तदा तवाऽपि दैत्येंद्र समृद्धिः संस्मृता मया
त्या वेळी, दैत्यराजा, तुझी समृद्धीही मला आठवली.
त्वत्समृद्धिमिमां पश्यन्स्त्रीरत्नरहितां धुवम्
तुझी ही समृद्धी पाहून, जरी ती स्त्रीरत्नाशिवाय आहे, हे निश्चित.
अप्सरोनागकन्याद्या यद्यपि त्वद्वशे स्थिताः
अप्सरा, नागकन्या आणि इतर जरी तुझ्या अधीन असल्या,
यस्या लावण्यजलधौ निमग्नश्चतुराननः
तरी जिच्या सौंदर्याच्या समुद्रात चतुर्मुख ब्रह्मादेखील बुडतो,
वीतरागोऽपि हि यथा मदनारिः स्वलीलया 2.4.17.
ज्याच्याशी स्वतः मदनाचा शत्रू असलेला, विरक्त शंकरही सहजपणे खेळतो,
यस्याः पुनः पुनः पश्यन्रूपं धाताऽपि सर्जने
जिचे रूप पुन्हा पुन्हा पाहून सृष्टीकर्ता ब्रह्मालाही सृजनाची प्रेरणा मिळते,
अतः स्त्रीरत्नसंभोक्तुः समृद्धिस्तस्य सा वरा
म्हणून त्याने जिचा उपभोग घेतला ती स्त्री त्याच्या मोठ्या भाग्याची कारणीभूत ठरली.
एवमुक्त्वा तमामंत्र्य गते सति स दैत्यराट्
असं म्हणून त्याची परवानगी घेऊन तो निघून गेला, तेव्हा त्या दैत्यराजाने—
अथ संप्रेषयामास स दूतं सिंहिकासुतम्
मग त्याने सिंहिकेचा मुलगा असलेल्या दूताला पाठवलं.
कैलासमगमद्राहुः कुर्वञ्छुक्लेंदुवर्चसम्
राहू तेजस्वी चंद्रासारखा प्रकाशमान होत कैलासावर पोहोचला.
निवेदितस्तदेशाय नंदिना प्रविवेश सः
नंदिने त्या ठिकाणच्या स्वामीकडे त्याची माहिती दिल्यावर तो आत गेला.
सर्वरत्नेश्वरस्य त्वमाज्ञां शृणु वृषध्वज
सर्व रत्नांच्या स्वामीची आज्ञा ऐक, वृषध्वज.
स्मशानवासिनो नित्यमस्थिभारवहस्य च
जो नेहमी स्मशानात राहतो आणि हाडांचं ओझं वाहतो, त्याची ही आज्ञा आहे.
अहं रत्नाधिनाथोऽस्मि सा च स्त्रीरत्नसंज्ञिका
मी रत्नांचा स्वामी आहे आणि ती स्त्री 'रत्न' म्हणून ओळखली जाते.
अभवत्पुरुषो रौद्रस्तीव्राशनिसमस्वनः ।। 2.4.17.
तेव्हा एक भयंकर पुरुष प्रकट झाला, ज्याचा आवाज वज्रासारखा कडक होता.
सिंहास्यः प्रललज्जिह्वः स ज्वलन्नयनो महान्
त्याचा चेहरा सिंहासारखा, जीभ हलणारी आणि डोळे मोठे व ज्वलंत होते.
स तं खादितुमायांतं दृष्ट्वा राहुर्भयातुरः
तो त्याच्याकडे खायला येतोय हे पाहून राहू घाबरून गेला.
स च राहुर्महाबाहो मेघगम्भीरया गिरा
मग बलवान राहू ढगांसारख्या गंभीर आवाजात म्हणाला—
ब्राह्मणं मां महादेव खादितुं समुपागतः
महादेव, मी ब्राह्मण आहे आणि तुम्ही मला खायला आलात.
नैवाऽसौ वध्यतामेति दूतोऽयं परवान्यतः
हा मारण्यास योग्य नाही; हा दूत आहे आणि दुसऱ्याच्या आज्ञेत आहे.
राहुं त्यक्त्वाऽथ पुरुषस्तदा रुद्रं व्यजिज्ञपत् पुरुष उवाच क्षुधा मां वाधतेऽत्यंतं क्षुत्क्षामश्चाऽस्मि सर्वथा
राहूला सोडून त्या पुरुषाने रुद्राला सांगितलं: 'मला प्रचंड भूक लागली आहे; मी पूर्णपणे भुकेने कृश झालो आहे.'
किं भक्षयामि देवेश तदाज्ञापय मां प्रभो ईश्वर उवाच भक्षयस्वात्मनः शीघ्रं मांसं त्वं हस्तपादयोः
'देवेश, मी काय खाऊ? मला आज्ञा द्या, प्रभो.' ईश्वर म्हणाले: 'तू तुझ्या स्वतःच्या हातपायांचं मांस पटकन खा.'
हस्तपादोद्भवं मांसं शिरःशेषो यथाऽभवत्
त्याने हातपायांचं मांस खाल्लं आणि शेवटी फक्त डोकं उरलं.
दृष्ट्वा शिरोऽवशेषं तं सुप्रसन्नस्तदा शिवः
फक्त डोकं उरलेलं पाहून शंकर अत्यंत प्रसन्न झाले.
त्वदर्चां ये न कुर्वंति नैव ते मे प्रियंकराः ।। 2.4.17.
जे माझी पूजा करत नाहीत, ते मला प्रिय नाहीत.
* नार्चयन्तीह ये पूर्वं तेषामर्चा वृथा भवेत्
जे पूर्वी इथे पूजा करत नव्हते, त्यांची पूजा आता व्यर्थ ठरते.
राहुर्विमुक्तो यस्तेन सोऽपि तद्बर्बरे स्थले
राहूपासून मुक्त झालेला तोही त्या जंगली ठिकाणीच राहिला.
ततः स राहुः पुनरेव जातमात्मानमस्मिन्निति मन्यमानः
मग तो राहू, 'मी इथे पुन्हा जन्म घेतला आहे,' असे समजू लागला.
निर्जगामाऽऽशु दैत्यानां कोटिभिः परिवारितः
तो दैत्यांच्या कोट्यावधी सैन्याने वेढलेला, झपाट्याने बाहेर आला.
गच्छतोऽस्याऽग्रतः शुक्रो राहुर्दृष्टिपथेऽभवत्
तो पुढे जात असताना, शुक्रम आणि राहू त्याच्या नजरेस पडले.