीवरसुद्धा विष्णू तुझ्या सान्निध्यात येईल.
तव जन्मव्रतादस्माद्विष्णुसंतुष्टिकारकात्
तुझ्या जन्मापासून घेतलेल्या या व्रतामुळे, जे विष्णूला संतुष्ट करणारे आहे,
धन्योऽसि विप्राग्र्य यतस्त्वयैतद्व्रतं कृतं तुष्टिकरं जगद्गुरोः
ब्राह्मणांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या तुझं खरंच भाग्य आहे, कारण तू हे व्रत केलं आहेस, जे जगाचा गुरु विष्णू यांना अत्यंत संतोष देणारं आहे.
प्रणम्य दण्डवद्भूमौ वाक्यमेतदुवाच ह
त्याने जमिनीवर पूर्णपणे वाकून नमस्कार केला आणि मग हे शब्द बोलला.