निंदां भगवतः शृण्वंस्तत्परस्य जनस्य च
भगवंताची किंवा त्याच्या भक्तांची निंदा ऐकणारा—
प्रदक्षिणां तु यः कुर्यात्कार्तिके केशवस्य हि
कार्तिक महिन्यात जो कोणी केशवाची प्रदक्षिणा करतो—
दंडप्रणामं यः कुर्यात्कार्तिके केशवाऽग्रतः 2.4.6.
जो कोणी कार्तिक महिन्यात केशवाच्या समोर पूर्णपणे नमस्कार करतो, त्याला मोठे पुण्य मिळते.
कुटुम्बभोजनं चैव कार्तिके भक्तिसंयुतः
कार्तिक महिन्यात जो भक्तिभावाने आपल्या कुटुंबाला जेवण देतो, तोही पुण्य मिळवतो.
परस्त्रीसंगमं यस्तु कार्तिके कुरुते नरः
पण जो पुरुष कार्तिक महिन्यात दुसऱ्या स्त्रीशी संबंध ठेवतो, त्याला पाप लागते.
तुलसीमृत्तिकापुंड्रं ललाटे यस्य दृश्यते
ज्याच्या कपाळावर तुळशी, माती किंवा पवित्र टिळा असतो, तो खरोखरच पुण्यवान असतो.
शाकं वा लवणं वाऽपि यत्किंचिद्वा भविष्यति
भाजी, मीठ किंवा इतर काहीही असो—
इत्याद्या बहवो धर्माः कार्तिके विष्णुवल्लभाः
अशा अनेक धर्मकृत्या कार्तिक महिन्यात विष्णूला प्रिय आहेत.
हरिसंतुष्टये कार्यस्त्यागो वा स्वेष्टवस्तुनः
हरीला संतुष्ट करण्यासाठी आपली आवडती वस्तूही सोडावी.
सर्वव्रतानि चैकत्र सत्यव्रतमथैकतः
सर्व व्रते एकत्र किंवा फक्त सत्य बोलण्याचे व्रत—
अन्यधर्मेष्वधिकृतिः कुलजातिविभागतः
इतर धर्मकृत्यांची पात्रता कुळ आणि जातीवर ठरते.
गोग्रासः कार्तिके मासि विशेषाद्यैस्तु दीयते
कार्तिक महिन्यात विशेषतः गायींना चारापाणी द्यावे असे सांगितले आहे.
विष्णुदेवालयं प्रातः संमार्जयति कार्तिके 2.4.6.
जो कोणी कार्तिक महिन्यात सकाळी विष्णूच्या मंदिरात झाडू मारतो, त्याला पुण्य मिळते.
दद्यात्कार्तिकमासे तु धर्मकाष्ठानि भूरिशः
कार्तिक महिन्यात धर्मासाठी भरपूर जळण द्यावे.
सुधादि लेपयेद्यस्तु कार्तिके विष्णुमंदिरे
कार्तिक महिन्यात जो विष्णूच्या मंदिरात चंदन वगैरे लावतो, त्याला पुण्य मिळते.
देवालये वा तीर्थे वा कृतो दुष्टैर्नृपैः करः
देवळात किंवा तीर्थस्थळी वाईट राजांनी कर लावला असेल—
कार्तिके मासि यो विप्रो गभस्तीश्वरसन्निधौ
कार्तिक महिन्यात सूर्याच्या साक्षीने जो ब्राह्मण पूजा करतो—
वाराणस्यां तु यैः स्थित्वा त्रिवर्षं कार्तिकव्रतम्
जे लोक वाराणसीमध्ये तीन वर्षे राहून कार्तिक व्रत करतात—
इह लोके फलं तेषां प्रत्यक्षं जायते किल
त्यांना या जगातच त्याचे फळ प्रत्यक्ष दिसते, असे सांगितले आहे.
पलांडुं शृंगं मांसं च शय्यां सौवीरकं तथा
कांदा, लसूण, मांस, पलंग आणि मद्य—
धात्रीफलं भानुवारे परदेशागमं तथा
रविवारी आवळ्याचं फळ, आणि परदेशातून आणलेलं जेवण,
देववेदद्विजातीनां गुरुगोव्रतिनां तथा
देवतांचं, वेद जाणणाऱ्या ब्राह्मणांचं, आणि गुरु व गायीचं व्रत पाळणाऱ्यांचं अन्न,
नरकस्य चतुर्दश्यां तैलाभ्यंगं च कारयेत् नालिकां मूलकं चैव कूष्मांडं च कपित्थकम् 2.4.6.
नरक चतुर्दशीला अंगाला तेल लावावं; तसेच गवत, मुळा, कोहळा आणि कैठ,
रजस्वलांत्यज म्लेच्छ पतितऽव्रतिकैस्तथा
रजस्वला स्त्री, अस्पृश्य, म्लेच्छ, पतित आणि व्रत न पाळणाऱ्यांकडून मिळालेलं अन्न,
एभिर्दृष्टं च काकैश्च सूतिकान्नं च यद्भवेत्
या सर्वांनी किंवा कावळ्यांनी पाहिलेलं, तसेच बाळंतिणीचं अन्न,
क्रमात्कूष्मांडबृहतीतरुणीमूलकं तथा
क्रमाने—कोहळा, बृहती, आणि कोवळ्या मुळ्याचं मूळ,
नारिकेलमलाबुं च पटोलं बृहतीफलम्
नारळ, दुधी भोपळा, परवर आणि बृहतीचं फळ,
शाकान्येतानि वर्ज्यानि क्रमात्प्रतिपदादिषु
हे सर्व शाकं प्रतिपदेला पासून क्रमाने वर्ज्य करावीत,
कार्तिकव्रतिनः पुण्यं यथोक्तव्रतकारिणः
कार्तिक व्रत पाळणारे, सांगितलेल्या नियमांचं पालन करणारे, पुण्य मिळवतात,
श्रोतव्यं नेह भूयो मे विद्यते देवसत्तम
देवतांमध्ये श्रेष्ठ, आता माझ्याकडून ऐकावं असं काही उरलेलं नाही.