ऋणमोचनसंज्ञं तु सरयूतीरसंगतम्
सऱयूच्या काठी असलेल्या ऋणमोचन नावाच्या ठिकाणी गेले.
ब्रह्मकुण्डान्मुनिवर धनुःसप्तशतेन च
हे श्रेष्ठ मुनी, ब्रह्मकुंड सातशे धनुष्यांनी तयार केलं गेलं.
तत्र पूर्वं मुनिवरो लोमशो नाम नामतः
तेथे पूर्वी लोमश नावाचे एक महान ऋषी होते.
ततः स ऋणनिर्मुक्तो बभूव गतकल्मषः
मग ते ऋणमुक्त झाले आणि त्यांचे पाप नाहीसे झाले.
पश्यन्त्वेतस्य महतो गुणांस्तीर्थवरस्य वै
या श्रेष्ठ तीर्थाच्या मोठ्या गुणांचं पाहा.
यत्र स्नानेन जंतूनामृणनिर्यातनं भवेत्
इथे स्नान केल्याने सर्व जीव ऋणाच्या यातनेतून मुक्त होतात.
ऐहिकं पारलौकिक्यं यदृणत्रितयं नृणाम्
माणसांवर असलेलं ऐहिक आणि पारलौकिक असं तीन प्रकारचं ऋण इथे नाहीसं होतं.
सर्वतीर्थोत्तमं चैतत्सद्यः प्रत्ययकारकम्
हे सर्व तीर्थांमध्ये श्रेष्ठ असून, लगेच श्रद्धा उत्पन्न करणारं आहे.
तस्मादत्र विधानेन स्नानं दानं च शक्तितः 2.8.2.
म्हणून इथे नियमाने, आपल्या शक्तीनुसार स्नान आणि दान करावं.
स्नातव्यं च सुवर्णं च देयं वस्त्रादि शक्तितः
इथे स्नान करावं, आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार सोनं, वस्त्र वगैरे द्यावं.
अगस्त्य उवाच इत्युक्त्वा तीर्थमाहात्म्यं लोमशो मुनिसत्तमः
अगस्त्य म्हणाले : असं म्हणून, लोमश या श्रेष्ठ ऋषींनी त्या तीर्थाचं माहात्म्य सांगितलं.
इत्येतत्कथितं विप्र ऋणमोचनसंज्ञकम् ऋणमोचनतीर्थं तु पूर्वतः सरयूजले
हे ब्राह्मण, ऋणमोचन नावाचं हे स्थान असं सांगितलं गेलं; ऋणमोचन तीर्थ पूर्वेला सऱयू नदीत आहे.
धनुर्द्विशत्या तीर्थं च पापमोचनसंज्ञकम् जायते तत्क्षणादेव नात्र कार्या विचारणा
पापमोचन नावाचं तीर्थ दोनशे धनुष्यांनी तयार झालं; ते त्वरित प्रकट होतं—इथे शंका करायची गरज नाही.
मया तत्र मुनिश्रेष्ठ दृष्टं माहात्म्यमुत्तमम्
हे श्रेष्ठ मुनी, मी तिथे त्या उत्तम माहात्म्याचं प्रत्यक्ष दर्शन केलं.
पांचालदेशसंभूतो नाम्ना नरहरिर्द्विजः
पांचाळ देशात जन्मलेला नरहरी नावाचा एक ब्राह्मण होता.
नाना विधानि पापानि ब्रह्महत्यादिकानि च
त्याने अनेक प्रकारची पापं केली होती, ज्यात ब्राह्मणहत्या यासारखी मोठी पापंही होती.
स कदाचित्साधुसंगात्तीर्थयात्राप्रसंगतः
एकदा साधूंच्या संगतीमुळे त्याला तीर्थयात्रेची इच्छा झाली.
पापमोचनतीर्थे तु स्नातः सत्संगतो द्विजः
त्या पापमुक्त करणाऱ्या तीर्थस्थळी, तो ब्राह्मण चांगल्या लोकांसोबत स्नान केला.
दिवः पपात तन्मूर्ध्नि पुष्पवृष्टिर्मुनीश्वर 2.8.2.
मुनिश्रेष्ठा, त्याच्या डोक्यावर आकाशातून फुलांची वृष्टी झाली.
तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं मया च द्विजपुंगव
हे अद्भुत दृश्य पाहून, ब्राह्मणश्रेष्ठा, मलाही मोठे आश्चर्य वाटले.
माघकृष्णचतुर्दश्यां तत्र स्नानं विशेषतः
माघ महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील चतुर्दशीला तिथे स्नान केल्यास विशेष पुण्य मिळते.
अन्यदा(?) तु कृते स्नाने सर्वपापक्षयो भवेत्
इतर वेळीही तिथे स्नान केल्याने सर्व पापांचा नाश होतो.
पापमोचनतीर्थे तु पूर्वं तु सरयूजले
पूर्वी त्या पापमुक्त करणाऱ्या तीर्थस्थळी, सरयूच्या पाण्यात,
सहस्रधारासंज्ञं तु सर्वकिल्बिषनाशनम् प्राणानुत्सृज्य योगेन ययौ शेषात्मतां पुरा
सहस्रधारा नावाचा, सर्व पापांचा नाश करणारा एक योगी, प्राण सोडून, शेषाचे स्वरूप प्राप्त झाला.
सार्द्धंहस्तत्रयेणैव प्रमाणं धनुषो विदुः
त्याचे माप धनुष्याच्या प्रमाणाने तीन अर्धा हस्त इतके आहे असे सांगितले जाते.
कृष्णद्वैपायनो व्यासः पुनः पप्रच्छ कौतुकात्
कृष्ण द्वैपायन व्यासांनी, कुतूहलाने पुन्हा विचारले,
शृण्वंस्तीर्थस्य माहात्म्यं न तृप्यति मनो मम
त्या तीर्थाचे माहात्म्य ऐकूनसुद्धा माझे मन तृप्त होत नाही.
सहस्रधारातीर्थस्य समुत्पत्तिं महोदयात्
महान उदयापासून सहस्रधारा या तीर्थाची उत्पत्ती मला सांग.
पुरा रामो रघुपतिर्देवकार्यं विधाय वै 2.8.2.
पूर्वी, रघुकुळातील प्रभू रामाने देवांचे कार्य पूर्ण केले.
मया त्याज्यो भवेत्क्षिप्रमित्थं चक्रे स संविदम्
'हे मला लवकर सोडून द्यावे लागेल,' असा निर्धार त्याने केला.