नृपैः कारागृहे ये च स्थापिता मम वासरे 2.4.11.
राजांनी जे माझ्या दिवशी कारागृहात ठेवले आहेत—
विमोक्तव्या मया पापा नरकेभ्योऽद्य वासरे
त्यांना मी आज पापी नरकांतून सोडवले पाहिजे.
कनीयसी स्वसा नास्ति तदा ज्येष्ठागृहं व्रजेत्
लहान बहीण नसेल तर मोठ्या बहिणीच्या घरी जावे.
तदभावे मातृष्वसुर्मातुलस्याऽऽत्मजा तथा
ती नसल्यास मावशीकडे किंवा मामाच्या मुलीकडे जावे.
सर्वाऽभावे माननीया भगिनी काचिदेव हि
यापैकी कोणीच नसेल तर कुठलीही बहीण सन्मानित करावी.
तदभावेप्यरण्यानीं कल्पयित्वा सहोदराम्
तीही नसेल तर जंगलातील एखादी स्त्री किंवा सख्खी बहीण निवडावी.
ये भुंजते दुराचारा नरके ते पतंति च
जे वाईट वागणारे जेवतात, ते नरकात पडतात.
तस्मादृषिवराः सर्वे कार्तिकव्रतकारिणः
म्हणून सर्व श्रेष्ठ ऋषी कार्तिक व्रत करणारे—
यमद्वितीयां यः प्राप्य भगिनीगृहभोजनम्
जे यमद्वितीयेला बहिणीच्या घरी जेवतात—
या तु भोजयते नारी भ्रातरं भ्रातृके तिथौ
जी स्त्री भाऊदिनी आपल्या भावाला जेवू घालते—
भ्रातुरायुःक्षयो नूनं न भवेत्तत्र कर्हिचित् 2.4.11.
त्या ठिकाणी भावाचे आयुष्य कधीच कमी होत नाही.
अज्ञानाद्यदि वा मोहान्न भुक्तं भगिनीगृहे
अज्ञान किंवा गोंधळामुळे जर बहिणीच्या घरी जेवले नाही—
एतदाख्यानकं श्रुत्वा भोजनस्य फलं भवेत्
हे कथानक ऐकूनही जेवणाचे फळ मिळते.
भोजनं कुरुते यस्तु स वैकुंठमवाप्नुयात्
जो जेवण करतो तो वैकुंठाला पोहोचतो.
कदा धात्री समुत्पन्ना कथं सा ख्यातिमागता
धात्री झाड कधी उत्पन्न झालं आणि ते प्रसिद्ध कसं झालं?
कस्मादियं पवित्रा च कस्मात्पापप्रणाशिनी
हे झाड पवित्र का मानलं जातं आणि ते पाप का नष्ट करतं?
ऊर्जशुक्लचतुर्दश्यां धात्रीपूजां समाचरेत्
मार्गशीर्ष महिन्याच्या शुद्ध पक्षातील चतुर्दशीला धात्रीची पूजा करावी.
आमर्दकीमहावृक्षः सर्वपापप्रणाशनः
आमर्दकी हे मोठं झाड सर्व पापांचा नाश करतं.
पूजयेत्तत्र देवेशं राधया सहितं हरिम्
तेथे देवांचा देव असलेल्या हरि आणि राधा यांची पूजा करावी.
सुवर्णरजतैर्वापि फलैरामलकैस्तथा
सोनं, चांदी, फळं आणि आवळ्याच्या फळांनी पूजा करावी.
साष्टांगं प्रणतो भूत्वा प्रार्थयेत्परमेश्वरम्
अष्टांग नमस्कार करून परमेश्वराची प्रार्थना करावी.
ब्राह्मणान्भोजयेत्पश्चाद्यथाशक्त्या च दक्षिणाम् आमर्दकीफलं वक्तुं ब्रह्मा चाऽपि न पार्यते
नंतर आपल्या शक्तीनुसार ब्राह्मणांना जेवू घालावं आणि दक्षिणा द्यावी; आमर्दकीच्या फळाचं महत्त्व ब्रह्मादेखील सांगू शकत नाही.
एकार्णवे पुरा जाते नष्टे स्थावरजंगमे 2.4.12.
पूर्वी, जेव्हा फक्त एक महासागर होता आणि सर्व स्थावर-जंगम नष्ट झाले होते,
तत्र देवाधिदेवेशः परमात्मा सनातनः
तेथे देवांचा अधिपती, सनातन परमात्मा होता.
ततोऽस्य ब्रह्म जपतो निरगाच्छ्वसितं पुरः
तो ब्रह्म जप करत असताना त्याच्या श्वासातून एक श्वास बाहेर पडला.
प्रेमाश्रुभरनिर्भिन्नो भूमौ बिंदुः पपात सः
प्रेमाने डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले आणि एक थेंब जमिनीवर पडला.
शाखाप्रशाखाबहुलः फलभारेण पीडितः
त्यातून अनेक फांद्या आणि उपफांद्या असलेलं, फळांनी ओझं झालेलं झाड तयार झालं.
ब्रह्मा तमसृजत्पूर्वं तत्पश्चाच्चाऽसृजत्प्रजाः
ब्रह्माने आधी ते झाड निर्माण केलं, आणि मग इतर सृष्टी केली.
असृजद्भगवान्देवो मानुषांश्च तथामलान्
भगवानाने शुद्ध मानवांचीही निर्मिती केली.
तां दृष्ट्वा ते महाभागाः परमं विस्मयं गताः
ते झाड पाहून ते भाग्यवान लोक अत्यंत आश्चर्यचकित झाले.