तेन पुण्यप्रभावेन स राजा मुनिसत्तम
त्या पुण्याच्या प्रभावाने, हे श्रेष्ठ मुनी, तो राजा
सुपुत्रपौत्रस्वजनैर्बुभुजे सह भार्यया
सुपुत्र, नातवंडे, आप्तजन आणि पत्नी यांच्यासह सुख उपभोगतो.
स्त्रीभिः सह समारुह्य मोक्षमार्गं गतो मुने
स्त्रियांबरोबर मुक्तीच्या मार्गावर चढून, हे मुनी, तो गेला.
विष्णुलोके विष्णुरिव प्रोच्यमानः सदाऽमरैः
विष्णुलोकात, अमरांनी नेहमी स्तुती केली जात, तो विष्णूसारखा झाला.
तस्मात्तु कार्तिके मासि मानुष्यं प्राप्य दुर्लभम्
म्हणून कार्तिक महिन्यात, दुर्मिळ मानवजन्म मिळाल्यावर,
दास्यंति ये कार्तिकमासि मर्त्या व्योमप्रदीपं हरितुष्टयेऽत्र
जे मर्त्य लोक कार्तिक महिन्यात हरिच्या संतोषासाठी आकाशदिप अर्पण करतात—
अथाऽन्यच्च प्रवक्ष्यामि व्योमदीपस्य वैभवम्
आता मी तुला आकाशदिपाच्या महिम्याबद्दल आणखी सांगतो.
आकाशादीपदानं तु कुर्वंतु ऋषिसत्तमाः ।। 2.4.7.
श्रेष्ठ ऋषींनी आकाशदिप अर्पण करावा.
मन्त्रेणाऽनेन ये मर्त्याः पितृभ्यः खे तु दीपकम् उत्तमां गतिमित्थं ते दीपदानं मयेरितम् ।। 2.4.7.
जो मनुष्य हा मंत्र म्हणून पितरांसाठी आकाशात दिवा लावतो, त्याला उत्तम अशी गति मिळते. म्हणून मी दिवा दानाचे महत्त्व सांगितले आहे.
ब्रह्मविष्णुशिवादीनां भवनेषु विशेषतः
विशेषतः ब्रह्मा, विष्णु, शिव यांच्या घरांमध्ये—
तत्रतत्र रतिं कुर्यान्नांधकारे कदाचन 2.4.7.
कोणत्याही ठिकाणी अंधारात कधीच आनंद मानू नये.
यः कुर्यात्कार्तिके विष्णोः पुरः कर्पूरदीपकम् 2.4.7.
जो कोणी कार्तिक महिन्यात विष्णूच्या समोर कर्पूराचा दिवा लावतो—
गोपः कश्चिदमावास्यां दीपं प्रज्वाल्य शार्ङ्गिणः
कोणताही गवळा अमावस्येला शार्ङ्गधारीसाठी दिवा पेटवतो—
त्वद्वागमृतपानेन तृषा भूयः प्रवर्धते
तुझ्या वचनरूपी अमृताचे पान केल्यावर माझी तहान आणखी वाढते.
देवं दामोदरं पूज्य कोमलैस्तुलसीदलैः
दमोदर या देवतेची कोमल तुळशीच्या पानांनी पूजा करावी.
भक्त्या विरहितो यस्तु सुवर्णादिभिरर्चयेत्
जो माणूस भक्तीशिवाय सोनं वगैरे वस्तूंनी पूजा करतो—
सर्वेषामपि वर्णानां भक्तिरेषा परा स्मृता
सर्व जातींमध्ये ही भक्तीच श्रेष्ठ मानली गेली आहे.
भक्त्या संपूजितो नित्यं तुलस्यास्तु दलार्धतः
जो नेहमी भक्तीने, अगदी तुळशीच्या अर्ध्या पानानेही पूजला जातो—
विष्णुदासः पुरा भक्त्या तुलसीपूजनेन च
पूर्वी भक्तीने आणि तुळशीच्या पूजनेने विष्णूचा एक सेवक—
तुलस्याः शृणु माहात्म्यं पापघ्नं पुण्यवर्द्धनम्
तुळशीचे माहात्म्य ऐक, जी पाप नष्ट करणारी आणि पुण्य वाढवणारी आहे.
संप्राप्ते कार्तिके मासि तुलस्याः पूजनं हरेः
कार्तिक महिना आल्यावर तुळशीने हरिची पूजा करावी.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तुलस्याः कोमलैर्दलैः
म्हणून सर्व प्रयत्नांनी तुळशीची कोमल पाने वापरून पूजा करावी.
रोपिता तुलसी यावत्कुरुते मूलविस्तरम् 2.4.8.
ज्यावेळी लावलेली तुळशी मुळं पसरवते—
तुलसीपत्रसंयुक्तजले स्नानं चरेद्यदि
जो तुळशीच्या पानांनी मिसळलेल्या पाण्याने स्नान करतो—
वृन्दावनं च कुरुते रोपणार्थं महामुने
आणि जो तुळशीच्या लागवडीसाठी व्रुंदावन तयार करतो, हे महर्षे—
तुलसीकाननं ब्रह्मन्गृहे यस्याऽवतिष्ठते
हे ब्राह्मण, ज्याच्या घरी तुळशीचे काणन उभे आहे—
सर्वपापहरं पुण्यं कामदं तुलसीवनम्
तुळशीचं वन सर्व पापं दूर करतं, पुण्य मिळवतं आणि मनोकामना पूर्ण करतं.
तुलसीकाष्ठसंयुक्तं गन्धं यो धारयेन्नरः
जो मनुष्य तुळशीच्या लाकडासोबत मिश्रित सुगंध धारण करतो,
तुलसीविपिनच्छाया यत्र चैव भवेद्द्विज
जिथे तुळशीच्या दाट झाडांची सावली असते, हे द्विजा,
यत्कृते तुलसीपत्रं कर्णे शिरसि दृश्यते
ज्याच्यासाठी तुळशीचं पान कानात किंवा डोक्यावर दिसतं,