गावो वृषांश्च महिषान्महिषीर्घटकोत्कटान्
गायी, बैल, म्हशी, म्हशीण आणि बलवान वासरे एकत्र करावीत.
नमस्कारं ततः कुर्यान्मन्त्रेणानेन सुव्रत तले तव सुखेनाश्वा गजा गावश्च संतु मे
मग त्या मंत्राने नमस्कार करावा – 'तुझ्या छायेखाली माझ्याकडे घोडे, हत्ती आणि गायी सुखाने राहो.'
मार्गपालीतले पुत्र यांति गावो महावृषाः
मुला, मार्गरक्षकाच्या देखरेखीखाली गायी आणि मोठे बैल पुढे जातात.
मार्गपाली समुल्लंघ्य नीरुजः सुखिनो हि ते
मार्गरक्षक पार केल्यावर ते सर्व निरोगी आणि सुखी असतात.
पूजां कुर्यात्ततः साक्षाद्भूमौ मंडलके कृते
यानंतर, जमिनीवर मंडळ आखून तेथे थेट पूजा करावी.
सर्वाभरणसंपूर्णं विंध्यावलिसमन्वितम् 2.4.10.
ती पूजा सर्व प्रकारच्या दागिन्यांनी आणि पर्वतासारख्या रांगांनी सजवावी.
संपूर्णं कृष्टवदनं किरीटोत्कटकुण्डलम्
ती मूर्ती पूर्ण, नांगरलेले मुख, उठावदार मुकुट आणि कुंडले असलेली असावी.
गृहस्य मध्ये शालायां विशालायां ततोऽर्चयेत्
मग घराच्या मध्यभागी, मोठ्या सभागृहात पूजा करावी.
कमलैः कुमुदैः पुष्पैः कह्लारै रक्तकोत्पलैः
कमळ, कुमुद, फुले, काहलार आणि लाल कमळांनी पूजा करावी.
मद्यमांससुरालेह्यचोष्यभक्ष्योपहारकैः पूजां करिष्यते यो वै सौख्यं स्यात्तस्य वत्सरम्
जो कोणी मद्य, मांस, सुरा, गोड पदार्थ, चघळायचे व खाण्याचे पदार्थ अर्पण करून पूजा करतो, त्याला वर्षभर सुख मिळते.
बलिराज नमतुभ्यं विरोचनसुत प्रभो
बलीराजा, विरोचनपुत्र प्रभो, तुला नमस्कार.
एवं पूजाविधानेन रात्रौ जागरणं ततः
अशा प्रकारे पूजा करून मग रात्री जागरण करावे.
लोकश्चापि गृहस्यांते सपर्यां शुक्लतंदुलैः
लोकांनी घराच्या शेवटी पांढऱ्या तांदळाने पूजा करावी.
बलिमुद्दिश्य वै तत्र कार्यं सर्व च सुव्रत
हे सुशील, हे सर्व बलीसाठीच करावे.
यदत्र दीयते दानं स्वल्पं वा यदि वा बहु
इथे दिलं जाणारं दान, ते लहान असो किंवा मोठं, त्याला महत्त्व आहे.
रात्रौ ये न करिष्यंति तव पूजां बले नराः 2.4.10.
बली, जे पुरुष रात्री तुझी पूजा करत नाहीत,
विष्णुना च स्वयं वत्स तुष्टेन बलये पुनः
विष्णू स्वतः प्रसन्न होऊन, पुन्हा बलीची पूजा करतो, हे बाळा.
एकमेवमहोरात्रं वर्षेवर्षे च कार्तिके
दरवर्षी कार्तिक महिन्यात एक दिवस आणि रात्र अशी पूजा होते.
यः करोति नृपो राज्ये तस्य व्याधिभयं कुतः
राज्याचा राजा हे करतो, तर त्याला आजाराचं भय कुठून येईल?
नीरुजश्च जनाः सर्वे सर्वोपद्रववर्जिताः
सर्व लोक निरोगी राहतात आणि कोणत्याही संकटापासून दूर असतात.
कौमुदी क्रियते यस्माद्भावं कर्तुं महीतले हर्षदुःखादिभावेन तस्य वर्षं प्रयाति हि
कारण कौमुदीचा सण पृथ्वीवर आनंद, दुःख आणि इतर भावनांसह साजरा केला जातो, त्यामुळे त्या वर्षाचं आयुष्य तसंच जातं.
रुदिते रोदितं वर्षं प्रहृष्टे तु प्रहर्षितम्
कोणी रडला तर वर्ष दुःखात जातं; आनंद केला तर वर्ष आनंदात जातं.
वैष्णवी दानवी चेयं तिथिः प्रोक्ता च कार्तिके
कार्तिकातील हा दिवस वैष्णव आणि दैत्य दोन्ही मानला जातो.
दीपोत्सवं जनितसर्वजनप्रमोदं कुर्वंति ये शुभतया वलिराजपूजाम्
जे शुभतेने दिव्यांचा सण आणि बलीराजाची पूजा करून सर्व लोकांना आनंद देतात,
बलिपूजां विधायैवं पश्चाद्गोक्रीडनं चरेत्
अशा प्रकारे बलीची पूजा करून मग गाईंसोबत खेळ करावा.
गवां क्रीडादिने यत्र रात्रौ दृश्येत चन्द्रमाः 2.4.10.
गाईंच्या खेळाचा दिवस, जेव्हा रात्री चंद्र दिसतो,
प्रतिपद्दर्शसंयोगे क्रीडनं तु गवां मतम्
प्रतिपदा आणि चंद्रदर्शन यांच्या संयोगाने गाईंचा खेळ करावा असं सांगितलं आहे.
अलंकार्यास्तदा गावो गोग्रासादिभिरर्चिताः आनीय च ततः पश्चात्कुर्यान्नीराजनाविधिम्
त्या वेळी गायींना सजवावं, गवत वगैरे देऊन त्यांचा सन्मान करावा, मग त्यांना आणून नंतर आरती करावी.
अथ चेत्प्रतिपत्स्वल्पा नारी नीराजनं चरेत्
जर प्रतिपदेच्या दिवशी स्त्रिया थोड्या असतील, तरी त्यांनी आरती करावी.
एवं नीराजनं कृत्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते
अशा प्रकारे आरती केल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.