स्वर्णानि मेरुतुल्यानि सर्वदानानि चैकतः
कोणी जरी मेरू पर्वताएवढं सोनं आणि इतर सर्व दानं एकत्र दिलं,
यत्किंचित्क्रियते पुण्यं विष्णुमुद्दिश्य कार्तिके
तरी कार्तिक महिन्यात विष्णूच्या भक्तीसाठी केलेलं अगदी लहान पुण्यही,
सोपानभूतं स्वर्गस्य मानुष्यं प्राप्य दुर्लभम्
स्वर्गात जाण्याचा मार्ग असलेलं, दुर्मिळ असं मानवजन्म मिळाल्यावर,
दुष्प्राप्यं प्राप्य मानुष्यं कार्तिकोक्तं चरेन्न यः
जो हा कठीण मिळणारा मानवजन्म मिळूनही कार्तिकात सांगितलेली कृत्यं करत नाही,
कार्तिकः खलु वै मासः सर्वमासेषु चोत्तमः
कार्तिक महिना हा खरोखरच सर्व महिन्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
अस्मिन्मासे त्रयस्त्रिंशद्देवाः सन्निहिता मुने
या महिन्यात, हे मुनी, सर्व त्रैत्रिंश देवता उपस्थित असतात.
तिलधेनुं हिरण्यं च रजतं भूमिवाससी
तीळ, गायी, सोनं, चांदी, जमीन आणि वस्त्रं—
तानि दानानि दत्तानि गृह्णंति विधिवत्सुराः 2.4.1.
ही दानं योग्य पद्धतीने दिल्यास, ती देवता स्वीकारतात.
तदक्षय्यफलं प्रोक्तं विष्णुना प्रभविष्णुना पापानां मोक्षणं चैव कार्तिके मासि शस्यते
अशा दानांना, प्रभू विष्णूने अमर फळ सांगितलं आहे; आणि कार्तिक महिन्यात पापातून मुक्ती मिळते असं म्हटलं आहे.
तस्माद्यत्नेन विप्रेंद्र कार्तिके मासि दीयते
म्हणून, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, कार्तिक महिन्यात दान देण्यासाठी प्रयत्न करावा.
तदक्षयं हि लभते अन्नदानं विशेषतः
असं दान कधीही संपत नाही, विशेषतः अन्नदान.
उदधीनां च विप्रर्षे क्षयो नैवोपपद्यते
जसं समुद्र कधीच कमी होत नाही, तसंच इथेही काहीच कमी होत नाही, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ.
न तस्यास्ति क्षयो विप्र पापं याति सहस्रधा
त्याला कधीच तोटा होत नाही, आणि त्याचं पाप हजारपट निघून जातं, हे ब्राह्मण.
दिनेदिनेऽतिकृच्छ्रस्य फलं प्राप्नोत्ययत्नतः
तो दररोज सहजपणे अतिशय कठीण तपाचं फळ मिळवतो.
न वेदसदृशं शास्त्रं न तीर्थं गंगया समम्
वेदासारखं शास्त्र नाही आणि गंगेसारखं तीर्थही नाही.
न्यायेनोपार्जितं द्रव्यं दुर्लभं दानकारिणाम्
न्यायाने मिळवलेलं धन दान करणाऱ्यांमध्ये फार दुर्मिळ असतं.
कार्तिके मुनिशार्दूल शालिग्रामशिलार्चनम्
हे मुनीश्रेष्ठ, कार्तिक महिन्यात शाळिग्राम शिला पूजन,
एतादृशं कार्तिकं च अकृतेनैव यो नयेत् 2.4.1.
जो असा कार्तिक महिना काहीही न करता घालवतो—
येन तत्फलमाप्नोति तन्मे वद पितामह
पितामह, त्या फळाला कसा मिळवता येईल हे मला सांग.
अन्यस्मै द्रविणं दत्त्वा कारयेत्कार्तिकव्रतम्
दुसऱ्याला धन देऊन, त्याच्याकडून कार्तिक व्रत करवावे.
तस्मात्पुण्यं प्रगृह्णीत दानसंकल्पपूर्वकम्
म्हणून, दान देण्याचा संकल्प करून ते पुण्य स्वीकारावे.
तदा तेन प्रकर्तव्यं पानं तीर्थजलस्य च
त्या वेळी, तीर्थाचे पाणी प्यावे.
स्मरणं च प्रकर्तव्यं नाम्ना नियमपूर्वकम्
आणि नियमपूर्वक, नावाने स्मरण करावे.
विष्णोः शिवस्य वा कुर्यादालये हरिजागरम्
विष्णू किंवा शिवाच्या मंदिरात हरिजागरण करावे.
दुर्गाटव्यां स्थितो वाऽथ यदिवाऽऽपद्गतो भवेत्
किंवा एखाद्या कठीण जंगलात असला, किंवा संकटात सापडला तरीही,
विष्णुनामप्रबंधानां गायनं विष्णुसन्निधौ
विष्णूच्या सान्निध्यात, विष्णूच्या नावांची गाणी म्हणावीत.
वाद्यकृत्पुरुषश्चापि वाजपेयफलं लभेत्
वाद्य वाजवणाऱ्यालाही वाजपेय यज्ञाचे फळ मिळते.
सर्वमेतल्लभेत्पुण्यमेतेषां द्रव्यदः पुमान् 2.4.1.
या सर्वांसाठी जो माणूस द्रव्य देतो, त्याला हे सर्व पुण्य मिळते.
आपद्गतो यदाप्यंभो न लभेत्कुत्रचिन्नरः
जर एखादा संकटात असलेला माणूस कुठेही पाणी मिळवू शकत नसेल,
उद्यापनविधिं कर्तुमशक्तो यो व्रतस्थितः
किंवा व्रत करणाऱ्याला उद्यापन विधी करता येत नसेल,