अरुणाचलरूपाय भक्ववश्याय शंभवे 1.3.1.5.
अरुणाचल रूप असलेल्या, भक्तांच्या वश असलेल्या शंभूला नमस्कार.
त्वदन्यः कः प्रभुः कर्तुमशक्यं चापि देहिनाम्
देहधारींना अशक्य असलेली गोष्ट तुमच्याशिवाय दुसरा कोण करू शकेल?
अन्यं वा सृज विश्वात्मन्ब्रह्माणं लोकसृष्टये
की विश्वात्म्या, जग निर्मिण्यासाठी दुसरा ब्रह्मा निर्माण करा.
उवाच करुणामूर्तिर्भूत्वा चंद्रार्द्धशेखरः
करुणेचे मूर्तिमंत रूप, चंद्रकोरी धारण केलेल्या महादेवांनी बोलले.
कं वा रागादयो दोषा न बाधेरन्प्रभुस्थितम्
स्थिर असलेल्या प्रभूला कामादी दोष कसे बाधू शकतात?
भजस्व तैजसं लिंगं सर्वदोषनिवृत्तये
सर्व दोष दूर करण्यासाठी तेजस्वी लिंगाची पूजा कर.
विनश्यति क्षणात्सर्वमरुणाचलदर्शनात्
अरुणाचलाचे दर्शन होताच सर्व काही क्षणात नाहीसे होते.
अरुणाद्रिरयं नृणां सर्वकल्मषनाशनः
हा अरुणाद्रि माणसांतील सर्व पापांचा नाश करणारा आहे.
संदृश्यः कश्चिदेवाहमरुणाद्रिरयं स्वयम्
मीच हा अरुणाद्रि असून काहींना तो प्रत्यक्ष दिसतो.
भवेत्सर्वाघनाशश्च लाभश्च ज्ञानचक्षुषः
सर्व मोठ्या पापांचा नाश होईल आणि ज्ञानदृष्टी प्राप्त होईल.
अत्र स्नातः पुरा ब्रह्मन्मोहोऽगाज्जगतीपतेः 1.3.1.5.
इथे पूर्वी स्नान केल्यावर, ब्रह्मन्, जगाचा स्वामीचा मोह गेला.
मौनी प्रदक्षिणं कृत्वा विश्वात्मन्भव विज्वरः
विश्वात्म्या, मौनाने प्रदक्षिणा करून तापमुक्त हो.
इति वचनमुदीर्य विश्वनाथं स्थितमरुणाचलरूपतो महेशम्
ही वचने बोलून त्याने विश्वनाथ, महेश, अरुणाचल पर्वताच्या रूपात तिथे उभा आहे असे पाहिले.
इममरुणगिरीशमेष वेधा यमनियमादिविशुद्धचित्तयोगः
हा अरुणगिरीचा ईश्वर, सृष्टीकर्ता, मन संयम, नियम आणि अशा शुद्ध आचारांनी शुद्ध झालेल्या मनानेच जाणता येतो.
शेषपर्यंकशयने कदाचिन्नैव बुध्यत
सर्पाच्या शय्येवर झोपलेला असताना तो काही काळ जागा झाला नाही.
तमसा पूरितं विश्वमपज्ञातमलक्षणम्
संपूर्ण विश्व अंधाराने भरले होते, त्याच्या गुणधर्मांची ओळखच राहिली नव्हती.
अहो कष्टमिदं रूपं तमसा विश्वमोहनम्
हाय! हे किती दुःखद आहे, की या अंधारामुळे संपूर्ण जग गोंधळून गेले आहे!
ज्योतिषः पुरुषं पूर्णमपश्यंतं सुरा अपि
देवतांनाही त्या पूर्ण प्रकाशमय पुरुषाचे दर्शन झाले नाही.
इति निश्चित्य मनसा देवदेवमुमापतिम्
अशी ठरवून, देवतांनी आपल्या मनाने उमा-पती देवदेवांकडे गेले.
ततः प्रसन्नो भगवांस्तेजोराशिर्महेश्वरः
मग तो तेजाचा समूह असलेला, भगवंत महेश्वर प्रसन्न झाला.
ततस्तेजोमयाच्छंभोः स्फुलिंगांशुसमुद्भवाः
त्या शंभूच्या तेजातून ठिणग्या आणि किरणे उत्पन्न झाली.
बोधितः सकलैर्देवैः समुत्थाय रमापतिः
सर्व देवांनी जागे केल्यावर लक्ष्मीपती उठले.
मया तमसि उद्रेकादकाले शयनं कृतम्
अतिशय अंधारामुळे मी चुकीच्या वेळी झोपलो होतो.
जगदुत्पत्तिकृत्यानि स्वयं कर्तुं व्यवस्यति । 1.3.1.6.
तो स्वतःच जगाच्या सृष्टीची कामे करायचे ठरवतो.
सर्वदोषप्रशमनं सर्वाभीष्टफलप्रदम्
हे सर्व दोष दूर करणारे आणि सर्व इच्छित फळ देणारे आहे.
चिंतयन्नेवमात्मस्थं ज्योतिर्लिंगं सदाशिवम्
असा विचार करत, त्याने आपल्या अंतर्यात असलेल्या ज्योतिर्लिंग सदाशिवाचे ध्यान केले.
विश्वस्रष्टारमीशानं तुष्टाव दुरितच्छिदम्
त्याने विश्वाचा सृष्टीकर्ता, पापांचा नाश करणारा ईशान याचे स्तवन केले.
अनुगृह्य कटाक्षैस्तं समुत्तिष्ठेत्यभाषत
त्याने कृपादृष्टीने त्याच्याकडे पाहून, 'उठ' असे सांगितले.
नमस्त्रिभुवनेशाय त्रिमूर्तिगुणधारिणे
त्रिभुवनांचे स्वामी, त्रिमूर्तीचे गुण धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार.
त्वमेव जगतामीशो निजांशैर्देवतामयैः
तूच या जगाचा स्वामी आहेस, आपल्या अंशांनी देवतारूप झालेला.