नारद उवाच संकष्टनाशनंनाम स्तोत्रमेतत्पठेन्नरः
नारद म्हणाले, 'संकट दूर करणारे हे स्तोत्र मनुष्याने म्हणावे.'
इति देवाः स्तुतिं यावत्कुर्वंति दनुजद्विषः
दानवांचे शत्रू असलेल्या देवता स्तुती करत असताना—
सहसोत्थाय दैत्यारिः सक्रोधः खिन्नमानसः
तेव्हाच, दैत्यांचा शत्रू अचानक उठला, त्याच्या मनात राग आणि अस्वस्थता होती.
तैराहूतो गमिष्यामि युद्धायाद्य त्वरान्वितः
त्यांनी बोलावल्यावर, मी आजच युद्धासाठी उत्सुकतेने जाणार आहे.
तत्कथं ते मम भ्राता युद्धे वध्यः कृपानिधे
मग, दयासागर, माझा भाऊ तुझ्या हातून युद्धात कसा मारला जाईल?
श्रीभगवानुवाच रुद्रांशसंभवत्वाच्च ब्रह्मणो वचनादपि 2.4.16.
श्रीभगवान म्हणाले, 'तो रुद्राच्या अंशातून जन्मलेला आहे आणि ब्रह्मदेवाच्या वचनामुळेही—'
विष्णुर्वेगाद्ययौ योद्धुं यत्र देवाः स्तुवंति ते
मग विष्णू मोठ्या वेगाने तिथे गेला, जिथे देवता तुझी स्तुती करत होते.
अथाऽरुणानुजात्युग्रपक्षवातप्रपीडिताः
मग अरुणाचा अनुयायी आणि त्याच्या पंखांच्या प्रचंड वाऱ्याने त्रस्त झालेले—
ततो जलंधरो दृष्ट्वा दैत्यान्वात्याप्रपीडितान्
यानंतर, वादळामुळे दैत्य त्रस्त झालेले पाहून जलंधर—
ततः समभवद्युद्धं विष्णुदैत्येंद्रयोर्महत्
मग विष्णू आणि दैत्यांचा राजा यांच्यात मोठे युद्ध झाले.
विष्णुर्दैत्यस्य बाणौघैर्ध्वजं छत्रं धनुर्हयान्
विष्णूने बाणांच्या वर्षावाने दैत्याच्या ध्वज, छत्री, धनुष्य आणि घोडे खाली पाडले.
ततो दैत्यः समुत्पत्य गदापाणिस्त्वरान्वितः
मग दैत्य गदा हातात घेऊन वेगाने उडी मारून पुढे गेला.
विष्णुर्गदां स्वखङ्गेन चिच्छेद प्रहसन्निव
विष्णूने, जणू हसतच, स्वतःच्या तलवारीने गदा तुकडे केली.
ततस्तौ बाहुयुद्धेन युयुधाते महाबलौ
मग ते दोघेही बलवान एकमेकांशी हातांनी झुंजू लागले.
एवं तौ सुचिरं युद्धं कृत्वा विष्णुः प्रतापवान्
अशा प्रकारे दोघांनी खूप वेळ युद्ध केल्यावर, तेजस्वी विष्णू—
अदेयमपि ते दद्मि यत्ते मनसि वर्तते ।। 2.4.16.
जे देणे अशक्य आहे तेही मी तुला देतो—तुझ्या मनात जे आहे ते.
जलंधर उवाच यदि भावुक तुष्टोऽसि वरमेनं ददस्व मे
जलंधर म्हणाला, 'जर तू खरोखरच समाधानी असशील तर मला हा वर दे.'
तदा जलंधरपुरमगमद्रमया सह
मग तो रामासह जलंधराच्या नगरीत गेला.
जलंधरस्तु देवानामधिकारेषु दानवान्
जलंधराने देवांच्या राज्यांमध्ये दानवांना सत्ताधारी केले.
देवगंधर्वसिद्धेषु यत्किंचिद्रत्नसंयुतम्
देव, गंधर्व आणि सिद्ध यांच्याकडे असलेली सर्व रत्नांनी सजलेली धनदौलत त्याने घेतली.
पातालभुवने दैत्यं निशुंभं स महाबलम्
पाताळात त्याने बलाढ्य निशुंभ नावाच्या दैत्याला जिंकले.
देवगंधर्वसिद्धाऽऽद्यान्सर्पराक्षसमानुषान्
देव, गंधर्व, सिद्ध, तसेच सर्प, राक्षस आणि माणसे यांनाही त्याने आपल्या अधीन केले.
एवं जलंधरः कृत्वा देवान्स्ववशवर्तिनः
अशा प्रकारे जलंधराने सर्व देवांना आपल्या इच्छेनुसार वागवले.
न कश्चिद्व्याधितो नैव दुःखी नैव कृतस्तथा
कोणालाही आजार नव्हता, कुणीही दुःखी किंवा त्रस्त नव्हता.
एवं महीं शासति दानवेंद्रे धर्मेण सम्यक्च दिदृक्षयाऽहम्
दानवांचा राजा धर्माने आणि योग्य हेतूने पृथ्वीचे राज्य करत असताना, मला ते पाहण्याची इच्छा झाली.
संप्रहस्य तदा वाक्यं स्नेहपूर्वं च वै नृप
तेव्हा तो हसत, प्रेमाने राजाला म्हणाला—
कुत आगम्यते ब्रह्मन्किचिद्दृष्टं त्वया प्रभो
ब्रह्मन्, तू कुठून आला आहेस? काही विशेष पाहिले आहेस का, प्रभो?
तत्रोमया समासीनं दृष्टवानस्मि शंकरम्
तेथे मी शांत बसलेला शंकर पाहिला.
योजनायुतविस्तीर्णे कल्पवृक्षमहावने
दहा हजार योजन विस्तारलेल्या कल्पवृक्षांच्या मोठ्या जंगलात,
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं विस्मयो मेऽभवत्तदा
ते अद्भुत दृश्य पाहून मला मोठा आश्चर्याचा अनुभव आला.