कार्तिके कृष्णपत्रे तु द्वादश्यादिषु पंचसु
कार्तिक महिन्यात, कृष्णवृक्षाच्या पानांवर, द्वादशीपासून पुढील पाच दिवस या दिव्यांचा उपयोग केला जातो.
पक्षं संसूचयत्यादिर्द्वितीयो मासमेव च वर्षं तु पंचमो दीपः शुभाशुभं विनिर्णयेत्
पहिला दिवा पंधरवड्याचा, दुसरा महिन्याचा, पाचवा दिवा वर्षाचा आणि शुभ किंवा अशुभ हे ठरवतो.
सूर्यांशसंभवा दीपा अंधकारविनाशकाः ।। 2.4.9.
हे दिवे सूर्याच्या किरणांपासून उत्पन्न होतात आणि अंधार दूर करतात.
अभिमंत्र्य च मंत्रेण ततो नीराजयेत्क्रमात्
मंत्राने दिव्यांची पूजा करून, योग्य क्रमाने आरती करावी.
आदौ देवांस्ततो विप्रान्हस्तिनश्च तुरंगमान्
सर्वप्रथम देवांना, मग ब्राह्मणांना, त्यानंतर हत्ती आणि घोड्यांना आरती करावी.
ततो नीराजितान्दीपान्स्वस्वस्थानेषु विन्यसेत् अतिरक्तेषु युद्धानि मृत्युः कृष्णशिखेषु च
आरती झाल्यावर दिवे त्यांच्या ठिकाणी ठेवावेत; दिवे जास्त असतील तर काळ्या वात असलेल्या दिव्यांमध्ये भांडणे आणि मृत्यू येतो.
एकांगीनाम गोपाला तयैतच्च व्रतं कृतम्
गोपाळांमध्ये एकांगीनीने हे व्रत केले होते.
* तस्माद्गोपूजनं कार्यं द्वादश्यां कार्तिकस्य तु
म्हणून कार्तिक महिन्यात द्वादशीला गोपूजन करावे.
ते गोव्रतप्रभावेन न गोभिर्विच्युता भुवि
या गोव्रताच्या प्रभावामुळे, ते कधीही गाईंपासून वेगळे झाले नाहीत.
दीपोत्सव समीपे तु व्रतमेतत्समाचरेत्
दिवाळीच्या सणाच्या जवळ हे व्रत करावे.
प्रातः स्नात्वा त्रयोदश्यां कृत्वा वै दंतधावनम्
त्रयोदशीच्या सकाळी, स्नान करून आणि दात घासून हे करावे.
कार्य एतद्व्रतस्यांते तथा गोवर्द्धनोत्सवः
या व्रताच्या शेवटी गोवर्धन उत्सव साजरा करावा.
आश्विनस्याऽसिते पक्षे त्रयोदश्यां निशामुखे 2.4.9.
आश्विन महिन्याच्या कृष्णपक्षातील त्रयोदशीच्या रात्रीच्या सुरुवातीला,
पुरा हेमनकस्यैव बालकश्चाऽपमृत्युतः
पूर्वी हेमनाकाचा मुलगा अकाली मरण पावला.
दूता ऊचुः यथा न जीविताद्भ्रश्येदीदृशे तु महोत्सवे
दूतांनी सांगितले: असा मोठा उत्सव असताना तो जिवंत राहावा यासाठी,
आश्विनस्याऽसिते पक्षे त्रयोदश्यां निशामुखे
आश्विन महिन्याच्या कृष्णपक्षातील त्रयोदशीच्या रात्रीच्या सुरुवातीला,
मन्त्रेणाऽनेन भो दूताः समानेयः स नोत्सवे
या मंत्राने, हे दूतांनो, त्याला उत्सवात आणावे.
मृत्युना पाशदंडाभ्यां कालेन च मया सह
मृत्यूनं, दोरी आणि काठीने, काळाने आणि माझ्यासह त्याला आणावे.
मन्त्रेणानेन यो दीपं द्वारदेशे प्रयच्छति
जो कोणी या मंत्राने दाराजवळ दिवा लावतो,
पक्षे प्रत्यूषसमये स्नानं कुर्यात्प्रयत्नतः
पंधरवड्यातील पहाटे काळजीपूर्वक स्नान करावे.
अरुणोदयतोऽन्यत्र रिक्तायां स्नाति यो नरः
जो पुरुष सूर्योदयाशिवाय किंवा अमंगल दिवशी स्नान करतो,
तथा कृष्णचतुर्दश्यामाश्विनेऽर्कोदये सुराः
अश्विन महिन्यात कृष्ण चतुर्दशीच्या दिवशी, सूर्योदयाच्या वेळी, देवता—
यदा चतुर्दशी न स्याद्द्विदिने चेद्विधूदये 2.4.9.
जेव्हा चतुर्दशी येत नाही, पण दोन दिवस असेल, तेव्हा चंद्राच्या उदयाला.
बलात्काराद्धठाद्वाऽपि शिष्टत्वान्न करोति चेत्
जबरदस्तीने किंवा फसवणुकीने, किंवा विद्वान असल्यामुळे कोणी हे करत नसेल,
तैले लक्ष्मीर्जले गंगा दीपावल्याश्चतुर्दशीम्
तेलात लक्ष्मी असते, पाण्यात गंगा असते, आणि चतुर्दशी दिवाळीची असते.
अपामार्गमथो तुंबीं प्रपुन्नाडमथाऽपरम्
अपामार्ग, नंतर दुधी भोपळा, प्रपुन्नाड आणि आणखी एक,
वारत्रयं त्रिवारं च पठित्वा मन्त्रमुत्तमम्
तीन दिवस, तीन वेळा तो उत्तम मंत्र म्हणावा.
सीतालोष्टसमायुक्त सकंटकदलान्वित अपामार्गं प्रपुन्नाडं भ्रामयेच्छिरसोपरि
माती, दगड, काटेरी केळी, अपामार्ग आणि प्रपुन्नाड घेऊन, ते डोक्यावरून फिरवावे.
स्नात्वार्द्रवाससा दद्याद्दीपकं मृत्युपुत्रयोः तुष्टौ स्यातां चतुर्दश्यां दीपदानेन मृत्युजौ
स्नान करून, ओले कपडे घालून, मृत्युपुत्रांना दिवा द्यावा; चतुर्दशीच्या दिवशी दिवा दिल्यास मृत्युपुत्र तृप्त होतात.
इष्टवंधुजनैः सार्द्धमेतत्स्नानं समाचरेत्
आपल्या प्रिय नातेवाईकांसोबत हे स्नान करावे.