धात्रीछायातले येन सकृद्भुक्तं तु कार्तिके
कार्तिक महिन्यात, आवळ्याच्या झाडाच्या सावलीत जरी एकदा जेवले, तरी
संपूर्णे कार्तिके यस्तु संपूज्यामलकीं शुभाम् पश्चात्स्वयं तु भुंजीत न श्रीस्तस्य क्षयं व्रजेत् ।। 2.4.12.
कार्तिक पूर्ण झाल्यावर, जो शुभ आवळ्याची पूजा करून, नंतर स्वतः जेवतो, त्याची श्रीमंती कधीच कमी होत नाही.
यः कश्चिद्वैष्णवो लोके धत्ते धात्रीफलं मुने
हे मुनी, जगातला कोणताही वैष्णव, आवळ्याचे फळ धारण करतो,
धात्रीफलविलिप्तांगो धात्रीफलसमन्वितः
ज्याचे अंग आवळ्याच्या फळाने लिपलेले आहे, आणि जो आवळ्याच्या फळासह आहे,
धात्रीफलानि यो नित्यं वहते करसंपुटे
जो नेहमी आपल्या हातात आवळ्याची फळे ठेवतो,
श्रीकामः सर्वदा स्नानं कुर्यादामलकैर्नरः
श्रीमंतीची इच्छा असलेल्या मनुष्याने नेहमी आवळ्याच्या फळांनी स्नान करावे.
नवम्यां दर्शे सप्तम्यां संक्रांतौ रविवासरे
नवमीच्या दिवशी, अमावास्या किंवा पौर्णिमेला, सप्तमीला, संक्रांतीला किंवा रविवारी,
धात्रीछायां समाश्रित्य कुर्य्यात्पिंडं त यो नरः
जो मनुष्य धात्रीच्या झाडाच्या सावलीत आश्रय घेऊन तिथे पिंड अर्पण करतो,
मूर्ध्नि पाणौ मुखे चैव बाह्वोः कंठे तु यो नरः
जो मनुष्य पिंड आपल्या डोक्यावर, हातात, तोंडात, हातावर आणि गळ्यात ठेवतो,
यावल्लुठति कण्ठस्था धात्रीमाला नरस्य हि ।। तावत्तस्य शरीरे तु प्रीत्या लुंठति केशवः
ज्याच्या गळ्यात धात्रीची माळ आहे, तोपर्यंत केशव आनंदाने त्याच्या शरीरात वास करतो.
धात्रीफलं च तुलसी मृत्तिका द्वारकोद्भवा
धात्रीचे फळ, तुळशी आणि द्वारकेची माती,
यावद्दिनानि वहते धात्रीमालां कलौ नरः 2.4.12.
कलियुगात जितके दिवस मनुष्य धात्रीची माळ घालतो,
मालायुग्मं वहेद्यस्तु धात्रीतुलसिसंभवम्
जो धात्री आणि तुळशीपासून बनवलेल्या दोन माळा घालतो,
धात्रीछायां गतो यस्तु द्वादश्यां पूजयेद्धरिम्
जो धात्रीच्या सावलीत जाऊन द्वादशीला हरिची पूजा करतो,
स्वयं च तत्र भुंक्ते यः सूपभक्षादिकं तथा
आणि जो तिथे स्वतः सूप, भाकरी वगैरे खातो,
तुलस्याश्चैव धात्र्याश्च फलैः पत्रैर्हरिं यजेत्
तुळशी आणि धात्रीच्या फळांनी व पानांनी हरिची पूजा करावी.
तुलसी धात्रीयुक्ता हि सिक्ते सति च कार्तिके
तुळशी धात्रीसोबत मिळून, विशेषतः कार्तिक महिन्यात पाणी दिल्यास,
धर्मदत्तो द्विजः पूर्वं यथा मुक्तिमवाप ह
जसे पूर्वी धर्मदत्त नावाच्या द्विजाने मुक्ती मिळवली,
चातुर्मास्ये न सेव्या सा इत्युक्तं भवता पुरा
चातुर्मास्यात तिची सेवा करावी नाही, असे पूर्वी तुम्ही सांगितले होते.
तद्दिनाऽऽरभ्य सा सेव्या दैवे पित्र्ये च कर्मणि
त्या दिवसापासून, देव आणि पितरांच्या कर्मात तिची सेवा करावी.
पूजयंति नरा ये वै ते वै वैकुण्ठगामिनः
जे पुरुष तिची पूजा करतात, ते खरेच वैकुंठाला जातात.
दशम्यां वाऽथ द्वादश्यां पौर्णमास्यामथाऽपि वा ।। 2.4.12.
दशमीला, किंवा द्वादशीला, किंवा पौर्णिमेला,
सर्वोपस्करसंयुक्तो वृद्धबालैश्च संयुतः
सर्व आवश्यक वस्तू घेऊन, वृद्ध आणि लहानांसह,
चूतैर्बकैस्तथाऽश्वत्थैः पिचुमंदैः कदंबकैः
आंब्याच्या झाडांमध्ये, बक पक्ष्यांसह, अश्वत्थ, पिचुमंद आणि कदंब झाडांसह,
तत्र गत्वा महाप्राज्ञ पुण्याऽहं कारयेत्पुरा
तेथे पोहोचल्यावर, ज्ञानी माणसाने पुण्य मिळविण्यासाठी विधी करावा.
वेदिकां चतुरस्रां च हस्तमात्रायतां शुभाम्
आणि एक चौकोनी, एक हात लांबीची आणि शुभ वेदी तयार करावी.
उपवेशाय देवस्य ह्यलं कार्यं तु धातुभिः
देवतेसाठी आसन घालण्यासाठी योग्य वस्तूंची व्यवस्था करावी.
मेखलात्रयसंयुक्तं पिप्पलच्छदसंयुतम्
ती वेदी तीन कमरबंधांनी सजवावी आणि पिंपळाच्या पानांनी झाकावी.
पश्चात्स्नात्वा ततो जप्त्वा देवपूजां समाचरेत्
मग स्नान करून, जप केल्यावर, देवाची पूजा करावी.
पायसाऽऽज्यगुडसूपपालाशसमिधा तथा
पायस, तूप, गूळ, सूप, पळसाची पाने आणि समिधा यांचा नैवेद्य द्यावा.