निषिद्धेषु च पत्रेषु भोजनं नैव कारयेत् एतत्पत्रेषु भोक्तव्यं पुष्करे न कदाचन
निषिद्ध पानांवर जेवू नये; आणि पुष्कर येथे या पानांवर कधीच जेवू नये.
कार्तिके मासि संप्राप्ते यः कुर्याद्वनभोजनम्
कार्तिक महिना आला की, जो कोणी जंगलात जेवतो—
प्रातःस्नानं तु कर्तव्यं तथैव हरिपूजनम् 2.4.6.
प्रातःकाळी स्नान करावे आणि त्याचप्रमाणे हरिपूजन करावे.
गोपीचंदनदानं तु गोदानं श्रोत्रियाय च
गोपीचंदन द्यावे आणि ब्राह्मणाला गाय दान करावी.
कदलीफलदानं तु दानं धात्रीफलस्य च
केळीचे फळ किंवा आवळ्याचे फळ दान करणे हे दानाचेच कार्य आहे.
शाकादिदानं कुर्वीत चान्नदानं विशेषतः
कोणी भाज्या वगैरे अन्न द्यावे, आणि विशेषतः शिजवलेले तांदूळ दान करावेत.
पौराणिकाय यो दद्यादामान्नं घृतपायसम्
जो कोणी पुराण वाचणाऱ्याला तुप आणि दूध घातलेले शिजवलेले तांदूळ देतो—
कमलैः पूजयेद्यस्तु कार्तिके कमलाप्रियम्
जो कोणी कार्तिक महिन्यात कमळांनी लक्ष्मीच्या प्रिय देवतेची पूजा करतो—
कार्तिके तुलसीपत्रं यो भक्त्या विष्णवेऽर्पयेत्
कार्तिक महिन्यात जो कोणी भक्तीभावाने विष्णूला तुळशीची पाने अर्पण करतो—
कार्तिके केतकीपुष्पैरर्चयेद्गरुडध्वजम्
कार्तिक महिन्यात जो कोणी गरुडध्वजाची केतकीच्या फुलांनी पूजा करतो—
शंखदानं तु यः कुर्यात्तथा चक्रांकितस्य च
जो कोणी शंख किंवा चक्राची खूण असलेला शंख दान करतो—
गीतापाठं तु यः कुर्यात्कार्तिके विष्णुवल्लभे
कार्तिक या विष्णूच्या प्रिय महिन्यात जो कोणी गीताचा पाठ करतो—
श्रीमद्रागवतस्याऽपि श्रवणं यः समाचरेत् 2.4.6.
जो कोणी श्रीमद्भागवताचे श्रवण करतो—
एकादश्यां निराहारमुपवासं करोति यः
जो कोणी एकादशीला अन्न न घेता उपवास करतो—
शालिग्रामस्य नैवेद्यं कोटियज्ञफलं लभेत्
शाळग्रामाच्या दगडाला नैवेद्य अर्पण केल्याने दहा लाख यज्ञांचे फळ मिळते.
पूजाकाले तु देवस्य घण्टानादं करोति यः
देवाची पूजा करताना जो कोणी घंटा वाजवतो—
परान्नं वर्जयेद्यस्तु कार्तिके विष्णुतुष्टये
कार्तिक महिन्यात जो कोणी विष्णूला प्रसन्न करण्यासाठी दुसऱ्यांचे अन्न टाळतो—
अध्वगं तु परिश्रांतं काले च गृहमागतम्
प्रवास करून थकलेला आणि योग्य वेळी घरी आलेला जो कोणी आहे—
निंदां कुर्वंति ये मूढा वैष्णवानां महात्मनाम्
जे मूर्ख लोक मोठ्या आत्म्याच्या वैष्णवांची निंदा करतात—
दृष्ट्वा भागवतान्विप्रान्सन्मुखो न च याति हि
भगवंताचे भक्त ब्राह्मणांना दिसले तरी जो पुढे जात नाही—
निंदां भगवतः शृण्वंस्तत्परस्य जनस्य च
भगवंताची किंवा त्याच्या भक्तांची निंदा ऐकणारा—
प्रदक्षिणां तु यः कुर्यात्कार्तिके केशवस्य हि
कार्तिक महिन्यात जो कोणी केशवाची प्रदक्षिणा करतो—
दंडप्रणामं यः कुर्यात्कार्तिके केशवाऽग्रतः 2.4.6.
जो कोणी कार्तिक महिन्यात केशवाच्या समोर पूर्णपणे नमस्कार करतो, त्याला मोठे पुण्य मिळते.
कुटुम्बभोजनं चैव कार्तिके भक्तिसंयुतः
कार्तिक महिन्यात जो भक्तिभावाने आपल्या कुटुंबाला जेवण देतो, तोही पुण्य मिळवतो.
परस्त्रीसंगमं यस्तु कार्तिके कुरुते नरः
पण जो पुरुष कार्तिक महिन्यात दुसऱ्या स्त्रीशी संबंध ठेवतो, त्याला पाप लागते.
तुलसीमृत्तिकापुंड्रं ललाटे यस्य दृश्यते
ज्याच्या कपाळावर तुळशी, माती किंवा पवित्र टिळा असतो, तो खरोखरच पुण्यवान असतो.
शाकं वा लवणं वाऽपि यत्किंचिद्वा भविष्यति
भाजी, मीठ किंवा इतर काहीही असो—
इत्याद्या बहवो धर्माः कार्तिके विष्णुवल्लभाः
अशा अनेक धर्मकृत्या कार्तिक महिन्यात विष्णूला प्रिय आहेत.
हरिसंतुष्टये कार्यस्त्यागो वा स्वेष्टवस्तुनः
हरीला संतुष्ट करण्यासाठी आपली आवडती वस्तूही सोडावी.
सर्वव्रतानि चैकत्र सत्यव्रतमथैकतः
सर्व व्रते एकत्र किंवा फक्त सत्य बोलण्याचे व्रत—