तद्गच्छ कथयस्वाऽस्य सर्वं मथनकारणम् नारद उवाच इत्थं विसर्जितो दूतस्तदेंद्रेणाऽगमद्भुवम्
जा, त्याला मंथनाचे सर्व कारण सांग. नारद म्हणाले: इंद्राने दूताला परत पाठवले, तेव्हा तो पृथ्वीवर आला.
तदिदं वचनं सर्वं दैत्यायाकथयत्तदा
त्याने मग ते सर्व बोल दैत्याला सांगितले.
दैत्यसेनासमायुक्तो ययौ योद्धुं त्रिविष्टपम्
दैत्यांच्या सैन्यासह तो देवांच्या राज्यावर लढायला गेला.
तत्र युद्धे मृतान्दैत्यान्भार्गवस्तूदतिष्ठपत्
त्या युद्धात मृत झालेले दैत्य भृगुने पुन्हा जिवंत केले.
देवानपि तथा युद्धे तत्राऽजीवयदंगिराः
त्याचप्रमाणे, अंगिरसाने त्या युद्धात पडलेल्या देवतांना पुन्हा जिवंत केले.
दृष्ट्वा देवांस्तथा युद्धे पुनरेव समुत्थितान्
युद्धात देवता पुन्हा उभे राहिल्याचे पाहून,
तव संजीविनीविद्या न वाऽन्यत्रेति विश्रुतम्
तुझी संजीवनी विद्या दुसरीकडे कुठेही नाही, हे सर्वत्र प्रसिद्ध झाले.
जीवयत्येव तच्छीघ्रं द्रोणाद्रिं त्वमपाहर
ती विद्या लगेच मृतांना जिवंत करते—म्हणून तू द्रोण पर्वत घेऊन जा.
प्राक्षिपत्सागरे तूर्णं पुनरागान्महाहवम् ।। 2.4.15.
त्याने तो पर्वत पटकन समुद्रात फेकला आणि पुन्हा मोठ्या युद्धात गेला.
अथ देवान्हतान्दृष्ट्वा द्रोणाद्रिमगमद्गुरुः
मग देवता मारले गेलेले पाहून गुरु द्रोण पर्वताकडे गेला.
ज्ञात्वा दैत्यहृतं द्रोणं धिषणो भयविह्वलः
दैत्यांनी द्रोण पर्वत नेला हे कळल्यावर, धिषण घाबरून गेला.
पलायध्वं हवाद्देवा नाऽयं जेतुं क्षमो यतः
देवतांनो, युद्धातून पळा! कारण त्याला हरवणे शक्य नाही.
श्रुत्वा तद्वचनं देवा भयविह्वलितास्तदा
ते शब्द ऐकून देवता भीतीने थरथर कापू लागले.
देवान्विद्रावितान्दृष्ट्वा दैत्यैः सागरनंदनः
दैत्यांनी देवतांना पळवून लावलेले पाहून, समुद्राचा पुत्र—
प्रविष्टे नगरीं दैत्ये देवाः शक्रपुरोगमाः
दैत्य नगरात शिरला तेव्हा, इंद्रासह सर्व देवता—
ततश्च सर्वेष्वसुरोऽधिकारेष्विंद्रादिकानां विनिवेशयत्तदा
मग त्याने इंद्र व इतर सर्व देवतांचे अधिकार असुराच्या ताब्यात दिले.
नारद उवाच पुनर्दैत्यं समायांतं दृष्ट्वा देवाः सवासवाः
नारद म्हणाले: पुन्हा दैत्य येताना पाहून, इंद्रासह सर्व देवता—
नमो मत्स्यकूर्मादिनानास्वरूपैः सदाभक्तकार्योद्यतायाऽर्तिहंत्रे
मच्छ, कूर्म व इतर अनेक रूपे घेऊन नेहमी भक्तांच्या कार्यासाठी सज्ज असणाऱ्या, दुःख नष्ट करणाऱ्या तुला नमस्कार.
रमा वल्लभायाऽसुराणां निहंत्रे भुजंगारियानाय पीतांबराय
लक्ष्मीच्या प्रिय, असुरांचा संहार करणारा, सर्पांचा शत्रू, पिवळे वस्त्र परिधान केलेल्या तुला नमस्कार.
नमो दैत्यसंतापितामर्त्यदुःखाचलध्वंसदंभोलये विष्णवे ते
दैत्यांनी त्रस्त झालेल्या मर्त्यांच्या दुःखरूपी पर्वताचा नाश करणाऱ्या, मेघासारख्या विष्णू तुला नमस्कार.
नारद उवाच संकष्टनाशनंनाम स्तोत्रमेतत्पठेन्नरः
नारद म्हणाले, 'संकट दूर करणारे हे स्तोत्र मनुष्याने म्हणावे.'
इति देवाः स्तुतिं यावत्कुर्वंति दनुजद्विषः
दानवांचे शत्रू असलेल्या देवता स्तुती करत असताना—
सहसोत्थाय दैत्यारिः सक्रोधः खिन्नमानसः
तेव्हाच, दैत्यांचा शत्रू अचानक उठला, त्याच्या मनात राग आणि अस्वस्थता होती.
तैराहूतो गमिष्यामि युद्धायाद्य त्वरान्वितः
त्यांनी बोलावल्यावर, मी आजच युद्धासाठी उत्सुकतेने जाणार आहे.
तत्कथं ते मम भ्राता युद्धे वध्यः कृपानिधे
मग, दयासागर, माझा भाऊ तुझ्या हातून युद्धात कसा मारला जाईल?
श्रीभगवानुवाच रुद्रांशसंभवत्वाच्च ब्रह्मणो वचनादपि 2.4.16.
श्रीभगवान म्हणाले, 'तो रुद्राच्या अंशातून जन्मलेला आहे आणि ब्रह्मदेवाच्या वचनामुळेही—'
विष्णुर्वेगाद्ययौ योद्धुं यत्र देवाः स्तुवंति ते
मग विष्णू मोठ्या वेगाने तिथे गेला, जिथे देवता तुझी स्तुती करत होते.
अथाऽरुणानुजात्युग्रपक्षवातप्रपीडिताः
मग अरुणाचा अनुयायी आणि त्याच्या पंखांच्या प्रचंड वाऱ्याने त्रस्त झालेले—
ततो जलंधरो दृष्ट्वा दैत्यान्वात्याप्रपीडितान्
यानंतर, वादळामुळे दैत्य त्रस्त झालेले पाहून जलंधर—
ततः समभवद्युद्धं विष्णुदैत्येंद्रयोर्महत्
मग विष्णू आणि दैत्यांचा राजा यांच्यात मोठे युद्ध झाले.